Taj Mahal ngày càng “xanh xao” do ô nhiễm

Tòa án Tối cao Ấn Độ mới đây đã gửi một yêu cầu chính thức tới chính phủ và những người chịu trách nhiệm về lăng mộ Taj Mahal về việc tìm kiếm những chuyên gia trong nước và nước ngoài phục vụ cho công tác bảo trì lăng mộ. Một trong bảy kỳ quan của thế giới hiện đại này đang ngày trở nên xuống cấp trầm trọng vì ô nhiễm môi trường và nhiều nguyên nhân khác.

Theo thông tin từ tờ “The Times of India”, một nhóm các thẩm phán của Tòa án Tối cao Ấn Độ, dẫn đầu là Madan B Lokur và Deepak Gupta, đã bày tỏ sự phẫn nộ trước sự xuống cấp nghiêm trọng của Taj Mahal. Cụ thể, lăng mộ này trong thời gian qua đã chuyển dần sang màu vàng và hiện còn ngả sang màu nâu và xanh lá cây.

Sở dĩ một trong bảy kỳ quan của thế giới này bị xỉn vàng là do sương mù nhiều trong vùng. Bên cạnh đó, côn trùng thải ra chất thải màu xanh khiến những bức tường ở rìa lăng mộ bị đổi màu.

Chính phủ Ấn Độ và chính quyền bang Uttah Pradesh đã có nhiều biện pháp như đắp một “lớp mặt nạ” bằng loại đất đặc biệt rồi gỡ ra để loại bỏ vết bẩn, đóng cửa nhiều nhà máy gần đó hay hạn chế du khách nhưng không ngăn được tình trạng xuống cấp này.

Lăng mộ Taj Mahal.
Lăng mộ Taj Mahal.

Các thẩm phán nhấn mạnh: “Trước kia ngôi đền đã chuyển sang màu vàng và bây giờ là màu nâu và xanh lục. Đây là một việc vô cùng nghiêm trọng. Có vẻ như các vị (chính quyền địa phương - PV) không muốn giúp đỡ. Phải cứu sống ngôi đền”. Theo họ, chính phủ có thể tham khảo ý kiến đánh giá của các chuyên gia giỏi nhất trong nước cũng như nước ngoài về những thiệt hại để có thể đưa ra một kết hoạch bảo tồn di tích lịch sử này.

Luật sư MC Mehta, người đã tiến hành một cuộc chiến pháp lý để bảo tồn di tích trong 3 thập niên qua, nói rằng chính phủ và chính quyền bang Uttah Pradesh đã không tuân theo lệnh của Tòa án Tối cao Ấn Độ, gián tiếp gây ra sự xuống cấp nghiêm trọng của Taj Mahal.

Các thẩm phán kiến nghị Tòa án Tối cao Ấn Độ yêu cầu chính quyền Thủ tướng Narendra Modi và bang Uttah Pradesh trong một tuần phải có câu trả lời, đồng thời phải tìm chuyên gia trong và ngoài nước để tìm cách khắc phục. Tòa án Tối cao Ấn Độ đã theo dõi vụ việc này trong 31 năm qua, ngay sau khi có những bằng chứng cho thấy mức độ ô nhiễm ngày càng tăng ở Agra gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho Taj Mahal.

Trên thực tế, việc khai thác gỗ đã bị cấm tại Khu vực Taj Trapezium (TZZ), một khu vực hình thang có diện tích 10.400km2 bao gồm 5 quận và 40 di tích được bảo vệ, trong đó có lăng mộ Taj Mahal, pháo đài Agra và Fatehpur Sikri.

Lăng mộ được xây dựng bằng cẩm thạch trắng cùng nhiều vật liệu khác trên một thửa đất ở phía nam thành phố cổ Agra vào thế kỷ 17 dưới thời Quốc vương Shah Jahan của Mughal. Đây được xem là biểu tượng của tình yêu bất diệt giữa quốc vương và người vợ yêu quý là Hoàng hậu Mumtaz Mahal. Bà qua đời khi sinh đứa con thứ 14 của họ ở tuổi 39, sau 30 giờ lâm bồn.

Cái chết của hoàng hậu Mumtaz khiến Quốc vương Shah Jahan đau buồn vô hạn. Chỉ sau một đêm tóc của ông trở nên bạc trắng. Trước khi nhắm mắt, Hoàng hậu Mumtaz đề nghị hoàng đế xây cho mình một lăng mộ để kỷ niệm tình yêu của họ. Ngay sau đó, vì tình yêu dành cho hoàng hậu, Hoàng đế Shah Jahan đã tự mình theo dõi việc xây dựng Taj Mahal để có được một món quà tặng cho người vợ quá cố.

Công việc xây dựng bắt đầu năm 1631 và hoàn thành năm 1653. Khoảng 20.000 nhân công và thợ thủ công đã làm việc suốt ngày đêm trong 22 năm (1632-1653) để hoàn tất lăng mộ khổng lồ này. Hơn 1.000 con voi được sử dụng để vận chuyển các vật liệu nặng trong quá trình xây lăng. Chi phí xây dựng Taj Mahal lên tới 320 triệu rupee (tương đương 1 tỷ USD bây giờ).

Phân côn trùng để lại các mảng màu xanh lá cây trên cẩm thạch của lăng mộ Taj Mahal.
Phân côn trùng để lại các mảng màu xanh lá cây trên cẩm thạch của lăng mộ Taj Mahal.

Quần thể kiến trúc này bao gồm 5 hạng mục: cổng chính, vườn cây, nhà thờ Hồi giáo, khu nghỉ và lăng mộ chính. Các công trình phụ xung quanh Taj Mahal cùng vườn cây hoàn thành khoảng 5 năm sau đó tạo nên một quần thể kiến trúc hài hòa, làm tôn thêm vẻ đẹp tráng lệ của công trình chính.

Cho tới nay, vẫn có nhiều tranh cãi xung quanh câu hỏi ai là người thiết kế Taj Mahal, mặc dù một đội các nhà thiết kế và thợ thủ công đã chịu trách nhiệm thiết kế công trình và Ustad Ahmad Lahauri, không phải là người Ấn Độ mà là người Ba Tư, được coi là kiến trúc sư trưởng.

Trong khi đó, theo truyền thuyết, các nghệ sĩ và kiến trúc sư liên quan tới việc xây dựng lăng Taj Mahal đã bị giết để họ không bao giờ có thể “xây một công trình đẹp như thế nữa”. Nhưng các nhà sử học cho rằng, họ chỉ được yêu cầu ký giao kèo thôi.

Lăng mộ Taj Mahal được coi là hình mẫu tuyệt vời nhất của kiến trúc Mogul, một phong cách tổng hợp các yếu tố của các phong cách kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Hồi giáo. Tuy phần mái vòm bằng cẩm thạch trắng của lăng là phần nổi bật nhất, nhưng trên thực tế, Taj Mahal là một tổng hợp các phong cách kiến trúc.

Nó được liệt vào danh sách các Địa điểm Di sản Thế giới của UNESCO năm 1983 và được miêu tả là một “kiệt tác được cả thế giới chiêm ngưỡng trong số các di sản thế giới”. Là một trong những điểm du lịch hàng đầu thế giới, lăng mộ Taj Mahal hiện thu hút khoảng 70.000 lượt khách du lịch mỗi ngày.

Hà Linh

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.