Sự “sụp đổ” của làng báo Anh ngạo nghễ một thời

Phố Hạm đội (Fleet Street) tọa lạc giữa kinh thành London hoa lệ, từ lâu đã không còn vinh hạnh như là "căn cứ địa" của làng báo Anh ngạo nghễ một thời nữa. Hơn 3 thập niên qua, con phố chính của khu trung tâm London City này đã "rơi rụng và mai một dần" các ấn phẩm hàng đầu - từng góp phần đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của kỹ nghệ báo viết và in ấn toàn cầu.

Fleet Street từng được mệnh danh là "Đường phố của mực in và giấy báo" với hương vị London đặc trưng. Phố xá luôn sôi động náo nhiệt cùng các chủ nhân ông là giới luật pháp, xuất bản, nhà băng và vượt lên trên hết là giới ký giả - với "cái mũi dài" thò vào mọi chuyện trên đời; cũng như giới lao động lem lấm mực in giữa các ông chủ hùng mạnh về tiềm lực tài chính và tín dụng làm báo… Nhưng mọi chuyện đã lui vào dĩ vãng, cho dù người ta cố níu kéo một phần để Fleet Street huyền thoại vẫn tồn tại.

John Walter III - "cha đẻ""của kỹ nghệ làm báo liên hoàn.
John Walter III - "cha đẻ""của kỹ nghệ làm báo liên hoàn.

Tọa lạc ngay lối vào khu trung tâm London City nổi danh, tiếp nối với con phố  Strand đầy dấu ấn, Fleet Street viền quanh theo dòng Thames thơ mộng bên dưới. Nhiều trường phái kiến trúc đa dạng san sát bởi những tòa nhà rộng hẹp khác nhau, sự nhộn nhịp triền miên nơi đây khiến người ta nhớ đến những con phố lừng lẫy thời Trung cổ. Chen vai sát cánh với các tòa án và giáo đường, là các nhà xuất bản và hiệu sách liên kết tạo nên trục phố Hạm đội ngay từ dạo thế kỷ XVI. Và lẽ đương nhiên là các tòa báo, với tờ nhật báo đầu tiên Daily Courant chỉ có một trang duy nhất đã xuất phát từ đây vào năm 1702, ngay sau khi Fleet Street hình thành.

Thời hoàng kim của Fleet Strett dạo giữa thế kỷ trước.
Thời hoàng kim của Fleet Strett dạo giữa thế kỷ trước.

Sự hưng thịnh thực sự bắt đầu từ cuối thế kỷ XVIII, với việc xuất hiện tờ Daily Universal Register dạo đầu năm 1785, sau đổi tên thành tờ The Times gạo cội. Rồi sự "bùng nổ" vào giữa thế kỷ sau kể từ năm 1855), khi ngành hỏa xa và giới truyền thông Anh hợp nhất lại trong việc phổ biến phân phát thông tin, thỏa mãn nhu cầu độc giả ở mọi nơi. "Lơ lửng" đâu đó giữa giới lập pháp (Hoàng gia, Giáo hội và Nghị viện) và giới thương mại (các ngân hàng và nhà buôn ở London City), số phận của Fleet Street thật ra là lịch sử quây quần của việc kiến tạo một hệ "ống thông tin".

Giới chủ các tờ báo tỉnh lẻ hàng đầu thường không thỏa mãn với cung cách làm việc của các dịch vụ thông tin, khi ấy hầu như nằm trong tay tư nhân nên họ đã tự liên kết lại trong các hiệp hội riêng, khiến người ta buộc phải hứa cung cấp đầy đủ mọi thông tin cho họ, qua "hệ ống" nối từ giới nhà băng Anh ở phía đông London, cũng là nơi đóng trụ sở của Hãng thông tấn Reuters lão luyện, đi ngang tòa nhà mới của bưu điện trung ương tới Điện Westminter (trụ sở Quốc hội) ở phía tây thủ đô.

Còn Hãng Press Association tọa lạc tại tòa nhà Win Office Corte ngay giữa Fleet Street. Tuy "hệ ống" mà người ta đề cập tới không được lắp đặt, nhưng mọi tin tức đã bắt đầu chuyển động qua trung tâm thông tấn này. Cả khu phố Hạm đội và các ngõ ngách xung quanh bắt đầu biến thành trụ sở của các cơ quan thông tin, cùng lực lượng nhân viên liên quan đến công tác truyền thông thiết yếu. Các đầu báo nổi tiếng nhất tự xây lấy trụ sở của mình, những tờ báo khác thì thuê lại một phần các tòa nhà văn phòng, rồi trưng bảng hiệu tên của báo mình lên để không bị độc giả "vô tình" bỏ qua.

Tòa nhà chuyên dụng cho việc ra báo đầu tiên là của tờ nhật báo The Times. Ngay từ năm 1870 ông John Walter III (1818-1894), viên chủ bút của ấn phẩm nổi danh này đã bắt đầu lưu tâm tới việc sản xuất các cỗ máy chuyên dụng cho việc in báo.

Ông tự thiết kế và cho xây trên phố Queen Victoria một công xưởng tọa lạc trong một cao ốc, với các tầng bên trên dành cho Ban biên tập, hoạt động quảng cáo, cũng như giới lãnh đạo tòa báo. Tòa nhà Times hoàn thành trong năm 1872 có gắn chiếc đồng hồ lớn bên ngoài, với mục đích giúp khách bộ hành biết được giờ giấc, đồng thời cũng quảng bá luôn tên báo cho ai đó mỗi khi xem giờ. Kinh nghiệm quý giá này được hầu hết các tòa báo khác noi theo.

Trong thập niên kế tiếp, vào năm 1882 tờ The Daily Telegraph đã gây được sự chú ý lớn, khi Thái tử xứ Wales và giới thượng lưu London được mời tới dự lễ khánh thành trụ sở mới. Họ cũng được nghe giới thiệu lần đầu tiên về quá trình của các công đoạn nhằm cho ra một nhật báo khép kín. Người ta cũng dành các phòng đặc biệt để cho độc giả đến đề nghị những điều cần thiết với bổn báo, cũng như trả lời các thắc mắc hay tra cứu thông tin. Đây là một sự kiện rất gây ấn tượng hồi đó, nôm na là tòa báo đã trở thành một chốn công cộng hữu ích cho mọi người.

Nhật báo 1 trang đầu tiên xuất hiện tại phố Hạm đội.
Nhật báo 1 trang đầu tiên xuất hiện tại phố Hạm đội.

Sự kiện kế tiếp là việc xuất hiện "Đế chế thông tin và ấn loát" của Alfred Harmsworth (1865-1922), chủ sở hữu của 2 tờ nhật báo bán chạy là Daily Mail và Daily Mirror, cũng là người trong năm 1896 đã đưa ấn bản thường kỳ hàng ngày của The Daily Telegraph lên 200.000 số, mở đường cho kỹ nghệ in báo kiếm lời.

Tới giai đoạn khủng hoảng năng lượng đầu thập niên 70 thế kỷ trước, đã khiến nhiều tòa báo… lung lay. The Times là người chiếm lĩnh Fleet Street đầu tiên và cũng chính là kẻ thoái lui trước nhất. Sau những thâm thủng tài chính triền miên, tới đầu năm 1986 The Times quyết định rời trụ sở khỏi làng báo trên phố Hạm đội, để chuyển tới một khu ngoại ô phía bắc London có giá đất rẻ hơn.

Bước sang năm 1987 tới lượt The Daily Telegraph xây dựng các cơ sở mới của mình bên ngoài thủ đô Anh. Nối gót trong các thập niên kế tiếp là The Observer, The Sunday Times cùng nhiều tờ báo nổi tiếng khác… Sự "triệt thoái ồ ạt" này là một bằng chứng hiển nhiên về sự suy sụp sâu sắc nhất của làng báo Anh - từng "bá chủ thế giới" suốt 5 thế kỷ qua.

Xuân Hiếu (theo Le Monde)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.