Scandal tình dục chấn động ngành trượt tuyết Pháp

Tội ác

Cô Solène C. (tên đã được thay đổi) từng suýt nữa trở thành nạn nhân của Joel Chenal. Solène trả lời phỏng vấn tờ Le Monde: “Vào năm tôi 12 tuổi, cả gia đình tôi đi trượt tuyết tại khu resort La Rosière (miền Đông Nam nước Pháp). Joel Chenal cũng ở khu resort. Sau khi chứng kiến tôi và chị tôi (15 tuổi) trượt tuyết, ông ấy đề nghị sẽ làm huấn luyện viên cho chúng tôi. Lúc đó trong đầu tôi không có bất kỳ suy nghĩ nào ngoài choáng ngợp và hãnh diện. Tôi không hề nhận thấy khoảng cách 27 tuổi giữa chúng tôi”.

Joel Chenal đã gửi không ít tin nhắn SMS nhằm mời gọi cô Solène đến nhà riêng của y hay là để đòi hỏi được biết cô bé đang ở đâu và làm gì. Gia đình cô cảm thấy con mình có gì đó bất thường, nhưng phải đến một hôm người mẹ nhìn thấy tin nhắn của Chenal trong điện thoại con mình thì họ mới nhận ra chuyện. Cha mẹ Solène đầu tiên gửi khiếu nại lên cảnh sát Pháp vào tháng 1-2013, rồi đến tháng 11 năm đó thì họ chính thức kiện Chenal. Theo lời của chính cô Solène thì: “Nếu không được cha mẹ cứu thì tôi có lẽ đã rơi vào bẫy”.

Solène C. chỉ là một trong số 6 phụ nữ từng bị Joel Chenal tiếp cận nhằm mục đích quấy rối tình dục mới đây được tờ Le Monde phỏng vấn. Họ cho biết đối tượng đã thực hiện hành vi tội phạm một cách công khai trong hơn 10 năm. Theo lời một nạn nhân thì: “Ai sống ở La Rosière hay là làm việc trong ngành trượt tuyết Pháp cũng biết về những chuyện đồi bại mà Chenal từng làm”.

Joel Chenal có hành vi phạm tội trong thời kỳ còn thi đấu đỉnh cao. Một nhân chứng giấu tên kể lại: “Vào mùa đông năm 2003, tôi có tham gia một giải trượt tuyết ở Wengen, Thụy Sỹ. Tôi ngồi lại với đội ngũ huấn luyện viên của đoàn vận động viên Pháp, trong đó có ông Michel Vion, khi đó là giám đốc kỹ thuật công ty thiết bị trượt tuyết Rossignol và sau này là Chủ tịch Liên đoàn Trượt tuyết Pháp (FFS). Các huấn luyện viên nói thẳng với nhau việc Joel Chenal từng sang các nước Đông Âu rồi trả tiền để quan hệ tình dục với những cô gái dưới tuổi thành niên”. Về phần mình thì ông Vion phủ nhận việc từng có cuộc nói chuyện trên.

Một nạn nhân khác, cô Angélique (tên đã được thay đổi), trả lời tờ Le Monde: “Tôi gặp Joel Chenal lần đầu tiên vào năm 2005. Năm đó tôi mới 13 tuổi và đang học cấp hai tại trường trung học xã Albertville (miền Đông Nam nước Pháp). Tôi tham gia khóa học trượt tuyết của trường, và thông qua nó mà Chenal làm quen với tôi. Chenal còn tiếp cận và gửi tin nhắn tới cả một số bạn học của tôi nữa. Tôi quen dần với những tin nhắn “quá thân mật” từ anh ta... Đến một ngày nọ thì Chenal mời tôi đến nhà, sau đó bảo tôi cởi hết quần áo và chỉ mặc đồ nội y để anh ta chụp ảnh. Tôi làm theo lời Chenal mà không thực sự hiểu mình đang bị quấy rối”.

Thủ đoạn hành động của Joel Chenal là lợi dụng danh tiếng của mình để làm choáng ngợp những cô bé vị thành niên rồi dần dụ dỗ họ qua tin nhắn và mạng xã hội. Y không tiếc lời tán dương nạn nhân và vẽ ra cho họ viễn cảnh thi đấu chuyên nghiệp. Khi đã lấy được lòng tin của nạn nhân thì Chenal bắt đầu gửi tin nhắn và “ảnh nóng” cho họ, đồng thời đòi hỏi đối phương phải giữ bí mật mọi chuyện.

Cô Lucie (27 tuổi) kể lại: “Tôi làm quen với Joel Chenal qua ứng dụng nhắn tin MSN vào năm 2009 khi tôi 11 tuổi. Chúng tôi trò chuyện qua MSN được khoảng hai phút thì chuyển qua dùng Facebook. Hắn bất ngờ hỏi tôi là có thích làm tình không, sau đó yêu cầu tôi bật webcam để hắn cho xem vùng kín của mình. Tôi hoảng hốt quá liền tắt ngay máy tính”.

Cũng cùng vào năm 2009, Chenal có hành vi quấy rối một cô bé 12 tuổi. Cô Louise, khi đó là thành viên câu lạc bộ trượt tuyết La Rosière, cho biết: “Tôi đang đi nghỉ tại Ý thì được Joel Chenal tiếp cận. Chúng tôi làm quen chưa được lâu thì anh ta đã hỏi tôi về chuyện tình dục. Tôi mới 12 tuổi và chưa biết gì cả. Chenal còn dụ dỗ tôi truy cập trang web “đen”, rồi yêu cầu tôi đưa địa chỉ nhà để anh ta đến lúc tôi ở một mình”.

Vào năm 2015, cảnh sát Pháp đã thẩm vấn nạn nhân Pauline (tên đã được thay đổi) và được nạn nhân cung cấp tài liệu dài 13 trang A4 ghi lại toàn bộ những tin nhắn được Joel Chenal gửi cho cô vào năm 2012. Đa số các tin nhắn có nội dung nhạy cảm và hoàn toàn không hề phù hợp với tuổi 16 của nạn nhân khi đó. Pauline còn nói với cảnh sát là: “Anh ta từng đề nghị tôi qua đêm ở nhà anh ta. Bây giờ tôi nghĩ lại mà vẫn rùng mình”.

Che đậy

Ngay từ những năm đầu thập niên 2000 người ta đã xì xào về hành vi phạm pháp của Joel Chenal. Vậy nhưng quá trình đi tìm công lý của các nạn nhân gặp không ít trở ngại vì thái độ che đậy của ngành trượt tuyết Pháp. Lần đầu tiên Chenal bị cảnh sát Pháp điều tra là vào năm 2009. Cuộc điều tra thất bại vì không thu thập đủ chứng cứ. Chenal được bổ nhiệm làm huấn luyện đội tuyển trượt tuyết quốc gia Pháp từ năm 2013 đến 2017. Điểm đáng nói là trong giai đoạn trên Chenal lại bị điều tra vào năm 2015, nhưng thay vì mất chức thì hắn chỉ bị cảnh sát cảnh cáo vào tháng 10-2016. Trong cả hai cuộc điều tra này, Chenal luôn một mực chối bỏ hành vi của mình và viện cớ rằng máy tính bị hack hoặc là mình quên tắt webcam trong khi đang ở trong tư thế nhạy cảm.

Bà Florence Steurer, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Trượt tuyết quốc tế Pháp (AISF), cho biết: “Lần đầu tiên tôi nhận được khiếu nại về Joel Chenal là vào năm 2009. Sau đó thì đến tháng 9-2014 thì tôi tiếp tục nhận được thông tin về một nạn nhân khác ở La Rosière. Tôi liền thông báo với ông Michel Vion là tôi sẽ đưa vấn đề này ra bàn thảo trong buổi họp của liên đoàn được tổ chức vào tháng cuối tháng 9-2014 tại Evian. Thế vậy rồi trong buổi họp đó, ông Vion nói thẳng với tôi là cuộc điều tra về Joel Chenal đã kết thúc, vấn đề không được đưa ra bàn luận nữa”.

Một nhân chứng khác, ông David Loison, Giám đốc quản lý & tài chính của FFS, trả lời thẩm vấn cảnh sát: “Ban lãnh đạo FFS không muốn và cũng không có động lực hành động trong vụ án Joel Chenal. Chỉ có một số ít thành viên tỏ ý muốn chấm dứt hợp đồng giữa đội tuyển quốc gia và Chenal. Hoàn toàn không có bất kỳ cuộc thảo luận nào về việc đưa ra hình phạt cho Chenal”.

Đến tháng 3-2016 thì AISF nhận được một bức thư khiếu nại tập thể về Joel Chenal. Trong số những người ký tên vào bức thư có không ít cựu vận động viên nổi tiếng như Guy Périllat, Jules Melquiond và Léo Lacroix. FFS tiếp tục không có hành động gì. Phải đến năm 2017 thì hợp đồng huấn luyện viên của Chenal mới chất dứt. Lý do được FFS đưa ra là: “Tầm nhìn của liên đoàn và của huấn luyện viên Joel Chenal không còn phù hợp với nhau nữa”.

Cựu võ sỹ Judo Patrick Roux hiện là huấn luyện viên ở Viện Thể thao quốc gia Pháp và Chủ tịch tổ chức Artémis Sport phòng chống bạo lực và xâm hại trong thể thao. Ông Patrick phát biểu: “Sau khi Chenal rời khỏi vị trí huấn luyện viên thì vẫn có một số lãnh đạo cấp cao trong ngành trượt tuyết Pháp bàn đến khả năng thuê lại Chenal. Đây là cách nhiều liên đoàn thể thao hành xử khi xảy ra scandal tình dục. Miễn là cảnh sát không kết tội đối tượng bị tình nghi thì liên đoàn cũng sẽ chẳng làm gì. Họ hoàn toàn không có ý định mở cuộc điều tra nội bộ hay tổ chức giúp đỡ nạn nhân”.

Joel Chenal tiếp tục có hành vi quấy rối tình dục với một cô bé 13 tuổi vào năm 2017. Huấn luyện viên trượt tuyết của nạn nhân trả lời phỏng vấn tờ Le Monde: “Chenal từng nhiều lần gửi ảnh “nóng” của mình tới cô bé. Tôi biết những tai tiếng của Chenal và đã cảnh báo học trò của mình, nhưng cô bé nói rằng mình từng qua đêm với hắn. Nghe vậy tôi bèn gọi điện trực tiếp cho phụ huynh cô bé. Họ chỉ nói rằng sẽ tự mình làm việc với Chenal. Vậy nhưng sau đó tôi cũng không thấy bất kỳ động tĩnh gì từ họ”.

Một số thành viên đội tuyển trượt tuyết quốc gia Pháp trong giai đoạn 2013-2017 đã đồng ý trả lời phỏng vấn với tờ Le Monde. Họ cho biết Joel Chenal chỉ được phép đảm nhiệm trọng trách huấn luyện những vận động viên trên 18 tuổi. Các học trò của y không hề cảm thấy sợ hãi vì họ biết rằng Chenal chỉ nhắm đến những cô bé dưới 15 tuổi.

Một nữ vận động viên kể lại: “Vào mùa đông năm 2016, tôi và Joel Chenal được đi tập huấn ở khu trượt tuyết Les Deux-Alpes. Giữa lúc chỉ có hai chúng tôi thì Chenal bất ngờ gửi tin nhắn cho tôi qua Snapchat. Anh ta nói muốn sang phòng tôi để massage cho tôi. Tôi sợ quá liền không trả lời rồi khóa chặt cửa phòng lại. Tôi biết những gì người ta nói về Chenal. Tôi đã qua tuổi thành niên rồi nhưng vẫn sợ”.

Sau khi kết thúc hợp đồng với đội tuyển trượt tuyết Pháp, Joel Chenal trở thành huấn luyện viên tại trung tâm huấn luyện trượt tuyết tư nhân Orsatus ở Brides-les-Bains trong giai đoạn 2017-2020. Y từng làm việc tại trung tâm này trong các năm 2011-2012. Giám đốc Orsatus, ông Alexandre Fourrat, thề rằng mình không hề biết về tiền án của Chenal: “Tôi chỉ biết rằng Joel Chenal thích trẻ vị thành niên chứ không hề biết là anh ta đã quấy rối nhiều người. Phải đến sáu tháng sau khi thuê Chenal thì tôi mới biết việc này”.

Mẹ của nạn nhân Pauline tỏ ra nghi ngờ tuyên bố trên: “Trước khi tôi khiếu nại lên cảnh sát vào năm 2012, tôi có nói chuyện với một huấn luyện Orsatus. Anh ấy nói thẳng về những tội ác trong quá khứ của Chenal và cho biết rằng nhiều người trong trung tâm cũng biết việc này. Thật khó tin rằng ông giám đốc Orsatus lại không hề biết gì về Joel Chenal”.

Còn theo chính một huấn luyện viên tại Orsatus thì: “Fourrat từng nói với tôi là trong trường hợp Chenal “động đến” bất kỳ học viên nào thì sẽ bị sa thải ngay lập tức”. Giám đốc Fourrat phủ nhận việc từng nói câu trên. Joel Chenal thì cho biết mình rời khỏi Orsatus vào năm 2020 để phục vụ việc điều trị bệnh ấu dâm với bác sỹ tâm lý: “Nhiều lúc tôi ước rằng liên đoàn đã dang tay giúp đỡ tôi để đưa tôi trở lại con đường đúng đắn”.

Cùng trong giai đoạn đó thì Joel Chenal gửi đơn xin việc đến trường dạy trượt tuyết tại La Rosière. Ban lãnh đạo trường từ chối đơn xin việc. Một cựu thành viên ban lãnh đạo cho biết: “Tất cả chúng tôi đều biết về việc những việc Chenal đã làm. Ở La Rosière ai cũng hoặc là làm việc trong ngành trượt tuyết, hoặc là có người thân làm việc trong ngành trượt tuyết. Chúng tôi không muốn liên quan đến Chenal, nhưng chúng tôi cũng không muốn công khai mọi chuyện để tránh cảnh “rút dây động rừng”.

Nỗi đau còn nguyên

Joel Chenal hiện vẫn đang là huấn luyện viên trượt tuyết tự do. Y cho biết: “Tôi tiếp tục làm việc với các học sinh nữ như là cách để tôi chuộc tội. Mặc cho tất cả những gì đã xảy ra và những nỗi đau mà mọi người phải chịu, ai cũng xứng đáng được nhận một cơ hội thứ hai”.

Ông Michel Vion hiện là Tổng thư ký Liên đoàn Trượt tuyết quốc tế. Ông Vion thừa nhận việc mình và FFS đáng lẽ ra nên có hành động mạnh mẽ hơn về Joel Chenal: “Lỗi của chúng tôi là đã dựa dẫm hoàn toàn vào cuộc điều tra của cảnh sát. Đáng lẽ ra chúng tôi phải tự mình đứng ra xử lý theo đúng trách nhiệm của mình. Đây là lỗi lầm của tập thể, nhưng tôi xin chịu nhận mọi trách nhiệm cá nhân về mình. Các liên đoàn trượt tuyết trên thế giới hiện nay rất cảnh giác trước những trường hợp tương tự”.

Các nạn nhân của Joel Chenal lại có một góc nhìn khác. Cô Solène C cho biết: “Cảnh sát từng nói thẳng với gia đình tôi rằng họ không thể động đến Chenal. Hắn ta vừa là huấn luyện viên, vừa là người phụ trách việc nhập cảnh của đội tuyển quốc gia... Sau khi cuộc điều tra thất bại, gia đình tôi lại trở thành nạn nhân. Tôi không thể tìm được việc làm, và chủ nhà không cho chúng tôi thuê nhà nữa. Gia đình tôi buộc phải rời khỏi La Rosière vào năm 2016. Thế rồi khi mẹ tôi ra trước tòa để làm chứng thì có một người nói với bà rằng: “Chenal vốn là vận động viên xuất sắc mà lại mới trở thành bố.” Chúng tôi đã bị tất cả mọi người bỏ rơi vì không ai muốn sự thật được phơi bày”.

Các nạn nhân và gia đình của họ tỏ ra giận dữ trước việc Joel Chenal vẫn được tự do hành nghề. Mẹ của nạn nhân Pauline cho biết: “Ai bây giờ cũng biết về những gì Chenal đã làm, vậy tại sao hắn vẫn được phép làm huấn luyện viên?! Một giáo viên phạm phải 1/10 số tội của Chenal thì đã bị đuổi việc và rút giấy phép hành nghề rồi. Tại sao các cơ quan thể thao không hề có động thái gì?!”.

Sự giận dữ không chỉ nhắm vào Joel Chenal. Cô Lucie giải thích: “Tôi bị tổn thương không chỉ vì những gì Chenal đã làm. Tôi còn tổn thương vì sự im lặng của cộng đồng và các tổ chức. Từ liên đoàn đến các trường dạy trượt tuyết đều muốn che đậy “vết nhơ” này. Và thế là họ biến tôi và các cô gái khác từ chỗ là nạn nhân thành tội đồ. Họ không coi chúng tôi là con người nữa... Joel Chenal là điển hình của một hệ thống thể thao không bảo vệ vận vận động viên và một xã hội không bảo vệ con người”.