Sáng tạo để gần công chúng hơn

Trong đời sống hiện đại, bên cạnh đòi hỏi về giá trị cốt lõi của tác phẩm văn học nghệ thuật thì hình thức truyền tải cũng cần sáng tạo không ngừng để tiếp cận công chúng một cách hiệu quả hơn. Thời gian gần đây, các lĩnh vực như: văn học, mỹ thuật… đã dần có sự khởi sắc trong nỗ lực tìm tòi, thay đổi hình thức tiếp nhận tác phẩm.

Điểm sáng văn học…

Đầu năm 2023, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 do Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp Khu di tích Hoàng thành Thăng Long tổ chức đã tạo nên dấu ấn tốt đẹp. Sự kiện đã được tổ chức 18 năm trực tiếp và 2 năm trực tuyến vì đại dịch COVID-19, nhưng phải đến lần thứ 21 dường như mới thực sự tạo nên sự mới mẻ, mãn nhãn cho công chúng.

Nét mới đáng ghi nhận đầu tiên là việc thay đổi không gian (thay vì Văn Miếu-Quốc Tử Giám), thời gian (thay vì ban ngày) tổ chức. Không gian Hoàng thành Thăng Long rộng lớn, có sân khấu lý tưởng, đủ diện tích để kiến tạo đường Thơ, đường Sách, nhà ký ức, quán Thơ, cây Thơ… Việc chuyển hoạt động quan trọng nhất sang ban đêm phát huy một cách tối đa hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, kỹ xảo…

Bên cạnh đó, lần đầu tiên sự kiện được lên kế hoạch, thiết kế, dàn dựng chuyên nghiệp thông qua  một ê-kíp sáng tạo, gồm: Tổng đạo diễn Lê Quý Dương; kịch bản văn học-nhà thơ Hữu Việt; phụ trách mỹ thuật-họa sĩ Phạm Hà Hải, họa sĩ Lê Đình Nguyên và nhiều hạng mục khác do các đơn vị đảm nhận. Tất cả các yếu tố trên là sự tổng hòa quan trọng giúp hàng nghìn khán giả thưởng thức trọn vẹn một đêm thơ hoành tráng về hình thức, sâu sắc về nội dung, dư âm lan tỏa.

Sáng tạo để gần công chúng hơn -0
Khách tham gia Tour du lịch văn học tại Bảo tàng Văn học Việt Nam.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chia sẻ: “Tôi thực sự bất ngờ, xúc động khi tham dự Ngày thơ năm nay. Những cách tân, đổi mới là minh chứng cho nỗ lực của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá 10. Nét sống động, đa dạng hơn, đáp ứng nhu cầu thưởng thức thơ ca của công chúng là tín hiệu đáng mừng cho thấy sự kiện đã dần trở thành một lễ hội mới của dân tộc”.

Chung nhịp với Ngày thơ Việt Nam diễn ra tại Hà Nội, nhiều tỉnh thành khác trong cả nước đã tổ chức Ngày thơ khá thành công, khẳng định được tiếng nói, bản sắc, thế mạnh rõ rệt. Hội Văn học nghệ thuật các tỉnh như Thái Nguyên, Bắc Ninh, Đắk Lắk, Hà Tĩnh… không chỉ tổ chức ngày hội mà còn đan xen các cuộc thi, tọa đàm, triển lãm… Điểm sáng vừa là động lực, cũng là áp lực cho công tác tổ chức những năm sau. Đó có thể là những không gian, vùng miền, kịch bản văn học khác… để giá trị của thơ ca trở nên phong phú, gần gũi hơn với các địa phương suốt dọc dài đất nước.

Sáng tạo để gần công chúng hơn -0
Sân khấu Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21.

Một điểm nhấn khác về văn học đó là lần đầu tiên có tour du lịch văn học mang tên “Chữ Tâm chữ Tài” do Bảo tàng Văn học Việt Nam phối hợp Công ty Du lịch Bền vững Vietnam S.T.I.D tổ chức được khai mạc vào những ngày cuối năm 2022, “đánh thức” một bảo tàng hoạt động từ tháng 6/2015 nhưng gần như không mấy ai biết đến. Bảo tàng có diện tích khoảng 3.000m2, trưng bày hơn 3.454 hiện vật tiêu biểu được chọn từ 55.000 hiện vật, là những di sản quý giá chứa đựng nhiều câu chuyện về các nhà văn, nhà thơ, tinh hoa của văn chương Việt Nam.

Tour du lịch mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm, như: Tham quan vườn tượng 20 danh nhân văn học; Gánh tâm gánh tài vào cửa “Ngôi đền văn chương Việt Nam”; Không gian văn học Việt Nam thời kỳ cổ - trung đại; chữ viết lưu truyền thơ văn như thế nào; Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên “Nam quốc sơn hà”; “Bản tuyên ngôn độc lập thứ hai “Bình Ngô đại cáo”; Không gian đại thi hào Nguyễn Du và “Truyện Kiều”; Bác Hồ và tác giả thơ hay nhất về Bác; nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh và những câu chuyện lay động lòng người...

Với thời lượng 90 phút, thường khởi hành vào 18-19h thứ Bảy, Chủ nhật hằng tuần, hoạt động này đã đưa công chúng gần hơn với tác giả, câu chuyện, nhân vật thông qua những hình thức trải nghiệm nhẹ nhàng trong một không gian đầy cảm xúc.

Sáng tạo để gần công chúng hơn -0
Các hoạt động đa sắc trên Đường Thơ tại Ngày thơ.

Nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ, Giám đốc Bảo tàng chia sẻ: “Làm thế nào để giá trị văn hóa, văn học lan tỏa rộng rãi đến với công chúng đặc biệt hơn cách mà lâu nay những người yêu văn chương vẫn thể hiện là đến ngắm nhìn hàng nghìn hiện vật và nghe thuyết minh là điều trăn trở của đội ngũ vận hành. Sẽ có nhiều phiên bản cho tour du lịch văn học với các chủ đề khác nhau và thời gian tới, bảo tàng sẽ phối hợp các đơn vị thực hiện nhiều chương trình du lịch chuyên đề kết nối với các địa phương là quê hương tác giả nổi tiếng để giá trị văn học thân thuộc hơn với mọi người, mọi nhà, thậm chí là du khách quốc tế”.

Ngắm tranh quý trong lòng phố cổ

Đầu tháng 3/2023, Câu lạc bộ (CLB) Sưu tập nghệ thuật Ngọc Hà với 20 thành viên đã tổ chức triển lãm bộ sưu tập hơn 50 tác phẩm hội họa tại Ngôi nhà di sản 45 Hàng Bạc, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Các tác phẩm được trưng bày tại triển lãm chủ yếu thuộc hai giai đoạn: Mỹ thuật Đông Dương và Mỹ thuật kháng chiến với sự phong phú về chất liệu: Sơn mài, sơn dầu, lụa, giấy… gắn liền với tên tuổi các họa sĩ nổi tiếng: Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Hoàng Tích Chù, Nguyễn Tiến Chung, Phan Kế An, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Huyến, Phan Thông, Nguyễn Văn Tỵ, Nguyễn Văn Thiện…

Sáng tạo để gần công chúng hơn -0
Tác phẩm hội họa đặc biệt của Vua Hàm Nghi được sưu tầm.

Bên cạnh đó còn có những tác phẩm đặc sắc của các bậc thầy hội họa người Pháp từng tham gia sáng lập, giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, như: Victor Tardieu, Joseph Inguimberty… hoặc tác phẩm thu hút sự quan tâm đặc biệt của công chúng là bức tranh sơn dầu chủ đề phong cảnh của vua Hàm Nghi thuộc bộ sưu tập của ông Trần Ngọc Lâm. Theo Asian Art, vua Hàm Nghi đã tìm thấy trong nghệ thuật một nơi ẩn náu, một không gian cá nhân để suy tư, để thanh thản, tạo ra một loại hình nghệ thuật làm phong phú thêm cuộc sống đầy tâm trạng, thăng trầm. Bức tranh sơn dầu kích thước 38 x 55cm trên cũng có một “số phận” rất đặc biệt trước khi thuộc sở hữu của nhà sưu tập.

Sáng tạo để gần công chúng hơn -0
Công chúng thưởng thức vẻ đẹp của những tác phẩm nổi tiếng ngay giữa phố cổ Hà Nội.

CLB Ngọc Hà vốn quy tụ những nhà sưu tập hoạt động lặng lẽ, đam mê nghệ thuật, nhưng sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, họ quyết định thay vì giao lưu nội bộ, sẽ thường xuyên tổ chức triển lãm tranh (vài tháng một lần) nhằm thúc đẩy hoạt động nghệ thuật trở nên sôi động hơn. Thay vì tổ chức tại những địa điểm có tính thông lệ như: bảo tàng, nhà triển lãm, khách sạn… CLB chọn không gian đậm nét di sản, gắn bó với đời sống người Hà Nội nói riêng và người Việt nói chung, đó là ngôi nhà di sản trong lòng phố cổ. Công chúng vừa có thể ngắm kiến trúc nhà cổ, thưởng thức tranh, giao lưu trò chuyện với các nhà sưu tập, nhà nghiên cứu mỹ thuật, thong dong cà phê ngắm phố phường…

Cuộc quy tụ của các nhà sưu tập là dấu ấn đáng nhớ. Có người sinh ra, lớn lên tại Hà Nội, cũng có những người đến từ nhiều tỉnh thành, và đặc biệt có nhà sưu tập đã bước sang tuổi 90. Trong tương lai gần, với sự vào cuộc của nhiều nhà giám tuyển, họa sĩ từ nước ngoài trở về, CLB dự định tổ chức thêm nhiều triển lãm lưu động ở nhiều tỉnh thành trong cả nước để nối gần khoảng cách giữa tác phẩm kinh điển với công chúng. Ngay tại ngày khai mạc, nhiều người xem triển lãm đã bày tỏ sự xúc động trước tình cảm, tâm huyết của các nhà sưu tập đã mang đến cho họ cơ hội được tiếp cận những tác phẩm giá trị cao bởi không phải ai cũng có điều kiện vào bảo tàng, khách sạn hay một không gian sang trọng nào đó.

Mai Lữ

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.