Sắc màu điện ảnh Việt 2023

Dấu ấn với “Câu lạc bộ trăm tỷ”…

6 tháng đầu năm, điện ảnh Việt đánh dấu sự thắng lợi giòn giã về mặt doanh thu. Một loạt phim tạo được cơn sốt phòng vé, mặc dù số phim ra rạp ít hơn so với cùng thời điểm này năm ngoái. Làm nên thành tích này phải kể tới những cái tên như “Nhà bà Nữ”, “Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh”, “Siêu lừa gặp siêu lầy”, “Chị chị em em 2”, “Con Nhót mót chồng”… Với “Nhà bà Nữ”, lần thứ 2 sau “Bố già”, Trấn Thành khiến giới làm phim “lác mắt” khi mang về 450 tỷ đồng, trở thành bộ phim Việt Nam có doanh thu cao nhất mọi thời đại.

Trấn Thành hiện cũng đang là người sở hữu hai bộ phim có doanh thu cao nhất hiện nay. Sau Trấn Thành, Lý Hải cũng cho thấy sự “mát tay” khi chuyển sang lĩnh vực điện ảnh, giống như anh từng tạo được những bản hit ở sân chơi âm nhạc. Với “Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh”, Lý Hải tự tin mang về 270 tỷ đồng.

Chủ động né bom tấn dịp Tết rời lịch chiếu sang cuối tháng 3, ê-kíp sản xuất phim “Siêu lừa gặp siêu lầy” chứng tỏ nước đi khôn ngoan để rồi tự tin đứng ở danh sách “câu lạc bộ phim trăm tỷ” với doanh thu 122 tỷ đồng. Dù nội dung đơn giản, không có gì đặc sắc nhưng có lẽ theo “vận hên” của phim Việt nên nhà sản xuất “Chị chị em em 2” cũng dễ dàng nhận về 121 tỷ đồng. Theo số liệu của đơn vị quan sát phòng vé độc lập Box Office Vietnam, với khoảng 10 bộ phim ra rạp đầu năm đã mang về doanh thu vượt mốc 1.000 tỷ đồng cho điện ảnh Việt. Đây thực sự là con số ấn tượng cho thấy sự tái xuất ngoạn mục của lĩnh vực này sau một thời gian dài tơi tả vì COVID-19. Điều này cũng chứng minh tình yêu của khán giả dành cho điện ảnh trong nước.

Hầu hết những bộ phim đứng trong hàng ngũ phim trăm tỷ của năm nay đều thuộc dòng phim giải trí với đề tài tâm lý xã hội pha hành động hoặc hài hước. Có lẽ đây cũng là xu hướng lựa chọn của đại đa số khán giả khi cuộc sống hiện đại vốn đầy rẫy áp lực, căng thẳng. Có ý kiến cho rằng thị trường phim Việt luôn thú vị và khó đoán hẳn là có cơ sở, vì thật ra, một số bộ phim trong danh sách “câu lạc bộ trăm tỷ” vẫn mang phong cách phim mì ăn liền, kịch bản còn cũ kỹ và dễ đoán, phần lớn thời gian dành cho việc gây cười.

Ồn ào khi ra rạp...

Điện ảnh Việt trong năm cũng có những ồn ào ở một vài dự án phim. Gây ồn ào nhất trong số đó phải kể tới “Đất rừng phương Nam”. Dự án phim của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng đã nhận được sự quan tâm ngay từ khi bắt đầu triển khai bởi phim lấy ý tưởng từ tác phẩm văn học cùng tên được nhiều thế hệ độc giả yêu thích. Trước đó, bộ phim truyền hình của đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn có tên “Đất phương Nam” cũng đã để lại dấu ấn đậm nét trong lòng khán giả. “Đất rừng phương Nam” phiên bản điện ảnh đã tạo nên cuộc tranh cãi ồn ào ngay khi vừa ra rạp. Cuộc tranh luận xung quanh việc phim có làm sai lệch lịch sử, khác với nguyên tác hay không kéo dài vì bên nào cũng đưa ra những lý lẽ để bảo vệ quan điểm của mình.

Tuy nhiên, trái với lâu nay, phim càng tranh cãi thì càng có nhiều người xem, “Đất rừng phương Nam” lại bị ảnh hưởng không nhỏ từ những ồn ào. Đầu tiên là việc nhà sản xuất phải xin phép tạm dừng chiếu để chỉnh sửa một vài chi tiết cho phù hợp, mặc dù phía nhà sản xuất vẫn thu về gần 150 tỷ đồng nhưng vẫn có điều đáng tiếc vì có thể tạo nên sự bùng nổ doanh thu hơn nữa. Và nhất là, lẽ ra “Đất rừng phương Nam” phải là một dấu ấn với điện ảnh Việt chứ không phải như giờ đây, được nhớ tới với những ồn ào không nên có.

Dù không có tranh luận lớn nhưng “Người vợ cuối cùng”, bộ phim cổ trang của đạo diễn Victor Vũ - người vốn được mệnh danh là “đạo diễn phòng vé” cũng đã tạo nên những thắc mắc nho nhỏ. Khi chưa ra mắt, phim đã nhận được những cơn mưa lời khen cho bối cảnh, trang phục. Phim cũng quy tụ được dàn diễn viên gồm các nghệ sĩ gạo cội và những gương mặt trẻ đang có sức hút với khán giả. Nhưng, trái với kỳ vọng, phim lại khiến khán giả có phần thất vọng vì câu chuyện cũ kỹ với nhiều tình tiết bất hợp lý. Ấn tượng của phim cũng chỉ dừng lại ở trang phục đẹp nhưng chưa phù hợp ở nhiều nhân vật. Với doanh thu suýt soát 100 tỷ đồng có lẽ thấp hơn so với nhà sản xuất kỳ vọng.

… Và những thất bại phòng vé

Điện ảnh 2023 tạo được những đỉnh cao về doanh thu nhưng cũng không thiếu… vực sâu! “Bến phà xác sống”, “Live: Phát trực tiếp”, “Giao lộ 8675”, “Thành phố ngủ gật”… là những đại diện tiêu biểu. Các bộ phim này bị đánh giá là có cấu trúc lộn xộn, cốt truyện đơn giản nhưng vẫn quá nhiều sạn, thiếu logic và lỏng lẻo. Trong đó, chạy theo một mô típ phim zombie một thời ăn khách của điện ảnh phương Tây nhưng mới mẻ ở Việt Nam là sự mạo hiểm của ê-kíp. Cuối cùng, sau cả hai lần cố gắng thì ê-kíp làm phim cũng chưa chạm tới được thành công ở đề tài này. Tạo hình xác sống và khâu hóa trang của phim thực hiện sơ sài, giả tạo đã khiến phim không chiếm được tình cảm của khán giả. Không chỉ phim kinh dị, những phim khai thác đề tài thời thượng như “Fanti” xoay quanh câu chuyện tìm mọi cách dấn thân vào showbiz của một hotgirl, hay tràn ngập cảnh nóng, bạo lực như “Thành phố ngủ gật” cũng ngậm ngùi rời rạp sớm.

Ngoài “Kẻ ẩn danh” thu được 35 tỷ đồng, thì “Bến phà xác sống” có doanh thu vỏn vẹn 4 tỷ, “Chạm vào hạnh phúc” chỉ thu hồi về được 2 tỷ… Gần đây nhất, “Người mặt trời” cũng khai thác một đề tài khá mới mẻ với điện ảnh trong nước đó là ma cà rồng - một loài sinh vật huyền bí. Mặc dù ê-kíp làm phim cũng dụng công trong việc xây dựng bối cảnh, hóa trang hay sử dụng kỹ xảo hiện đại. Tuy nhiên, kịch bản phim nhiều sạn, nhàm chán, dài dòng và dễ đoán đã khiến phim thất bại khi ra rạp.

Điện ảnh là cuộc chơi tốn kém với chi phí không hề nhỏ. Vì thế, không ít người đặt câu hỏi tại sao những kịch bản nhiều tình tiết vô lý, câu chuyện phim thiếu logic mà vẫn được đầu tư sản xuất? Liệu có phải các nhà làm phim quan niệm chỉ cần cảnh quay đẹp, diễn viên ngôi sao là có thể thu hút khán giả? Tình trạng này cho thấy yếu tố kịch bản vô cùng quan trọng nhưng vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Cùng những hy vọng

Dù đã trải qua những tháng cuối năm trầm lắng vì không tạo được kỳ tích nhưng năm 2023 vẫn được đánh giá là năm nhiều nỗ lực của các nhà làm phim. Một loạt phim ra rạp vào dịp lễ Giáng sinh, Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán. Trong đó, “Kẻ ăn hồn” thuộc dòng phim kinh dị, vốn được phát triển từ tập phim “Rượu sọ người” trong serie phim “Tết ở làng địa ngục”. Truyền thuyết quỷ dị về các tà cổ thuật xưa được bao trùm trong bầu không khí ma mị khiến cho khán giả không khỏi rợn người. Tham gia diễn xuất là những gương mặt nghệ sĩ gạo cội cùng những diễn viên trẻ. Đặc biệt vai nữ chính giao cho Hoàng Hà, “nàng thơ” Dao Ánh trong phim “Em và Trịnh”.

Đại diện cho dòng phim hài là “Trên bàn nhậu dưới bàn mưu” với sự kết hợp của bộ ba gương mặt nghệ sĩ Diệu Nhi - Thúy Ngân - Khả Như hy vọng mang tới sự “lầy lội” từ ngoài đời tới màn ảnh. Ngoài ra, cây hài Diệu Nhi còn tiếp tục thể hiện khả năng gây cười của mình bằng phim hài “Gặp lại chị bầu” (đạo diễn Nhất Trung). Ở phim này, Diệu Nhi còn đóng cặp với chồng của mình là Anh Tú.

Dù doanh thu, sự đón nhận của khán giả dành cho những bộ phim này vẫn còn là ẩn số phía trước nhưng mùa phim Tết luôn mang nhiều hy vọng bởi đó là những tác phẩm tâm huyết của các nhà làm phim dành cho kỳ nghỉ lễ đặc biệt. Ngoài ra, cũng là tiền đề cho một năm mới nhiều thành công.