Phụ nữ Pakistan lập hội đồng ngăn chặn tội ác giết người vì danh dự

Đó là một vụ giết người dã man diễn ra ngày 29-4-2016: khoảng một chục chức sắc trong một ngôi làng hẻo lánh ở Pakistan lôi xềnh xệch một cô gái vị thành viên tên là Ambreen Riasat ra khỏi căn nhà, trói gô lại rồi phóng hỏa thiêu cháy cô gái trong một chiếc xe tải. Tội lỗi của cô gái là gì?

Giúp đỡ một cặp đôi yêu nhau chạy trốn. Thẩm phán và hội đồng xét xử trong vụ án này là những ai? Không ai ngoài một hội đồng làng gọi là jirga.

Ở Pakistan và quốc gia láng giềng Afghanistan, các jirga rất phổ biến trong những vùng nông thôn hẻo lánh giống như Abbottabad thuộc tỉnh Pakhtunkhwa (Pakistan) nơi mà Ambreen Riasat được tìm thấy bị thiêu cháy thành than. Hành động không khác gì hội đồng địa phương và tòa án, tuyên bố của những tổ chức như thế này được coi là luật pháp và thành viên của jirga chỉ toàn đàn ông. 

Tabassum Adnan (ngồi giữa) lãnh đạo Khwendo Jirga ở Thung lũng Swat miền bắc Pakistan.
Tabassum Adnan (ngồi giữa) lãnh đạo Khwendo Jirga ở Thung lũng Swat miền bắc Pakistan.

Nhưng hiện nay tất cả đã đổi khác. Tại vùng Thung lũng Swat hẻo lánh miền bắc Pakistan, nữ cư dân tên là Tabassum Adnan muốn thay đổi vai trò giới tính truyền thống trong khu vực với sự thành lập tổ chức jirga mà thành viên gồm toàn phụ nữ. Đây chính là vùng đất mà Taliban từng cai quản chặt chẽ và vào năm 2012 nhà hoạt động trẻ tuổi Malala Yousafzai đi đầu trong chiến dịch kêu gọi mọi cô gái đến trường học.

Tabassum Adnan, 39 tuổi, thành lập Khwendo Jirga - hay hội đồng "các chị em gái" - năm 2013 sau khi chứng kiến sự thất bại của hệ thống bảo vệ phụ nữ địa phương. Adnan nhớ lại một vụ việc đau lòng: "Một cô gái trẻ bị tấn công bằng acid. Khi vụ án của nạn nhân được đưa ra trước hội đồng jirga gồm toàn đàn ông, họ hứa hẹn sẽ ủng hộ hoàn toàn nhưng cuối cùng họ đã chẳng làm gì cả".

Adnan cho rằng phụ nữ bị tấn công do dám chống lại uy quyền của nam giới. Do đó, Khwendo Jirga bao gồm 25 thành viên nữ của Adnan ra đời với mong muốn ngăn chặn những vụ án - như của Ambreen Riasat - tiếp tục xảy ra. Adnan phát biểu: "Mặc dù, những vụ giết người nhân danh danh dự gia đình đã trở nên phổ biến trong xã hội chúng tôi, song cái chết của Riasat quả là quá đau xót. Chính quyền và các cơ quan hành pháp chẳng làm gì được cả".

Thực tế, các tòa án Pakistan đặt mạng lưới jirga ra ngoài vòng pháp luật và tuyên bố những quyết định của tòa án chính phủ đều  "vô tác dụng" từ năm 2004. Năm 2012, Tòa án Tối cao Pakistan ra tuyên bố các jirga mới là tổ chức bất hợp pháp và vi phạm hiến pháp nước này. Tuy nhiên, những quy định luật pháp Pakistan không có hiệu lực trong những vùng đất bộ tộc và chính quyền cũng đành nhắm mắt làm ngơ. Tại những vùng nông thôn ở Pakistan và Afghanistan, những hội đồng gồm toàn nam giới vẫn còn có quyền giải quyết những tranh chấp địa phương.

Tahira Abdullah, thành viên tổ chức phi lợi nhuận Ủy ban Nhân quyền Pakistan (HRCP), cho biết chính quyền đã có hành động nhằm dẹp bỏ những hội đồng jirga không chính thức cùng với những bản án tử hình của họ. Nhưng Abdullah nhận định: "Khi mà các jirga còn chưa bị luật pháp triệt tiêu thì Pakistan vẫn chưa nhìn thấy những vụ giết người vì danh dự cũng như những tội ác bạo lực dã man khác chống phụ nữ chấm dứt". Đó là lý do mà Tabassum Adnan không còn niềm tin vào chính quyền.

Mới đây, nhóm liên minh các đảng phái chính trị Hồi giáo bao gồm 40 chức sắc tôn giáo rất có ảnh hưởng ở Pakistan - gọi là Hội đồng Sunni Ittehad (SIC) - phát đi sắc lệnh chống lại tội ác giết người vì danh dự gia đình. Tổng thư ký SIC ở tỉnh Punjab miền Đông Pakistan Mufti Saeed Rizvi phát biểu với Hãng tin Pháp AFP rằng những vụ giết người như thế là hành vi "bất hợp pháp, vi phạm hiến pháp, phi dân chủ, vô đạo đức và bất công phải được chính quyền chấm dứt ngay lập tức bằng bất cứ giá nào".

Abdullah Khan, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu xung đột và An ninh Pakistan (PICSS), cho rằng vụ sát hại cô gái Ambreen Riasat là cách để các jirga địa phương bắt buộc cộng đồng trung thành với truyền thống. Với sáng kiến tạo lập một jirga gồm toàn phụ nữ trong vùng đất từng là thành trì của Taliban, Tabassum Adnan biết rõ bà đang thách thức truyền thống và tự gây nguy hiểm cho bản thân.

Theo Tabassum Adnan, gần 1.000 cô gái trẻ và phụ nữ nhận được sự giúp đỡ từ Khwendo Jirga trong những năm qua. Một trong số đó là Tahira - cô gái đến từ Thung lũng Swat - mặc dù đã chết sau vụ tấn công bằng acid nhưng vụ án của cô được Khwendo Jirga cố gắng thông tin rộng rãi trong giới truyền thông trong nước và quốc tế. Một vụ khác liên quan đến cô gái 13 tuổi bị cưỡng bức hôn nhân. Adnan nhanh chóng ngăn chặn sự việc xảy ra đồng thời báo với cảnh sát. Hiện nay, cô gái đang được tiếp tục học hành bình thường. Một phần lý do khiến Adnan quyết tâm bảo vệ phụ nữ bởi vì bản thân bà từng là cô dâu lúc còn trẻ con.

Mới lên 14 tuổi, Adnan bị ép buộc lấy người đàn ông hơn mình đến 20 tuổi. Sau 20 năm chung sống trong đau khổ, Adnan ly hôn. Hành động của Adnan đã gây sốc cho gia đình và cộng đồng địa phương bởi vì ly hôn là đi ngược lại truyền thống địa phương. Tuy nhiên, Adnan nói chung vẫn ủng hộ cơ cấu jirga: "Người dân vẫn cần một cơ cấu để giải quyết các vấn đề. Chúng ta cần cải tổ các jirga và nếu như chính quyền ủng hộ kiểu sáng kiến giống như Khwendo Jirga thì lúc đó sẽ có thêm nhiều phụ nữ gia nhập".

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.