Nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II: Vị vua dân túy

Tuần qua, Nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II đã kỷ niệm ngày sinh lần thứ 75 của mình cùng với thần dân bằng cuộc diễu hành xe ngựa ở Aarhus, thưởng thức cà phê và bánh ngọt tại bữa tiệc sinh nhật.

Là người cai trị đất nước, song Nữ hoàng Margrethe II không quan tâm nhiều tới những tục lệ, quy ước vốn có trong xã hội. Bà từng vấp phải sự hoài nghi khi mới lên ngôi ở tuổi 31, nhưng với tài năng và những đức tính đáng quý như khiêm tốn, không phô trương và sự gần gũi, bà đã nhanh chóng chiếm được lòng dân và giành được sự nể phục của họ. Bà cũng luôn thể hiện mình là một vị vua “dân túy”.

Tính bình dân của Nữ hoàng đã “ngấm” vào thần dân, kể cả khi bà “phì phèo” thuốc lá tại các bữa tiệc tối, trong thính phòng hòa nhạc và thậm chí tại nhà nghỉ bà thường lui tới để điều trị căn bệnh hen suyễn thì mọi người cũng chẳng lấy gì làm lạ.

Sự quyền quý bình dân

Theo một số nguồn tin, gọi bà là nữ hoàng Margrethe II là hơi mâu thuẫn vì trong lịch sử hoàng gia Đan Mạch đã từng có hai phụ nữ nắm quyền tối thượng. Đó là bà Margrethe I (1353-1412), cai quản Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển; và bà Margrete Sambiria - người phụ nữ cũng từng có thời gian nắm quyền tối thượng ở Đan Mạch nhưng không được hậu thế nhớ tới nhiều vì bà không phải là một bậc quân vương tử tế và giỏi giang. Thân phụ của nữ hoàng Margrethe II, vua Frederik IV có ba người con gái.

Theo truyền thống ở Đan Mạch, ngai vàng chỉ được truyền cho các hoàng tử. Khi biết mình không thể có con trai được nữa, vua Frederik IV đã âm thầm “đào tạo” cô con gái trưởng để cô sẽ trở thành người thừa kế ngai vàng trong tương lai. Và khi thời điểm chín muồi, nhà vua cùng với các hệ thống quyền lực ở Đan Mạch đã tiến hành những thay đổi cần thiết để ngai vàng có thể được chuyển giao cho cả công chúa chứ không chỉ cho các hoàng tử. Ngày 27/3/1953, Hiến pháp Đan Mạch đã được thay đổi một số chi tiết, cho phép Margrethe được nhận tước vị công chúa thừa kế để về sau lên ngôi.

Thời trẻ, bà theo đuổi đam mê nghệ thuật, văn học, ba lê, khảo cổ và triết học. Ngoài tiếng mẹ đẻ, Nữ hoàng còn nói được 5 thứ tiếng khác, trong đó có tiếng Đức. Kể từ khi lên ngôi, bà đã tới những trường đại học danh giá nhất thế giới để học kinh tế, lịch sử và luật.

Nữ hoàng từng học tại Trường N. Zhahles ở Copenhaghen năm 1959. Rồi bà học về môn Xã hội ở Copenhaghen, Khảo cổ học ở Trường Đại học Cambridge trong hai năm 1960-1961, Lịch sử ở Trường Đại học Orhus (thành phố lớn thứ hai ở Đan Mạch) từ năm 1961 tới năm 1963, và Kinh tế học ở London năm 1965. Tuy nhiên cuối cùng, bà lại không có bằng tốt nghiệp của bất cứ trường đại học nào. Rõ ràng, bằng cấp không phải là điều quan trọng nhất đối với Nữ hoàng.

Với bà, càng biết được nhiều điều thì càng có thể thực thi tốt hơn chức phận của bậc “mẫu nghi thiên hạ”, mặc dù trong bộ máy nhà nước Đan Mạch, ngôi vị nữ hoàng không có nhiều quyền lực chính trị.

Nữ hoàng Margrethe II có quyền tuyên bố chiến tranh hay ký các hòa ước. Bà cũng là Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Đan Mạch, nhưng lại không được có những quan điểm chính trị theo tính đảng phái. Nữ hoàng có nghĩa vụ ký vào các đạo luật nhưng những đạo luật này chỉ bắt đầu có hiệu lực sau khi được lãnh đạo chính phủ ký. Khi lên ngôi, khẩu hiệu mà Nữ hoàng Margrethe II đã chọn là: “Ơn của Chúa, tình thương của loài người, Đan Mạch thịnh vượng”. Và bà đã luôn cố gắng để thực hiện phương châm này.

Nữ hoàng lý giải: “Tôi nghĩ có lẽ vì Đan Mạch là một quốc gia nhỏ với số lượng dân không nhiều nên mọi người gắn kết với nhau hơn. Tại đây không có những khác biệt lớn giữa con người với nhau, cả về địa lý lẫn tính cách”. Chính vì điều này mà người Đan Mạch được coi là một dân tộc hạnh phúc nhất trên trái đất.

Người dân Đan Mạch mừng sinh nhật Nữ hoàng Margrethe II.
Người dân Đan Mạch mừng sinh nhật Nữ hoàng Margrethe II.

Ở tuổi 75, Nữ hoàng Margrethe II vẫn gây ấn tượng mạnh với ngoại hình uy nghi, cao 1 mét 90 của mình. Nữ hoàng có nếp sinh hoạt rất giản dị, thường xuyên tự xách làn đi chợ. Thậm chí, khi đi máy bay, cũng đã có không ít lần bà chỉ ngồi ở hạng ghế bình dân. Các công dân Đan Mạch nếu muốn đều có thể đăng ký để đích thân vào gặp nữ hoàng. Bà rất tôn trọng người dân, và sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu chính đáng để lấy được niềm tin của công dân đối với hoàng gia Đan Mạch.

Cuộc hôn nhân của bà với ông Henri de Laborde de Monpezat vẫn nồng ấm trong suốt gần 5 thập kỷ qua. Và không giống với các triều đại hoàng gia khác, hoàng gia Đan Mạch hiếm khi xảy ra bê bối. Margrethe II luôn được coi là luồng không khí trong lành, một con người vĩ đại với tấm lòng nhân ái, một Nữ hoàng thân thiện nhất thế giới với đức tính khiêm tốn, không phô trương. Tại một cuộc họp báo mới đây, Margrethe II cho biết bà định cầm quyền cho tới khi tay mỏi, chân run mới thôi.

Tất nhiên, trong sinh hoạt đời thường, bà giữ một số thói quen riêng không phải lúc nào cũng hợp lòng thiên hạ, nhiều khi bị coi là lối sống lập dị. Bà thường xuyên vội vàng tới các cuộc tiếp khách, xuất hiện trong các cuộc diễu hành với những chiếc áo choàng sặc sỡ, tươi cười trước ống kính và nhả khói thuốc như ống khói. Dư luận Đan Mạch từng tha thiết cầu khẩn nữ hoàng từ bỏ thói quen này để không làm ảnh hưởng xấu tới các thần dân. Tuy vậy, mọi công dân đều rất yêu quý và kính trọng Nữ hoàng, không chỉ vì trí tuệ của bà, mà còn vì sự cởi mở và phong cách giao tiếp giản dị, dễ gần.

Quyết không từ bỏ đam mê

Margrethe II là người sống rất “nặng” về tinh thần, rất ưa sự phù phiếm, quan tâm tới nhiều loại hình sáng tạo nghệ thuật. Sau khi lên ngôi, bà vẫn theo đuổi đam mê hội họa, vẫn vẽ tranh phong cảnh. Nghệ thuật của bà vẽ ra một khung cảnh tự nhiên và thực tế - đưa đến cho người xem một cái nhìn cụ thể. Với bút danh Ingahild Grathmer, bà còn vẽ minh họa cho nhiều cuốn sách và thậm chí còn thiết kế tem.

Gần như gia đình nào ở Đan Mạch cũng có một bộ bài mà trên đó có hình các nhân vật từ truyện cổ tích của Andersen do chính nữ hoàng vẽ. Dàn nhạc giao hưởng Tolkien Emsemble đã sử dụng các bức ký họa của nữ hoàng để làm bìa các album của mình, sau khi được bà cho phép. Cũng phải nói rằng, không phải ai ở Đan Mạch cũng đánh giá cao những tác phẩm hội họa của Nữ hoàng Margrethe II nhưng bà không hề tự ái vì điều đó. Trái lại, bà luôn tỏ ra bình tĩnh trước những phê phán của báo giới về chất lượng nghệ thuật trong các tác phẩm.

Tác phẩm nghệ thuật của Margrethe II đang được trưng bày tại nhiều bảo tàng ở Đan Mạch và hải ngoại. Tranh phong cảnh của bà thường tinh tế và tối giản, song bà còn cho ra đời nhiều tác phẩm cắt dán phong phú và vẽ tranh trừu tượng. Hồi năm 2012, bảo tàng Arken nổi tiếng ở thủ đô Copenhagen đã tổ chức triển lãm tôn vinh các tác phẩm nghệ thuật của Nữ hoàng với khoảng 130 bức tranh màu nước. Nữ hoàng Margrethe II coi đây là một vinh dự lớn đối với một nghệ sĩ vẽ theo sở thích như bà.

Một tác phẩm hội họa của Nữ hoàng Margrethe II.
Một tác phẩm hội họa của Nữ hoàng Margrethe II.

Sau này, Margrethe từng kể, bà thấy vô cùng choáng ngợp khi xuất hiện trong buổi khai mạc triển lãm, có cảm giác chộn rộn khó tả khi giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật của mình với công chúng. Đó là những cảm giác bà chưa hề trải qua khi đóng vai trò là nguyên thủ quốc gia. Khi là Nữ hoàng Đan Mạch, bà tự tin trước cả những người chỉ trích mình. Thế nhưng, trong vai trò là một họa sĩ, bà chỉ coi mình là người phụ nữ muốn bộc lộ tâm tư thông qua màu sắc và nét vẽ.

Và phải nói rằng, mặc dầu những bức vẽ của bà không được các nhà phê bình đánh giá cao, nhưng chúng đã được bán với giá cao tại các buổi đấu giá. Bà còn dịch nhiều tác phẩm văn học nước ngoài sang tiếng Đan Mạch, thiết kế áo lễ nhà thờ, các trang phục sân khấu. Bà thường xuất hiện trong các buổi tiếp khách tầm cỡ nhà nước với các bộ trang phục tự tay thiết kế. Mọi công việc bà thực hiện đều không sử dụng các công nghệ hiện đại vì theo như chính lời bà thổ lộ, bà không hiểu nhiều về chúng nên tốt nhất là không nên đụng chạm.

Dù khá “bận rộn” với những đam mê cá nhân, nhưng với Nữ hoàng Margrethe II, vị trí nguyên thủ của Đan Mạch vẫn là quan trọng nhất. Đó là công việc mà bà dành cả cuộc đời mình để cống hiến, gắn liền với nhận thức từ khi còn nhỏ. Thời gian để theo đuổi những sở thích bản thân chỉ đem lại thêm những góc nhìn mới bên cạnh công việc cai trị một quốc gia luôn được đánh giá là nơi hạnh phúc nhất thế giới. Nữ hoàng Margrethe II từng chia sẻ rằng bà không ngại làm gia tăng thu nhập cá nhân bằng những công việc hợp sở thích và sở trường để bù thêm vào mức thu nhập chỉ xếp ở cuối bảng hoàng gia quốc tế.

Việc Margrethe II trở thành nữ hoàng thực tế không phải là thành tựu cá nhân mà đó là trọng trách. Nữ hoàng không bao giờ xem bản thân mình là một biểu tượng của phong trào nữ quyền, bởi vì cha mẹ bà không có con trai nên bà là người gánh trọng trách rất quan trọng và ý nghĩa này. Những việc bà đang thực hiện hoàn toàn không bị bó buộc bởi những ràng buộc về giới tính. Bà thành công trong mọi việc, và chứng tỏ bản thân với tư cách của một người phụ nữ.

Giờ đây, Nữ hoàng Margrethe II có thể tự hào vì vương quốc của bà, với nền kinh tế hỗn hợp và hệ thống phúc lợi quốc gia lớn, luôn là mảnh đất xếp hạng nhất trên thế giới về bình đẳng thu nhập, có môi trường kinh doanh tốt nhất thế giới và cũng là nước yên bình vào loại hàng đầu thế giới trong bối cảnh chủ nghĩa khủng bố quốc tế đang lên cao…

Lê Nam Dũng

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.