Hàng vạn người dân chịu không thấu vì phải sống trong một môi trường ô nhiễm, nhiều gia đình phải lâm vào cảnh chia lìa, tang tóc vì con cái, anh em, người thân của họ đã bị tước đi mạng sống bởi những chiếc xe ben chạy quá tốc độ hoặc vượt sai quy định khi tham gia giao thông…
Khổ vì ô nhiễm…
Đã nhiều năm rồi, người dân sống hai bên con đường Hoàng Văn Thái, phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu; thôn Cẩm Nam, xã Hòa Châu và thôn Đại La, xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang phải nhiều lần dùng chướng ngại vật giăng đầy trên mặt đường để ngăn cản sự phóng nhanh, vượt ẩu của các tài xế xe ben.
Đi kèm với việc chặn xe này, người dân còn trưng lên ngay giữa lòng đường những tấm biển có nội dung thỉnh cầu lái xe hãy giảm tốc độ khi lưu thông qua nơi họ đang sinh sống.
Có mặt ở những điểm nóng này chúng tôi nghe người dân tổ 2, tổ 3 thuộc khối phố Khánh Sơn bày tỏ bức xúc: Suốt một thời gian dài xe ben chở đất đá phục vụ cho việc san lấp các công trình xây dựng và khai thác mặt bằng đã hành hạ người dân chúng tôi. Mỗi khi có việc cần đi đâu đó lại nơm nớp lo sợ vì xe ben đua nhau phóng bạt mạng trên đường, lúc trở về nhà thì bức bối vì bụi bẩn và đất đá do xe ben làm rơi vãi. Hàng trăm gia đình phải luôn trong tình trạng cửa đóng then cài vì bụi bẩn tấn công.
Vừa nói, một người dân vừa kéo tay chúng tôi đến xem lớp bụi phủ kín trên mặt bàn rồi lắc đầu ngao ngán. Cách đấy không xa, người dân ở tổ 1, thôn Đại La, xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang cũng vô cùng bức xúc bởi đoàn xe ben có đến hàng trăm chiếc đêm ngày quần thảo, băm nát con đường của thôn vào ra mỏ đá.
Không thể nào kể hết nỗi khiếp sợ của người dân thôn Đại La, về nạn ô nhiễm tiếng ồn do công ty này đánh mìn để lấy đá, rồi chuyện bất thình lình có hòn đá nặng hàng chục ký rơi ầm xuống mái tôn, lao thẳng xuống nền nhà. Chuyện xe ben đua tốc độ trong giờ học sinh tan trường cũng không phải chuyện lạ. Nắng khổ theo kiểu mùa nắng, mùa mưa thì càng thê thảm hơn khi hằng ngày người dân nơi đây phải qua lại trên con đường bùn lầy sền sệt. Nhiều em học sinh đến trường áo quần lấm lem bùn đất.
 |
| Xe ben chở đất đua tốc độ trên đường. |
Sự bức xúc trong dân cứ chồng chất, họ viết đơn, họ trực tiếp kêu cứu đến những cơ quan chức trách. Thành phố ban hành quy định mỗi chiếc xe ben chở đất phải xịt rửa 8 lần mỗi ngày để hạn chế bụi bẩn. Chính quyền huyện Hòa Vang (địa bàn có nhiều xe ben hoạt động) đã kiểm tra, xử phạt hàng chục doanh nghiệp kinh doanh vận tải với số tiền vài chục triệu đồng… thế nhưng, tình trạng phóng nhanh, vượt ẩu và gây ô nhiễm môi trường của đội ngũ "hung thần xa lộ" này vẫn không hề thay đổi. Chỉ đến khi nào người dân ven đường kêu quá, hoặc dùng chướng ngại vật để chặn xe thì những đơn vị có trách nhiệm mới í ới gọi nhau thực hiện việc tưới nước trên đường để giảm bụi.
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, hiện nay trên địa bàn huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng có đến 50 mỏ khai thác đất, đá hằng ngày hoạt động hết công suất (trong số này chỉ 13 mỏ có giấy phép khai thác). Vì vậy, trong suốt 24 giờ mỗi ngày có đến hàng nghìn lượt xe tải ben có tải trọng từ vài tấn đến vài chục tấn lưu thông qua địa bàn. Một phần do sự hối thúc của chủ để đạt tiến độ san lấp mặt bằng công trình, một phần do sự tranh giành giữa các đoàn xe để chạy được càng nhiều chuyến trong ngày càng tốt nên đa số những chiếc xe tải, xe ben khi lưu thông trên đường đều mắc phải những lỗi như: chạy quá tốc độ cho phép; cơi nới thùng xe vượt quá mức cho phép; chở quá tải trọng; sử dụng còi hơi trong khu vực nội đô; lấn vượt không đúng với quy định của Luật Giao thông đường bộ; làm rơi vãi đất đá xuống lòng đường…
Vấn nạn này đã làm cho các cơ quan chức năng rất nhọc công trong việc giải quyết và từ nhiều năm qua đã khiến người dân ở huyện Hòa Vang, quận Cẩm Lệ, Liên Chiểu… trở thành nạn nhân của ô nhiễm môi trường. Qua sự vụ một công ty khai thác đất núi để san lấp mặt bằng cho khu đô thị mới, vì lợi nhuận, vì sự hối thúc của chủ dự án mà đã bất chấp đạo lý đào đi của người dân đến 400 ngôi mộ vừa xảy ra ở địa bàn xã Hòa Phát, quận Cẩm Lệ, là một minh chứng cho thấy nhu cầu cần đất để phục vụ các công trình ở Đà Nẵng đang lên cơn sốt như thế nào.
 |
| Xe ben đậu thành hàng dài chờ cảnh sát giao thông kiểm tra. |
Kinh hoàng tai nạn từ xe ben
Thời gian gần đây, trên địa bàn TP Đà Nẵng do lưu lượng xe ben hoạt động quá lớn nên đã xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng. Nguyên nhân chính của những vụ tai nạn này là do tài xế xe ben điều khiển xe vượt quá tốc độ cho phép. Lấn, vượt một cách vô tội vạ, bất chấp mọi mối nguy hiểm đối với người đi đường. Trong bài viết này, chúng tôi xin được nêu một vài vụ tai nạn điển hình gần đây nhất đã làm rúng động dư luận.
Khoảng 8 giờ sáng ngày 1/7/2015, lái xe Trần Hiệp (40 tuổi, trú xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang) điều khiển xe ben chở đất san lấp công trình mang BKS 43C.08793. Khi rẽ vào đường công vụ gần cổng Nghĩa trang Hòa Liên, xe ôtô đã tông phải xe gắn máy mang BKS 43H6.3667, do ông Đỗ Sinh (39 tuổi), trú tại xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang. Vụ tai nạn đã làm ông Sinh tử vong tại chỗ.
Trước đó, ngày 28/6/2015, Công an huyện Hòa Vang cũng đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với tài xế xe ben Nguyễn Quốc Điệp (27 tuổi, trú Quế Thuận, huyện Quế Sơn, Quảng Nam). Điệp điều khiển xe ben chở đất mang BKS 92C-00537 lưu thông trên đường giao thông liên xã Hòa Tiến - Hòa Phong.
Khi đến điểm giao nhau với QL14B, Điệp vẫn cho xe phóng nhanh không giảm tốc độ nên đã tông vào xe máy mang BKS 43Y1-5358 do ông Nguyễn Văn Huỳnh (43 tuổi) điều khiển, trú Hòa Sơn, Hòa Vang. Cú va chạm mạnh làm ông Hùng chết ngay tại chỗ, nhưng Điệp vẫn cho xe ben rời khỏi hiện trường…
Còn rất nhiều vụ tai nạn giao thông khác có liên quan đến xe ben chở đất đá phục vụ cho các công trường đang thi công trên địa bàn Đà Nẵng. Có những vụ phụ nữ đang mang thai chết tức tưởi dưới gầm xe ben, có vụ cả gia đình vợ, chồng, con đều thiệt mạng, có vụ thí sinh đang trên đường đến trường thi thì tử nạn vì xe ben chạy ẩu… nói chung là nhiều đến mức ám ảnh mà trong bài viết này chúng tôi cũng không muốn kể lại chi tiết vụ việc.
 |
| Xe ben thường xuyên gây ra tai nạn trên đường. |
Cần phải xử lý kiên quyết và lâu dài
Mang nỗi bức xúc về hiện trạng xe ben ở Đà Nẵng trao đổi với Trưởng phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an Đà Nẵng Lê Ngọc, và ông cũng đồng tình rằng: Tình trạng xe ben chở quá tải, nhất là các xe chở đất phục vụ công trình, dự án luôn là nỗi ám ảnh của nhiều người, bên cạnh đó, sự thiếu ý thức chấp hành pháp luật của một số tài xế xe tải đã khiến dư luận bất bình. Hậu quả của việc phóng nhanh, vượt ẩu, chở quá tải đã dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Vì vậy việc thường xuyên ra quân tổng kiểm tra, xử lý vi phạm đối với loại phương tiện này luôn được Ban Giám đốc Công an thành phố chỉ đạo các phòng, ban nghiệp vụ, công an các địa phương đặc biệt quan tâm…
Trong 6 tháng đầu năm nay, trên địa bàn xảy ra 62 vụ tai nạn, làm chết 52 người, 42 người bị thương, trong đó phần nhiều số vụ là do xe tải ben gây ra. Để khắc phục tình trạng này Ban Giám đốc Công an TP Đà Nẵng đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc trong đó chủ lực là lực lượng CSGT tiến hành đợt ra quân kiểm soát, xử lý xe ben vi phạm, trong đó tập trung xử lý những lỗi là nguyên nhân dẫn đến những vụ tai nạn đau lòng…
Trước thực trạng xe ben chở đất đá hằng ngày gây ô nhiễm và gây nên nỗi bất an cho người dân đi đường. Công an TP Đà Nẵng đã triệu tập nhiều hội nghị với sự tham dự của công an các địa phương trên địa bàn và các ngành hữu trách để mổ xẻ những nguyên nhân và kiếm tìm giải pháp.
Đa số ý kiến đều thống nhất rằng: Phòng CSGT sẽ là đơn vị chủ công, lập phương án cụ thể, phối hợp các đơn vị liên quan ra quân xử lý nghiêm các xe ben vi phạm trật tự an toàn giao thông. Tổ chức lập các chốt chặn cố định và tổ chức tuần tra các tuyến trọng điểm để xử lý. Với những trường hợp tái phạm nhiều lần sẽ tạm giữ phương tiện.
Với 36 mỏ khai thác đất, đá không có giấy phép hoạt động ở Hòa Vang sẽ có hướng xử lý ngay. Từ nay cho đến cuối năm 2015, Công an TP Đà Nẵng kiên quyết xử lý đối với xe ben chở đất, đá vi phạm, từng bước hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường do loại phương tiện này gây ra.
Đại tá Lê Ngọc cho biết, vào thời điểm hiện tại, Đà Nẵng có 35.000 xe cơ giới, trong đó trên 1.000 chiếc thường xuyên chở đất, đá, vật liệu xây dựng. Bên cạnh đó, thời điểm này lại xuất hiện nhiều đầu xe có hành vi cơi nới thùng hàng nhằm mục đích chở hàng quá tải, nhất là ôtô tải ben tự đổ, ôtô xitéc, ôtô tải có mui (Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới đã phát hiện 500 xe vi phạm lỗi này). Từ thực trạng này cộng thêm ý thức chấp hành Luật Giao thông của tài xế khi tham gia giao thông chưa cao sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn… Vì vậy, chúng tôi phải tăng cường kiểm tra và mạnh tay xử lý nhằm hạn chế xe tải ben vi phạm, hạn chế đến mức tối đa những hậu quả đáng tiếc, góp phần giảm thiểu tai nạn, đảm bảo vệ sinh môi trường. Từ ngày 1 đến 31 chúng tôi đã phối hợp với Thanh tra giao thông tiến hành đưa các trạm cân lưu động lên tuyến QL14B tiến hành cân những xe vi phạm tải trọng xử lý nghiêm.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi thì những gì làm được vẫn chưa mang lại sự an tâm thực sự cho người dân. Bởi lẽ, tài xế chỉ chấp hành chạy đúng tốc độ cho phép, phủ bạt khi chở đất, đá lưu thông mỗi khi có lực lượng CSGT lập chốt. Những lúc khác, xe ben chở đất vẫn phóng như bay trên đường gây nên sự sợ hãi và bức xúc trong người dân. Đất, đá từ các mỏ khai thác chở về thành phố vẫn bị rơi vãi dọc đường gây ô nhiễm.
Nhiều người dân chia sẻ: "Đành rằng thành phố đang trong thời kỳ chỉnh trang thì việc xe ben gây ô nhiễm là điều không tránh khỏi… thế nhưng, người dân sống hai bên đường thường xuyên có xe ben lưu thông cũng rất cần được các tài xế chia sẻ nỗi khổ tâm của họ…".
Chúng tôi hy vọng rằng, các cơ quan chức năng cần phải thường xuyên kiểm tra việc khai thác, vận chuyển đất đá từ các mỏ đến các công trình đang thi công. CSGT phải thường xuyên triển khai lực lượng kiểm tra phương tiện, đo tốc độ phương tiện trong lúc lưu thông và xử phạt thật nặng những trường hợp vi phạm theo đúng tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo TP Đà Nẵng.
Hạn chế được ô nhiễm, giảm thiểu được tình trạng xe ben gây tai nạn giao thông thảm khốc trên đường, chắc chắn người dân Đà Nẵng sẽ có đời sống bình yên hơn và câu nói cửa miệng: “Ra đường sợ nhất xe ben" của người dân nơi đây sẽ không còn là vấn đề thời sự của cuộc sống nữa…
