Nobel Hòa bình 2018: Giải thưởng cho các nữ nạn nhân của xung đột

Khác với nhiều dự đoán về một giải Nobel Hòa bình đầu tiên cho Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, nhà hoạt động nhân quyền người Iraq Nadia Murad và bác sĩ Denis Mukwege ở Cộng hòa Dân chủ Congo đã chính thức được trao giải Nobel Hòa bình vì những nỗ lực của họ trong việc chấm dứt nạn bạo lực tình dục.

“Người đàn ông hàn gắn tâm lý cho phụ nữ”

Đó là tên gọi trìu mến mà người dân Cộng hòa Dân chủ Congo đặt cho bác sĩ Denis Mukwege. Cái tên này xuất phát từ cuốn sách cùng tên của tác giả Colette Braeckman phát hành năm 2012 viết về cuộc đời giản dị nhưng phi thường của bác sĩ Denis Mukwege. Cuốn sách sau đó được chuyển thể thành phim tài liệu năm 2015 và được trao tặng nhiều giải thưởng.

Sinh tháng 3-1955 ở Bukavu, Denis Mukwege là con thứ ba trong gia đình có 9 người con. Sau khi học đại học ngành y khoa ở nước láng giềng Burundi, ông trở về nước làm việc tại Bệnh viện Lemera, thuộc vùng Trung nguyên ở phía nam Kivu. Trong thời gian làm bác sĩ ở đây, ông phát hiện ra nhiều phụ nữ là nạn nhân của tình trạng bạo lực tình dục, không được chăm sóc sau khi sinh con, bị hành hạ thể xác lẫn tinh thần… Lúc đó, ông muốn làm điều gì đó để giúp đỡ họ song lực bất tòng tâm.

Bác sĩ Denis Mukwege (trái) và nhà hoạt động nhân quyền Nadia Murad - Hai chủ nhân của giải Nobel Hòa bình 2018. (ảnh: AFP).
Bác sĩ Denis Mukwege (trái) và nhà hoạt động nhân quyền Nadia Murad - Hai chủ nhân của giải Nobel Hòa bình 2018. (ảnh: AFP).

Vài năm sau, ông Denis Mukwege sang Pháp học nâng cao chuyên ngành phụ khoa và sản khoa. Nhẽ ra bác sĩ Denis Mukwege có thể ở lại Pháp sau một thời gian dài học tại tỉnh Angers. Tuy nhiên, ông đã quyết định trở lại quê hương để giúp đỡ người dân, vốn rất nghèo khổ sau nhiều năm chiến tranh loạn lạc. Ông trở lại Bệnh viện Lemera vào năm 1989 với chức danh bác sĩ phụ khoa.

Năm 1996, cuộc chiến Cộng hòa Dân chủ Congo đầu tiên nổ ra đã phá hủy hoàn toàn Bệnh viện Lemera. Trước thực trạng trên, năm 1999, bác sĩ Denis Mukwege thành lập Bệnh viện Panzi để chữa trị cho những phụ nữ bị cưỡng hiếp tập thể trong thời chiến và các nạn nhân bị bạo hành tình dục. Tuy nhiên, quê hương ông lại rơi vào cuộc nội chiến lần thứ hai (1998-2003). Tình trạng lao động cưỡng bức hay cưỡng bức tình dục diễn ra phổ biến ở quốc gia Trung Phi này, trong đó nạn nhân chủ yếu của cưỡng bức tình dục là trẻ em gái và phụ nữ. “Cuộc chiến trên thân xác phụ nữ”, ông Mukwege thốt lên đau đớn.

Ở Bệnh viện Panzi, hằng ngày ông Mukwege phải chứng kiến những phụ nữ bị cưỡng hiếp tập thể, bị bạo hành tình dục, thậm chí họ bị đưa đi phá thai bằng các dụng cụ thô sơ, khiến tử cung bị chấn thương nghiêm trọng. Không thể liệt kê được hết số bệnh nhân đáng thương đó, bác sĩ Mukwege không còn cách nào khác là lên tiếng cảnh báo cho cộng đồng quốc tế biết về tình trạng tồi tệ này ở Cộng hòa dân chủ Congo.

Ngoài đấu tranh bảo vệ nhân phẩm của phụ nữ, ông còn là người phát ngôn cho hàng triệu người dân bị đe dọa bởi các nhóm vũ trang hoặc các nhóm tội phạm ở Kivu - một vùng giàu coltan (là một quặng kim loại màu đen xỉn, từ đó các nguyên tố niobi và tantali được chiết xuất). Đó cũng chính là lý do ông Denis trở thành cái gai trong mắt bọn tội phạm. Tháng 10-2012, ông thoát khỏi một vụ mưu sát và buộc phải trốn sang châu Âu. Đến đầu năm 2013, khi tình hình yên ổn, ông lại trở về Bukavu tiếp tục công việc của mình.

Bác sĩ Denis Mukwege và các nữ bệnh nhân ở Cộng hòa Dân chủ Congo. (ảnh: Reuters)
Bác sĩ Denis Mukwege và các nữ bệnh nhân ở Cộng hòa Dân chủ Congo. (ảnh: Reuters)

Trong hơn 2 thập kỷ hành nghề, ông đã giúp đỡ hàng chục nghìn nạn nhân vượt lên trên nỗi đau và nỗi kinh hoàng, trở thành một tiếng nói mạnh mẽ chống lại nạn bạo lực tình dục trong chiến tranh và xung đột vũ trang. Ông đã được trao nhiều giải thưởng quốc tế, như Giải thưởng Liên Hiệp Quốc về lĩnh vực nhân quyền năm 2008, Giải thưởng Hòa bình Seoul, giải thưởng Sakharov của Liên minh châu Âu… Năm 2015, ông được đề cử Nobel Hòa bình.

Nói về ông, Tiến sĩ Levi Luhiriri -bác sĩ tại Bệnh viện Panzi hết lời ca ngợi: “Bác sĩ Mukwege là một người thẳng thắn, công minh và trung thực. Ông có khả năng thu hút sự chú ý của mọi người”. Với những phụ nữ bị hãm hiếp, bị lạm dụng, bị tổn thương, bác sĩ Mukwege là một người cha cứu độ. Họ thường gọi ông là “Cha Mukwege”.

Trong lời ca ngợi vinh danh ông Mukwege tại lễ công bố giải Nobel Hòa bình, đại diện Ủy ban Nobel nhấn mạnh, bác sỹ Denis Mukwege là “một biểu tượng hàng đầu, và đoàn kết nhất, cả trong nước và quốc tế cho những nỗ lực nhằm chấm dứt bạo lực tình dục trong chiến tranh và xung đột vũ trang”. Ông đã cống hiến phần lớn cuộc đời mình để giúp đỡ các nạn nhân bị hãm hiếp tập thể bởi các nhóm nổi dậy tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Cùng với các đồng nghiệp của mình, bác sỹ Mukwege đã tiến hành chữa trị cho hàng nghìn bệnh nhân, đặc biệt là hàn gắn những chấn động tâm lý từ bên trong. Theo tờ The Globe and Mail, ông Mukwege “gần như chắc chắn là chuyên gia hàng đầu thế giới về chữa trị cho các tổn thương liên quan tới việc bị hãm hiếp”.

Từ nô lệ tình dục tới chủ nhân giải Nobel Hòa bình

Người chia giải Nobel Hòa bình với bác sĩ Denis Mukwege là cô Nadia Murad, 25 tuổi.

Nadia Murad sinh năm 1993 trong một gia đình người Yazidi, một cộng đồng sắc tộc tôn giáo người Kurd ở làng Kocho, tỉnh Sinjar, miền Bắc Iraq. Hằng ngày sau giờ học, Nadia lại đi làm đồng hoặc dọn dẹp nhà cửa đỡ đần cho mẹ. Cha của cô mới mất, để lại mình mẹ chăm lo cho 13 đứa con. “Dù cuộc sống khó khăn, nhưng gia đình tôi vẫn yêu mảnh đất chôn rau cắt rốn này. Chúng tôi không muốn rời xa nơi đây”, Nadia từng chia sẻ.

Phóng viên tờ La Libre chia sẻ nỗi đau với Nadia Murad. (ảnh: Johanna De Tessières).
Phóng viên tờ La Libre chia sẻ nỗi đau với Nadia Murad. (ảnh: Johanna De Tessières).

Cuộc sống của gia đình Nadia đang diễn ra yên bình thì một ngày tháng 8-2014, các phiến quân IS tràn tới làng Kocho. Chúng tàn sát đàn ông, bắt giữ trẻ em và phụ nữ để biến họ thành phiến quân và nô lệ tình dục. Trong số hàng nghìn phụ nữ Yazidi bị IS bắt giữ có cô gái trẻ Nadia Murad. Trong suốt những ngày tháng bị giam giữ, Nadia Murad không còn nhớ rõ cô bị hãm hiếp bao nhiêu lần. Nadia từng bị ép kết hôn với 2 tay súng. Sự tủi nhục khiến nhiều lúc cô muốn tự tử, song vì thương mẹ và các em, cô không đành lòng và nung nấu ý định bỏ trốn. Sau nhiều lần thất bại, cuối cùng cô đã bỏ trốn thành công. Cô được một tổ chức hỗ trợ người Yazidi giúp đỡ đưa sang Đức đoàn tụ với người thân.

Thế nhưng, thế giới chỉ biết đến Nadia khi những bài báo viết về hành trình chạy trốn khỏi hang ổ IS của cô đăng trên tờ La Libre của Bỉ. Các phóng viên tờ La Libre đã đến trại tị nạn của người Yazidi ở Đức để phỏng vấn. Được người bạn thân Ziyad Shammo động viên, Nadia đồng ý đứng ra làm chứng với điều kiện không được đưa tên và hình ảnh của cô lên báo. Đó cũng là lần đầu tiên, Nadia kể về những nỗi cùng cực mà cô cũng như hàng nghìn phụ nữ người Yazidi phải gánh chịu trong thời gian làm nô lệ tình dục của IS.

La Libre đã tôn trọng cam kết bảo mật thông tin cá nhân của Nadia Murad cho đến khi cô trở thành một nhân vật truyền thông quốc tế vào tháng 2-2015. Kể từ đó, Nadia Murad trở thành một tiếng nói đại diện cho những phụ nữ và trẻ em gái bị bắt cóc. Cô đã cống hiến hết mình cho điều mà cô gọi là "cuộc chiến của dân tộc", trở thành người phát ngôn nổi tiếng trước cả khi phong trào #MeToo nhằm chống quấy rối và bạo hành tình dục lan tỏa khắp thế giới.

Năm 2016, cô gái 23 tuổi này được chọn làm Đại sứ thiện chí đầu tiên của Liên Hiệp Quốc, đại diện cho những người sống sót sau nạn buôn người. Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tháng 9-2016, câu nói của Nadia đã khiến nhiều đại biểu có mặt hôm đó phải suy nghĩ: “Nếu chặt đầu, nô lệ tình dục và hãm hiếp trẻ em làm các ngài bận tâm, thì khi đó các ngài sẽ làm gì? Các ngài và gia đình đang có cuộc sống đúng nghĩa. Chúng tôi cũng xứng đáng được sống”.

Tiếng nói của Nadia giờ đây có sức ảnh hưởng toàn cầu, giúp đòi công lý cho dân tộc của cô và khiến quốc tế công nhận những hành vi của phiến quân IS là diệt chủng. Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc năm 2017 đã cam kết giúp Iraq thu thập những bằng chứng tội ác của IS.

Mới đây, Nadia Murad đã cho ra mắt cuốn sách có tiêu đề “Để tôi là người cuối cùng”, do nhà xuất bản Fayard phát hành. Cuốn sách kể về cuộc sống của Nadia đã thay đổi như thế nào kể từ khi các tay súng IS tấn công vào ngôi làng nhỏ của Kocho.

Với việc được trao giải Nobel Hòa bình 2018, Nadia Murad trở thành người phụ nữ thứ 17 và là người trẻ tuổi thứ hai đoạt giải thưởng danh giá này. Trước đó, cô Malala Yousafzai, người Pakistan, được trao giải thưởng cao quý này ở tuổi 17 vào năm 2014. Ngoài ra, nhà hoạt động Nadia Murad trước đó còn được nhận giải thưởng danh giá về nhân quyền Sakharov do Liên minh châu Âu (EU) trao tặng năm 2016 và giải thưởng về nhân quyền Vaclav Havel của Hội đồng châu Âu.

Từ Baghdad, Tổng thống Iraq Barham Saleh đã gửi lời chúc mừng Nadia Murad, khẳng định cô là niềm tự hào của tất cả người dân Iraq, những người đang ngày đêm chiến đấu với khủng bố. Chia sẻ cảm xúc khi được vinh danh, Nadia Murad khẳng định, Nobel Hòa bình này không chỉ quan trọng với riêng mình cô mà nó quan trọng đối với tất cả phụ nữ ở Iraq cũng như trên thế giới.

Trong tuyên bố chính thức công bố ngày 5-10, Ủy ban Nobel Na Uy khẳng định, những nỗ lực của bác sĩ Denis Mukwege và cô Nadia Murad đã giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về nạn bạo lực tình dục trong chiến tranh, tạo tiền đề cho các cuộc điều tra, truy bắt và xét xử thích đáng những kẻ gây ra tội ác này. Tuyên bố của Ủy ban Nobel Na Uy nhấn mạnh, một thế giới hòa bình chỉ có thể được xây dựng nên nếu phụ nữ và các quyền cơ bản của nữ giới được công nhận và bảo vệ trong chiến tranh.

Lễ trao giải Nobel Hòa bình sẽ được tổ chức tại Oslo vào ngày 10-12 tới, cũng chính là kỷ niệm 122 năm ngày mất của Alfred Nobel, "cha đẻ" của giải thưởng Nobel.

Với việc được trao giải Nobel Hòa bình, Nadari Murad là phụ nữ thứ ba được vinh danh trong mùa Nobel năm nay, chấm dứt hai năm liên tiếp không có “bóng hồng” đoạt giải Nobel (2016 và 2017).

Theo thống kê, kể từ khi giải Nobel lần đầu tiên được trao vào năm 1901 đến nay, chỉ có 51 phụ nữ trong tổng số 902 người được trao giải, chiếm 5,6%. Giải Nobel Hòa bình có nhiều phụ nữ đoạt giải nhất, 16 người (chiếm 60%). Tiếp đó là giải Nobel Văn học, 14 người. Tính đến thời điểm này, chỉ có 5 bóng hồng nhận giải Nobel Hóa học, 3 người nhận giải Nobel Vật lý  và 1 người nhận giải Nobel Kinh tế.

Yên Bình (theo ParisMatch, Le Monde)

Các tin khác

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Kinh tế châu Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu chip và làn sóng đầu tư AI, song hoạt động sản xuất đang cho thấy dấu hiệu giảm đà tại nhiều thị trường lớn. IMF cảnh báo cú sốc năng lượng và khả năng đầu tư AI điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.