Những vùng đất mang tên rồng

Đầu tiên là vịnh Hạ Long và quần đảo Cát Bà. Vào 17h40 phút ngày 16/9/2023, (tức 21h40 ngày 16/9/2023 giờ Việt Nam) tại Thủ đô Riyadh, Saudi Arabia, Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO đã chính thức gõ búa công nhận vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà là Di sản Thiên nhiên Thế giới...

Trước đó, vịnh Hạ Long được UNESCO 2 lần công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới vào năm 1994 và năm 2000 theo tiêu chí (vii) và tiêu chí (viii). Năm 2013, hồ sơ đề cử quần đảo Cát Bà là Di sản Thiên nhiên Thế giới theo tiêu chí đa dạng sinh học và hệ sinh thái. Tương truyền, đây chính là những viên ngọc của rồng mẹ và đàn rồng con (do trời sai xuống phun ra để ngăn chặn bước tiến từ phía biển của giặc ngoại xâm phương Bắc. Rồng mẹ bay xuống ở Hạ Long, còn rồng con đáp xuống ở Bái Tử Long. Huyền thoại ghi rằng, đuôi của đàn rồng con vẫy lên trắng lóa, tạo thành dãy đảo nhỏ gọi là Bạch Long Vĩ...

Đền Long Thần thuộc phố Hàm Long, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đây là đền thờ Ngô Long. Tương truyền, đời Hùng Vương thứ 18, ông có công giúp Vua Hùng dẹp giặc. Hết giặc, ông hóa thành rồng bay về trời. Sau này, Ngô Long đã hiển linh giúp quân nhà Lê đánh tan nhà Mạc. Vì vậy, ông được nhân dân sắc phong là “Thượng đẳng Long thần”...

Những vùng đất mang tên rồng -0
Vịnh Hạ Long 2 lần được công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Ảnh: Việt Ba

Chùa Hoa Long là một di tích nằm bên sông Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền là nơi Lạc Long Quân lập đàn đế nhờ thần linh giúp việc phân định thứ bậc (anh, em) cho 100 đứa con của mình.

Thác Long Môn, thuộc địa phận huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Đoạn thác có một ngọn núi nằm chắn ngang giữa dòng sông, nước sâu thăm thẳm, đàn cá chép nào vượt qua được ngọn thác thì đều hóa rồng, người đời gọi là “Long Môn”. Tại đây có bút tích của Vua Lê Thái Tổ khắc trên sườn núi vào năm 1429.

Thành Long Biên là nơi Vua Lý Nam Đế (ở ngôi từ 541-547) đóng đô. Vị trí của thành đến nay vẫn chưa xác định được. Theo các nhà nghiên cứu sử học thì có thể thành Long Biên tọa lạc gần khu vực TP Bắc Ninh ngày nay... Tương truyền, trong lúc xây thành vào năm 218 đã xuất hiện đàn giao long bơi quanh quẩn ở hai bên bờ sông, vì vậy thành mới có tên là Long Biên...

Thành Thăng Long (Hà Nội) nguyên là thành Đại La do Trương Bá Nghi xây dựng từ năm Đại Lịch thứ 2 (767). Tháng 7 năm Canh Tuất 1010, Vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về thành Đại La. Tương truyền, khi thuyền chở nhà vua đi đến bờ thành, bỗng có con rồng vàng hiện ra, bay lượn. Nhân đấy nhà vua đổi tên là thành Thăng Long (nghĩa là rồng bay lên).

Thăng Long được vua nhà Trần đổi tên là Đông Đô, sau đó nhà Lê đổi tên khác là Đông Kinh. Năm thứ tư trị vì, Vua Gia Long đổi lại là Thăng Long. Năm 1831, Vua Minh Mạng trong dịp chia đặt các tỉnh, thị trấn trong cả nước đã đổi tên gọi là Hà Nội...

Những vùng đất mang tên rồng -0
Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: ST

Cầu Hàm Rồng thuộc tỉnh Thanh Hóa bắc qua sông Mã, bên này là núi Rồng, bên kia là núi Ngọc. Vì thế, cầu có tên là Hàm Rồng. Trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, cầu Hàm Rồng liên tục bị máy bay Mỹ bắn phá. Để bảo vệ cây cầu nối liền con đường huyết mạch Bắc - Nam, quân và dân Hàm Rồng đã chiến đấu, bắn rơi hàng trăm máy bay địch.

Bến cảng Nhà Rồng là một di tích lịch sử nằm bên sông Sài Gòn, thuộc quận 4, thành phố Hồ Chí Minh. Bến Nhà Rồng được Pháp xây dựng từ năm 1864. Do trên nóc trụ sở của một hãng tàu biển của Pháp (nằm tại ngã ba sông Sài Gòn và sông Rạch Ông - Bến Nghé) có gắn một đôi rồng lớn chầu mặt trời bằng đất nung tráng men, nên người dân Sài Gòn quen gọi là bến Nhà Rồng. Vào ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã từ đây xuống chiếc tàu buôn của Pháp để xuất dương tìm đường cứu nước.

Có nhiều tích về sông Hoàng Long, đều ra đời từ câu chuyện thời nhỏ của cậu bé chăn trâu Đinh Bộ Lĩnh. Nhờ trí thông minh và sức mạnh hơn người nên ông được dám trẻ cùng lứa tôn làm “vua”. Một hôm, Đinh Bộ Lĩnh chia lũ trẻ trâu thành 2 phe để đánh nhau. Phe Đinh Bộ Lĩnh đánh thắng trận liền bắt trâu của ông chủ mổ thịt để khao quân. Còn cái đuôi trâu, Đinh Bộ Lĩnh đem cắm vào một lổ nẻ trên mặt đất, rồi giả vờ hớt hải chạy về báo chú: Chú ơi, trâu nhà ta chui xuống đất mất rồi! Ông chú liền chạy ra đồng nhìn thấy cái đuôi trâu còn trên mặt đất nên nắm lấy kéo mạnh lên, bất đồ bị mất đà mà lăn kềnh ra đất.

Biết bị mắc lừa, ông chú liền rượt đánh thằng cháu. Đinh Bộ Lĩnh bỏ chạy đến bờ sông thì hết đường trốn. Thình lình xuất hiện một con rồng vàng bay tới đưa “vua” sang bên kia sông. Ông chú hốt hoảng liền cúi sụp xuống đất vái lạy con rồng và thằng cháu Đinh Bộ Lĩnh lia lịa. Kể từ đó, dòng sông chảy qua đất Hoa Lư được gọi là sông Hoàng Long. Đây là con sông phụ lưu của sông Đáy ở ngã ba Gián Khẩu chảy qua tỉnh Ninh Bình.

Nguyễn Tấn Tuấn

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.