Thực hiện mô hình tổ chức mới của Bộ Công an, trên cương vị lãnh đạo cao nhất của đơn vị nghiệp vụ mũi nhọn, chủ công trong đấu tranh trấn áp tội phạm hình sự, anh cùng tập thể lãnh đạo và cán bộ chiến sĩ đã làm thật nhiều việc, vẽ nên những gam màu sáng trong bức tranh tổng thể tình hình trật tự an toàn xã hội trong phạm vi cả nước. Những chiến công vang dội vẫn đang được họ viết tiếp vì bình yên cuộc sống của nhân dân.
Chuyên án “kinh điển”
Thấy tôi khá phân vân khi lựa chọn viết điều gì trước “núi” thành tích của Cục Cảnh sát hình sự (CSHS) bên thềm kỷ niệm ngày truyền thống 60 năm Lực lượng CSND Việt Nam, Trung tướng Hà cười hiền lành, rồi anh gỡ khó cho tôi bằng câu chuyện về một chuyên án “kinh điển” của đơn vị.
Đó là cuộc điều tra, bóc gỡ toàn bộ băng nhóm tội phạm nguy hiểm do Lê Văn Thọ (tức Thọ “sứt”, phạm nhân chấp hành án phạt tù tại Trại giam Nam Hà) cầm đầu. Một “lát cắt” mà theo anh, đủ để thấy được mưu lược và bản lĩnh trận mạc của những người lính ở nơi được mệnh danh là cánh chim đầu đàn trong nghề hình sự.
Ngày 16-12-2014, anh Trần Mạnh Tiến (trú tại tiểu khu 1, thị trấn Kiện Khê, Thanh Liêm, Hà Nam) đi xe máy trên đường thì gặp 2 nam thanh niên đi trên một xe máy. Tên ngồi phía sau cầm súng bắn đạn hoa cải chĩa vào người anh Tiến. Thấy vậy, anh Tiến cho xe máy lao thẳng vào 2 đối tượng và bỏ xe chạy về cửa nhà mình trong ngõ, vừa chạy anh Tiến vừa hô “Giết người, giết người”.
Lúc này cháu Trần Mạnh Cường là cháu ruột anh Tiến nghe tiếng hô, chạy ra ngõ thì bị đối tượng nổ súng bắn làm cả hai bị trọng thương. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Nam đã tiến hành điều tra làm rõ hung thủ là Nguyễn Văn Dũng (sinh năm 1986, trú tại thôn Nam, xã Hồng Lạc, Thanh Hà, Hải Dương) và Vũ Đình Thăng (sinh năm 1989, trú tại thôn Mạc Thủ 1, xã Liên Mạc, Thanh Hà, Hải Dương).
Quá trình điều tra, Dũng khai được đối tượng có tên gọi là Thọ “sứt” (tức Lê Văn Thọ, sinh năm 1980, trú tại xã Thanh Sơn, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương - kẻ đang thi hành án phạt 25 năm tù giam tại Trại giam Nam Hà về tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, giết người, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và đưa hối lộ) thuê gây án. Tuy nhiên việc điều tra làm rõ hành vi chỉ đạo giết người của Thọ gặp nhiều khó khăn, Thọ không thừa nhận hành vi phạm tội. Các biện pháp nghiệp vụ áp dụng để điều tra, đấu tranh đều không hiệu quả, vụ án đi vào bế tắc. Công an tỉnh Hà Nam đã báo cáo, đề xuất Tổng cục Cảnh sát thành lập Ban chỉ đạo điều tra vụ án Giết người tại Kiện Khê, Hà Nam. Trong đó tập trung điều tra, làm rõ vai trò chỉ đạo giết người của Thọ “sứt”, xác minh, truy bắt các đối tượng liên quan trong vụ án.
Cục CSHS đã cử tổ công tác bí mật xác minh tại Trại giam Nam Hà, đồng thời phối hợp với Công an tỉnh Hà Nam áp dụng các biện pháp nghiệp vụ xác minh mối quan hệ ngoài xã hội của Thọ, vợ Thọ để xác định động cơ, mục đích gây án và làm rõ vai trò của Thọ, trong đó chú trọng làm rõ việc sử dụng điện thoại di động liên lạc chỉ đạo đàn em bên ngoài gây án của gã và triển khai nắm tình hình và giám sát di biến động của các đối tượng liên quan.
Ngày 5-6-2015, trinh sát Cục CSHS nắm được thông tin Thọ “sứt” đang liên lạc ra bên ngoài nhờ một tên đang trốn lệnh truy nã của Công an TP mua 6 kg thuốc nổ đến gây nổ tại hai nhà dân ở tỉnh Sơn La (chưa có được địa chỉ cụ thể) với giá 300 triệu đồng/ một nhà. Việc giao dịch thông qua một kẻ tên là Thắng (sinh năm 1991, ở Kinh Môn, Hải Dương).
Thông qua các biện pháp nghiệp vụ, Cục CSHS đã xác định mục tiêu Thọ “sứt” định đặt mìn là nhà ông Hoàng Quốc Đ. – một chỉ huy lực lượng phòng chống ma túy, Công an tỉnh Sơn La và một vị Trưởng phòng VKSND tỉnh này với động cơ trả thù. Thọ đã tính toán rất kỹ các biện pháp xóa dấu vết, tránh sự truy vết của cơ quan chức năng sau khi vụ nổ được thực hiện
Xét tính chất đặc biệt nguy hiểm của vụ việc, Cục CSHS đã đề xuất Tổng cục Cảnh sát cho xác lập Chuyên án trinh sát mới để ngăn chặn hành vi tổ chức giết người bằng chất nổ của Thọ “sứt”, bóc gỡ băng nhóm tội phạm do Thọ cầm đầu, đồng thời mở ra hướng điều tra cho vụ án giết người ở Kiện Khê. Ngày 11-6-2015, Ban Chuyên án được thành lập với Phó ban thường trực là Cục trưởng Cục CSHS, lãnh đạo, cán bộ Phòng Phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm có tổ chức (Phòng 5 - C45 nay là Phòng 6 - C02) là thành viên.
Ban Chuyên án đã xây dựng kế hoạch trinh sát liên hoàn, nhằm ngăn chặn việc Thọ chỉ đạo các đối tượng ngoài xã hội thực hiện các hành vi giết người, cố ý gây thương tích; bắt giữ các đối tượng liên quan về hành vi tổ chức giết người bằng chất nổ và triệt phá hoàn toàn băng nhóm tội phạm buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy, vũ khí quân dụng, vật liệu nổ do Lê Văn Thọ cầm đầu. Sau khi vận động đối tượng được Thọ thuê đặt mìn gây nổ tại Sơn La ra đầu thú và khai báo về dự mưu giết người của Thọ, Ban Chuyên án tính đến khả năng gã sẽ thuê đối tượng khác gây án nên đã phối hợp với Công an tỉnh Sơn La triển khai các biện pháp cần thiết để đảm bảo sự an toàn cho gia đình các cán bộ bị Thọ dự tính giết hại.
Quá trình đấu tranh chuyên án, Ban Chuyên án phát hiện Thọ đã thuê một đối tượng ở Đông Triều, Quảng Ninh làm 2 quả thuốc nổ cháy chậm và kíp nổ, giao cho tên Thắng. Tên này cùng đàn em đã mang số thuốc nổ nói trên uy hiếp một đối tượng tên là Chín để đòi khoản nợ 1,27 tỷ đồng tiền mua ma túy của Thọ. Ngày 27-6-2015, Thọ gọi cho đồng bọn thúc giục việc lên Sơn La để đặt mìn.
Đến lúc này, Ban chuyên án đã dựng được 7 đối tượng trong băng nhóm, đường dây tội phạm của Thọ, đồng thời đã có đủ điều kiện phá án và có cơ sở xử lý hành vi chỉ đạo giết người của Thọ. Tuy nhiên, nếu chỉ xử lý hành vi Giết người chưa đạt, đã hoàn thành thì không tương xứng với hành vi, tính chất nguy hiểm của Thọ, bởi hoạt động hiện hành của gã là mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép ma túy, vũ khí, vật liệu nổ. Do vậy, Ban Chuyên án quyết định thu thập thêm tài liệu chứng cứ để xử lý hành vi này, đặc biệt là những tội danh có khung hình phạt cao nhất là tử hình để loại trừ vĩnh viễn Thọ “sứt” khỏi xã hội, đáp ứng yêu cầu ngăn chặn tội phạm.
Ngày 27-6-2015, Ban Chuyên án nắm được, Thọ chỉ đạo tên Thắng tiếp nhận và tổ chức vận chuyển 3 kg ma túy đá vào TP Hồ Chí Minh. Xác định đây chính là thời cơ phá án để có thể “cất vó” toàn bộ băng nhóm tội phạm này, Ban Chuyên án đã xây dựng kế hoạch phá án để triệt phá băng nhóm của Thọ “sứt”. “Đột phá khẩu” của là việc bắt giữ đối tượng Thắng về hành vi mua ma túy đá tại Hải Dương. Khi thấy đối tượng Thắng xuất hiện, tổ công tác đã tiến hành khống chế, bắt giữ ngay đối tượng, khám xét trên người đối tượng phát hiện thu giữ 1 túi nilon đựng 100g ma túy đá. Kiểm tra cửa hàng ga thu giữ 1 hộp đạn gồm 25 viên đạn súng hoa cải. Khám xét khẩn cấp nơi ở của Thắng, thu giữ 01 túi nilon đựng 5g ma túy đá. Tiến hành khai thác nóng, Thắng khai nhận việc Thọ chỉ đạo mua 2 quả mìn tự chế với giá 4 triệu đồng. Cùng lúc đó, tổ công tác thứ hai tiến hành bắt, khám xét khẩn cấp đối với Lê Văn Thọ tại Trại giam Nam Hà. Qua đấu tranh, Thọ “sứt” buộc phải thừa nhận việc chỉ đạo các đối tượng Dũng, Thăng gây ra vụ án giết người ngày 16-12-2014 tại Thanh Liêm, T. Hà Nam; vụ chỉ đạo tên Thắng mua thuốc nổ đòi nợ; vụ chỉ đạo đồng bọn chuẩn bị gây nổ, sát hại gia đình cán bộ tại tỉnh Sơn La. Việc điều hành đường dây mua bán ma túy của gã cũng được làm rõ.
Kết thúc chuyên án, Cục CSHS đã bắt xử lý 10 đối tượng với 4 tội danh, gồm “giết người; mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy; mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Hà Nam, Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Sơn La…, đã làm rõ và mở rộng nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng do băng nhóm tội phạm này gây ra.
Về sau Thọ bị kết án tử hình, trong thời gian chờ xét xử phúc thẩm, ngày Chiều 10-9-2017, Thọ vượt ngục cùng với Nguyễn Văn Tình (cũng là đối tượng bị tuyên án tử hình). Một lần nữa, cán bộ chiến sĩ Cục CSHS vào trận với quyết tâm bắt bằng được tên tội đồ nguy hiểm về quy án. Thông qua nhiều biện pháp nghiệp vụ, đến ngày 16-9-2017, Cục CSHS đã bắt được Thọ khi gã đang trên đường trốn chạy.
Chuyển biến rõ rệt
Trải qua các giai đoạn lịch sử của đất nước, Cục Cảnh sát hình sự đã không ngừng được củng cố, phát triển hoàn thiện, vững mạnh về tổ chức và chất lượng nghiệp vụ chuyên môn, đã hoàn thành xuất sắc chức năng tham mưu chiến lược cho Nhà nước, Chính phủ, Ủy ban Quốc gia phòng, chống tội phạm, Bộ Công an có những chủ trương, chính sách, giải pháp vĩ mô, chiến lược chỉ đạo công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự; tham mưu đề xuất hàng trăm văn bản, góp phần hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật, lý luận nghiệp vụ Công an nhân dân; là đơn vị tiên phong, chủ lực, mũi nhọn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự và tệ nạn xã hội; lập được nhiều chiến công hiển hách, xứng đáng với vai trò nòng cốt chỉ đạo lực lượng Cảnh sát hình sự trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Trong 5 năm qua, dưới sự chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Cục CSHS đã chỉ đạo lực lượng CSHS toàn quốc triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh, phòng chống tội phạm. Tập trung vào phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến tín dụng đen; phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội… Bởi vậy, đã có sự thay đổi rõ rệt trong “bức tranh tổng thể” tình hình trật tự an toàn xã hội. Cụ thể là số vụ tội phạm hình sự cơ bản đã được kiềm chế và có chiều hướng giảm, thậm chí có năm giảm rõ rệt so với năm liền kề như: năm 2016 giảm 2.511 vụ (4,4%), năm 2019 giảm 3.474 vụ (7,39%), năm 2020 giảm 2.704 vụ (5,43%); năm 2021 giảm 5.059 vụ =11,77% vượt chỉ tiêu Bộ đề ra. Số vụ phạm pháp hình sự đã giảm 7.449 vụ (47.062/54.511 vụ), đạt 13,66% so với năm 2016. Chứng tỏ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự đã và đang có nhiều chuyển biển tích cực, rõ rệt; nhiều biện pháp phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ đang phát huy hiệu quả.
Kết quả thăm dò dư luận xã hội năm 2020 của Viện dư luận xã hội - Ban Tuyên giáo Trung ương cho thấy chỉ số đánh giá tốt về giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, phòng chống tội phạm năm 2020 đã tăng 9 điểm % so với năm 2019 (từ 47% lên 56%); đánh giá tốt về cải cách tư pháp, khắc phục oan, sai trong các vụ án tăng 8 điểm % (từ 29% lên 36%),…
Xứng danh Cảnh sát hình sự Việt Nam 
