Những lớp học làm giàu "siêu cấp": Nhận diện những thủ đoạn (bài cuối)

Nhà nhà, người người học làm giàu

Có thể thấy một thực trạng rất đáng báo động là thời gian gần đây tại khu vực quanh cổng trường đại học, nhiều địa điểm công cộng và đặc biệt là trên mạng xã hội, diễn đàn... xuất hiện dày đặc thông tin quảng cáo, giới thiệu về các khóa học làm giàu siêu tốc. Kèm với đó là những lời mời chào ấn tượng và hấp dẫn như: “Trở thành triệu phú ngay cả khi đang ngủ”, “Kiếm trăm triệu đồng dễ như trở bàn tay”, “Không thành công không phải trả tiền”, “Đánh thức giấc mơ triệu đô của bạn”… 

Các khóa học này thường diễn ra từ vài buổi đến vài chục buổi tùy theo nhu cầu của người học với mức lệ phí khác nhau. Thông thường, lớp học càng đông thì mức phí càng giảm, song thấp nhất khoảng 2,5 triệu đồng/khóa, có những lớp lên đến vài chục triệu đồng. Thậm chí, thầy còn mở những khóa học mà học phí lên đến vài trăm triệu đồng.

Những người trực tiếp giảng dạy đều tự xưng là “bậc thầy”, “chuyên gia”, "sư tổ" , "đại sư"... trong lĩnh vực làm giàu. Với mỗi khóa học, nội dung đào tạo đều có mô típ chung là nói “trên trời, dưới biển”. Từ những nguyên tắc, công cụ, cách thức kinh doanh, xen kẽ vào đó các câu chuyện kể về những triệu phú nổi tiếng của thế giới đi lên từ hai bàn tay trắng, cách kiểm soát bản thân ở mỗi cá nhân và khả năng khơi dậy niềm hứng khởi, sự say mê trong công việc…

Nghe xong những lời lẽ hùng biện đầy hấp dẫn, thuyết phục, hầu hết những người tham gia khóa học đều rất hứng thú và sôi sục ý chí muốn làm giàu. Những câu chuyện được vẽ ra từ các “bậc thầy” làm cho học viên cảm thấy cơ hội đổi đời như đang sáng bừng lên trước mắt. Điều này càng đánh vào tâm lý, khi mà đối tượng tham gia chủ yếu là sinh viên năm cuối, những người đang thất nghiệp, thậm chí những người lười biếng, chỉ thích giàu nhanh…

Chính những đòn đánh vào tâm lý ham giàu như vậy, khiến cho nhiều học viên sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền để theo học hết khóa này đến khóa khác. Họ điên cuồng lao vào các khóa học từ bất động sản, chứng khoán, nghệ thuật giao tiếp, sức mạnh ngôn từ... Khóa học này chưa kết thúc, khóa học khác đã được mời chào với những lời hứa hẹn làm giàu nhanh chóng hơn.

Có một nghịch lý là có những người trong khi bản thân đang phải “chạy ăn từng bữa”, lo tìm việc làm nhưng vẫn sẵn sàng vay mượn, bỏ ra hàng chục triệu đồng để học làm giàu. Chỉ đến khi những khoản nợ khổng lồ đè nặng lên vai, nhiều người mới giật mình tỉnh ngộ. Rằng chính họ - những học viên của khóa học làm giàu đã giúp cho những “bậc thầy” giàu lên chứ không phải giúp cho chính mình.

Những thủ đoạn tinh vi

Có thể thấy những lớp học miễn phí là bước khởi đầu cho chuỗi màn kịch lừa đảo. Hầu hết các khóa học làm giàu đều sử dụng cách này. Với tâm lý thích đồ free, khi nhìn thấy quảng cáo một khóa học làm giàu miễn phí lại còn vào dịp cuối tuần liệu ai có thể từ chối?

Vậy là họ dễ dàng đưa ra quyết định sẽ đến khóa học với niềm tin: Kiểu gì cũng thu được kiến thức mà không mất gì. Vậy là với bước khởi đầu này, các khóa học đã thu hút được hàng trăm học viên mỗi khóa.

Tiếp đó là đòn quyết định, sử dụng các chiêu thức đánh vào tâm lý ham muốn làm giàu của học viên. Đặc điểm chung của các khóa học làm giàu là biết cách xây dựng chương trình, sử dụng hiệu ứng âm thanh, hiệu ứng đám đông,... để nâng cảm xúc người tham gia và để họ dễ dàng chi tiền.

Đầu tiên chuyên gia sẽ nói về câu chuyện thành công của những người có xuất phát điểm thấp hơn, từ đó đánh vào tâm lý không muốn thua kém của học viên. Trong đám đông luôn có “chim mồi” do ban tổ chức cài vào, để tung hô ca ngợi về khóa học. Và theo hiệu ứng đám đông, nhiều người đã “dính bẫy” tâm lý và đưa ra quyết định đóng tiền một cách nhanh chóng.

Theo một chuyên gia về Kinh tế - Tài chính thuộc Đại học James Madison (Mỹ) thì các diễn giả, “đại sư” là những bậc thầy về tâm lý. Họ đã bày binh bố trận, tổ chức các lớp học theo một diễn biến tâm lý hết sức bài bản khiến cho học viên không cưỡng được. Mỗi buổi học đều là một... chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu từ hội trường đến âm thanh, ánh sáng. Mọi chi tiết nhỏ đều được ban tổ chức quan tâm để hướng tới mục đích cuối cùng… moi tiền từ học viên.

Đơn cử một khóa đào tạo ba ngày liên tiếp, 18 giờ /ngày có mục đích để “bẻ gãy” thói quen, môi trường, nếp sống hàng ngày của học viên. Nó làm nhịp sinh học của học viên bị thay đổi. Thông qua những hoạt động tập thể và “thôi miên cường độ cao” những thói quen, hành vi mới sẽ được diễn giả tạo nên cho học viên. Những hành vi này là tham gia vào tập thể, quyết định (mua hàng) nhanh, vượt qua mọi rào cản (cảnh báo) của bản thân. Sự đảo lộn về nhịp sinh học và hoạt động nhiều khiến các học viên mệt mỏi. Lúc này, học viên sẽ hành động theo đám đông và mất đi tư duy cá nhân. Lừa cả trăm người thì dễ hơn lừa một người vì cả đám đông sẽ chi phối quyết định cá nhân của học viên, đẩy họ trôi theo dòng nước.

Tiếp theo để tạo lòng tin tuyệt đối với tất cả mọi người, các giảng viên sẽ dành nhiều thời gian để giới thiệu về bản thân như: là giám đốc, cổ đông, nhà tư vấn cho hàng trăm doanh nghiệp với doanh thu hàng triệu đô. Kèm theo lời giới thiệu là những hình ảnh minh họa về bản thân, sự thu hút bằng ngôn từ cộng thêm hình ảnh càng khiến học viên tin tưởng tuyệt đối.

Những điều "đại sư" rao giảng thoạt nghe đều thấy rất đúng, thậm chí vô cùng đơn giản nhưng lại mơ hồ. Có thể là những câu nói như để thành công bạn phải đặt khách hàng là trung tâm nhưng làm cách nào để đặt khách hàng là trung tâm thì giảng viên lại không bao giờ nói tới. Họ "truyền lửa" cho học viên rằng sứ mệnh của họ là làm cho người khác thật giàu, siêu siêu giàu...

Bản chất con người là luôn tự suy diễn và tin vào những điều mơ hồ. Đôi khi, những kiến thức mà giảng viên nói rất sơ đẳng, các học viên đều biết nhưng luôn tự huyễn hoặc mình là chắc có giá trị đó mình chưa tìm ra nên phải càng cố lắng nghe, càng cố tự suy luận ra những điều cao siêu.

Hơn nữa, khi cả đội nhóm có vẻ đều học được một điều gì đó (thực ra họ cũng giống bạn) thì mình đang là kẻ sai, nếu nói ra sẽ bị coi thường và cô lập. Tóm lại là tâm thế mình sai, mình kém cỏi nên không hiểu được sự huyền diệu trong bài giảng. Học viên chưa thể hiểu được “tầm” của diễn giả. Học viên đã áp dụng song thất bại là do... chưa kiên trì, nỗ lực, hiểu sai bài giảng chứ thầy thì luôn đúng.

Cuối cùng kết quả của học viên thu lại chỉ còn là cảm xúc, khi ai đó hỏi rằng bạn thấy bài giảng như thế nào thì câu trả lời là rất hay, rất cuốn hút. Nhưng khi hỏi học viên cách áp dụng những bài học để có thể làm giàu thì lúc này mới ngẩn tò te rằng mình chẳng học được gì trong khóa học đó cả. Cả khóa học tốn kém rất nhiều tiền nhưng kết quả thu về chỉ là cảm xúc vui sướng trong buổi trình diễn mà giảng viên đã tạo ra.

Đóng góp cho sự thành công của chương trình sẽ không thể không nói đến đội ngũ "chim mồi", những người này được gọi bằng danh xưng mỹ miều như “đại sứ thành công”, “thiên thần giàu có” hoặc đơn giản là “tình nguyện viên”. Nhiệm vụ của họ là làm theo những gì mà giảng viên đã sắp xếp sẵn như vỗ tay, kêu gọi hành động nhằm duy trì năng lượng đỉnh cao và hiệu ứng bầy đàn xuyên suốt chương trình.

Miếng pho mát miễn phí chỉ có trong... bẫy chuột

Theo chuyên gia tâm lý Trịnh Trung Hòa, bản thân ông và người thân trong gia đình thỉnh thoảng vẫn được mời tham gia các lớp học làm giàu miễn phí. Chuyên gia này phân tích: ham muốn làm giàu là tâm lý rất bình thường của mỗi người. Tuy nhiên lợi dụng tâm lý đó cùng với những chiêu trò đánh vào tâm lý khác, các đối tượng mở những lớp học đầy "ma mị" khiến cho những học viên đánh mất nhận thức của mình, cảm thấy sung sướng vì mình đang dần trở thành người thành công, giàu có. Điều này khiến con người ta dễ hưng phấn, dễ ra các quyết định sai lầm, mắc bẫy của các thầy. Và sau khi tham gia những lớp học miễn phí, thứ thu lại được của các học viên lại thường là những khoản nợ.

Theo nhà đầu tư huyền thoại Charlie Munger thì: “Ham muốn làm giàu nhanh chóng thường đem lại không ít rủi ro”. Theo ông, nỗ lực để kiếm thật nhiều tiền trong một khoảng thời gian ngắn thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bởi khi đó chúng ta phải đánh cược một cách liều lĩnh vào những khoản đầu tư khá mơ hồ (như cổ phiếu hoặc những tài sản có sự biến động liên tục về giá). Quan trọng hơn cả, người kinh doanh phải đối mặt với vấn đề về đòn bẩy thương mại: Muốn làm giàu nhanh chóng phải vay vốn, dùng đòn bẩy (vay nợ) để khuếch trương những dao động nhỏ trên thị trường về mặt giá cả thành những dao động lớn và kiếm một khoản kếch xù từ đó. Tuy nhiên, nếu thất bại, tiền mất dễ như chơi.

Đa phần người ta chỉ nhìn vào khối tài sản hơn 82 tỷ USD của tỷ phú Warren Buffett mà không ai biết rằng ông đã mua cổ phiếu đầu tiên khi chỉ mới 11 tuổi. Người ta nhìn vào đế chế Amazon đang thống trị thương mại toàn cầu và biến Jeff Bezos thành người giàu nhất thế giới mà ít ai biết rằng văn phòng đầu tiên của họ là một căn phòng vô cùng ọp ẹp ở tầng hầm, công ty Amazon 13 - 14 năm liền không có lãi vì toàn bộ khoản tiền mặt luôn được tái đầu tư cho các hoạt động mới. Làm giàu là cả một quá trình của tư duy, trí tuệ và cũng đầy mồ hôi, nước mắt.

Rõ ràng mong ước giàu sang là chính đáng nhưng để có được nó luôn là một cuộc hành trình dài cần có sự nỗ lực, học hỏi và kiên trì. Nếu như bỏ ra vài triệu đồng mà hoàn toàn có thể giàu được thì cả thiên hạ đã giàu. Hãy luôn nhớ rằng sẽ không có công thức “tuyệt đỉnh công phu” nào giúp bạn giàu lên chỉ sau một khóa học, chỉ có sự tự vận động của bản thân bạn mới là người thầy tốt nhất.