Những bác sĩ trên thao trường A80

Những ca cấp cứu “nghẹt thở”

Trên thao trường những ngày nắng nóng đỉnh điểm, các chiến sĩ mồ hôi như tắm, không ít người bị say nắng, say nóng, sốc nhiệt và ngất xỉu. Lực lượng y tế luôn túc trực cùng đội hình để đảm bảo đủ nước, làm mát, bù dịch, băng bó, xử lý những chấn thương nhỏ và cấp cứu cho các chiến sĩ gặp sự cố về sức khỏe. Đối với nhiệm vụ kéo dài hàng tháng với hàng nghìn chiến sĩ, công tác y tế không chỉ là cấp cứu khi gặp sự cố, mà còn là quy trình tỉ mỉ, toàn diện từ những điều nhỏ nhất.

Trong các buổi tổng hợp luyện giữa các khối diễu binh, diễu hành, công tác y tế phải được chuẩn bị chu đáo, từ lều trại, giường cấp cứu, thuốc, máy móc hiện đại để dự phòng đảm bảo cấp cứu từ 20-30 chiến sĩ/lều cùng lúc. Riêng ở lần tổng hợp luyện thứ nhất vào tháng 7, số lượng y, bác sĩ huy động gần 100 người.

Có mặt tại 2 buổi tổng hợp luyện, Thiếu tá, BS Đỗ Thái Nam, Khoa Cấp cứu (Bệnh viện 19-8) cho biết, trong quá trình diễu binh, chiến sĩ thường không xuất hiện triệu chứng bất thường về sức khỏe. Nhưng, khi trở về đứng trong hàng, hiện tượng chóng mặt, co cứng cơ mới bộc lộ, nhất là với người có bệnh nền. “Sau diễu binh, cơ thể chuyển sang trạng thái đứng đột ngột nên cơ co lại dẫn đến máu lưu thông lên não kém hơn. Bên cạnh đó, khi dừng lại là lúc ra mồ hôi nhiều dẫn đến cơ thể mất nước, mất điện giải, dẫn đến choáng, sốc nhiệt”.

Ở buổi tổng hợp luyện lần đầu, có nhiều chiến sĩ ngất do say nắng, say nóng, sốc nhiệt cùng lúc sau khi diễu binh về đứng trong hàng. Ngay lập tức, các đồng chí sẽ được đưa vào cấp cứu, các trường hợp nhẹ được cho uống nước chanh, bù điện giải; nặng hơn phải truyền dịch, bổ sung canxi, kali. Nếu không cải thiện, bệnh nhân được hội chẩn và chuyển về bệnh xá tại Trung tâm Huấn luyện quân sự quốc gia 4”.

Để chuẩn bị đảm bảo công tác y tế được tốt nhất, Bệnh viện 19-8 đã lên kế hoạch và cử những y, bác sĩ có kinh nghiệm xử trí cấp cứu, đã từng trải qua nhiều sự kiện, tập luyện như sự kiện kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (năm 2024). Máy móc mang đến các lều trại đều là những loại hiện đại như máy thở, dụng cụ mở khí quản và đặt nội khí quản, oxy... Khó khăn nhất là các trường hợp bác sĩ không khai thác được tiền sử, trạng thái sức khỏe khi chiến sĩ đó đã ngất, lúc này phải tầm soát và khám lâm sàng bộ phận.

Hoặc, có khi 20 chiến sĩ cùng được cáng đưa vào lều cấp cứu một lúc do say nóng, sốc nhiệt, các bác sĩ sẽ phân loại, trường hợp nào nặng thì cấp cứu trước, rồi tới người nhẹ. “Mồ hồi như tắm” để hình dung sự khắc nghiệt của thời tiết khi các các chiến sĩ được cởi bỏ những lớp quân phục ướt sũng để giảm nhiệt, chườm mát, bù nước, bù dịch. Sau khi cấp cứu xong, các chiến sĩ hồi phục sức khỏe, tinh thần vẫn rất tốt, hăng hái tiếp tục tập luyện. Thậm chí, có đồng chí còn bảo với bác sĩ: “Em vẫn khỏe lắm, em không sao đâu, vẫn tham gia tập luyện được”.

Tuy nhiên, cũng có những “ca khó” mà các bác sĩ phải “nghẹt thở” để cấp cứu, đó là trường hợp chiến sĩ trong khối nữ sĩ quan Cảnh sát đặc nhiệm. Chiến sĩ này đã từng một lần bị say nắng, sốc nhiệt và trong buổi tổng hợp luyện lần thứ hai tiếp tục có dấu hiệu đau ngực, khó thở, huyết áp tụt mạnh và đau bụng. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ tiên lượng tình trạng nặng, thậm chí chuẩn bị phương án phối hợp y, bác sĩ Bệnh viện 103 mổ cấp cứu tại chỗ nếu cần.

“Với chẩn đoán ban đầu, chúng tôi đã tính đến mổ ngay tại lều bởi đây là tình huống khẩn cấp, thời gian không kịp vận chuyển vào bệnh xá của Trung tâm Huấn luyện. Nhưng, rất may, sau khi truyền dịch, nâng huyết áp, thở oxy, chườm mát và dùng thuốc giảm đau, sức khỏe đồng chí dần ổn định và được chuyển về bệnh xá theo dõi”, BS Nam kể lại.

Một trường hợp khác là chiến sĩ nam ở khối sĩ quan An ninh nhân dân, cũng đã từng bị say nắng và hồi phục rất nhanh, nhưng ở lần thứ 2 thì không chỉ có hiện tượng sốc nhiệt mà còn bị đau ngực, khó thở, huyết áp tụt, mặt tái nhợt, toát mồ hôi... “Với những biểu hiện này, về kinh nghiệm khám lâm sàng, chúng tôi nghĩ ngay đến bệnh lý tim mạch. Xử trí đầu tiên là y, bác sĩ nâng huyết áp lên và làm điện tim, kết quả cho thấy đồng chí bị rối loạn nhịp tim. Chiến sĩ được cho uống thuốc chống rối loạn nhịp tim, truyền dịch và theo dõi thở oxy. Với trường hợp cấp cứu này, bác sĩ đã giải thích cho đồng chí về tình trạng bệnh của mình, nếu tiếp tục bị đau ngực, rối loạn nhịp tim có thể gây đột tử.

“Bác sĩ cũng tư vấn và khuyến cáo ngừng tập luyện với cường độ cao, bởi vì một số trường hợp ở trạng thái bình thường, khi khám sức khỏe có thể không phát hiện ra bệnh lý tim mạch, nhưng khi tập luyện ở cường độ cao thì nguy cơ ngừng tim có thể xảy ra”, BS Nam giải thích.

Luôn có mặt đầu tiên khi chiến sĩ cần

Tại buổi tổng hợp luyện lần 2 tại Trung tâm Huấn luyện Quốc gia 4 (Chương Mỹ, Hà Nội), chúng tôi gặp chiến sĩ nghĩa vụ tại E25-D1 Trung đoàn Cảnh sát cơ động Nam Bộ tại Đồng Nai, đang được huấn luyện tại Đà Nẵng (trước khi sát nhập là Quảng Nam) Trần Nhất Long (18 tuổi). Chiến sĩ trẻ cho biết, nghe thông tin tuyển quân thực hiện nhiệm vụ A80, Long đã đăng ký và trúng tuyển, được giao luyện tập ở khối đứng nam chiến sĩ Bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở.

Từ miền Nam, khối của Long di chuyển ra miền Bắc, tập luyện tại Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai) từ tháng 5. Những ngày đầu không quen với khí hậu miền Bắc, chiến sĩ trẻ cùng nhiều thành viên trong khối cảm thấy mệt mỏi, chùn chân. “Có lúc em cũng oải, chùn bước, nhưng lòng yêu nước, trách nhiệm và lòng tự hào dân tộc đã lại vượt qua gian khổ. Em cố gắng tập luyện với quyết tâm cao nhất”, chàng trai trẻ tâm sự. 

Mỗi ngày, Long và đồng đội tập từ 6h30-10h30 sáng; buổi chiều mát thì tập từ 14h30, nếu nắng nóng tập từ 15h. Sau 3 tháng rèn luyện, đến nay Long đứng được 4 tiếng. Để chuẩn bị cho buổi tổng hợp luyện lần 2 vào ngày 5/8, Khối đứng của Long đã di chuyển về Hà Nội. Do không quen với thời tiết nắng nóng đỉnh điểm của Thủ đô vào ngày 4/8, trong buổi sáng tập luyện đứng tại Trung tâm Huấn luyện Quân sự quốc gia 4, khi đứng được 2h30 phút thì Long bị ngất.

“Tỉnh lại ở lều quân y, em mới biết mình ngất và được cấp cứu. Các bác sĩ kể lại em bị sốc nhiệt, say nắng trong khoảng 5-10 phút. Sau khi được lau người, chườm mát thì em hồi tỉnh. Nghỉ ngơi 10 phút em tiếp tục quay trở lại làm nhiệm vụ”, chiến sĩ trẻ kể. Không chỉ Long, mà khoảng hơn 10 chiến sĩ trong khối đứng quê ở miền Nam cũng bị say nóng vì chưa quen với thời tiết khắc nghiệt của Hà Nội.

Theo lời kể của Long, để đứng được 4 tiếng, em và đồng đội phải rèn luyện ý chí và thể lực, ngoài giờ tập, Long còn phải rèn thể lực hơn 1 tiếng gồm chạy và hít đất vào buổi chiều. “Em mong muốn sau khi hoàn thành nhiệm vụ A80 trở về, em sẽ tiếp tục phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ CAND, phục vụ nhân dân, cống hiến cho đất nước”, Long tâm sự.

Sau khi kết thúc nhiệm vụ A50 (Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước tại TP Hồ Chí Minh), Thiếu tá, BS Phạm Tấn Lực, Đoàn Cảnh sát đặc nhiệm số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đóng tại TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội để làm nhiệm vụ y tế chăm sóc sức khỏe cho khối nam chiến sĩ Cảnh sát cơ động dự bị chiến đấu. Mặc dù quen với thời tiết miền Bắc vì có thời gian 7 năm học tại trường Đại học Y Thái Bình, nhưng những ngày đầu thực hiện nhiệm vụ, với anh cũng rất khó khăn.

Để theo dõi sát sao sức khỏe của chiến sĩ, cán bộ y tế được biên chế trực tiếp, cùng ăn, cùng ngủ, cùng sinh hoạt với chiến sĩ. Trong khối có khoảng 20 người từ miền Nam ra, xa nhà, xa vợ con nhưng ai cũng cố gắng vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ. BS Lực chia sẻ: “Mặc dù rèn luyện cực khổ, nhưng vì tập luyện thường xuyên, thể lực của các chiến sĩ trong khối khá tốt và được tuyển chọn qua nhiều lần khám sức khỏe, vì vậy, số đồng chí bị ngất xỉu hoặc say nắng, sốc nhiệt ít hơn một số khối khác”.

Hằng ngày, các chiến sĩ tập luyện từ 6h sáng, tập buổi chiều và thỉnh thoảng tập thêm buổi tối. Ngoài luyện tập, rèn luyện sức khỏe, chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt của các chiến sĩ cũng được cán bộ, chỉ huy chăm lo chu đáo. Mỗi ngày ngoài 3 bữa chính, sáng - trưa - tối, các chiến sĩ được cung cấp thêm sữa và vitamin để bổ sung dinh dưỡng. Chính vì vậy, có hôm thời tiết lên tới 50 độ C nhưng sức khỏe của chiến sĩ vẫn ổn định, đảm bảo. BS Lực tâm sự: “Chúng tôi xác định đây vừa là trách nhiệm cao cả và vừa vinh dự lớn vì được tham gia 2 sự kiện chính trị đặc biệt của đất nước. Do vậy, khó khăn mấy các đồng chí, đồng đội cũng cố gắng vượt qua”.

Để hoàn thành nhiệm vụ A80, lực lượng y tế CAND với hàng trăm y, bác sĩ đã luân phiên bám sát các khối diễu binh, diễu hành thuộc Bộ Công an, nhiều người “biên chế” cùng các chiến sĩ từ tháng 5 đến nay chưa về nhà. Các bác sĩ cho biết, trong điều kiện sinh hoạt tập trung, cường độ huấn luyện cao, nắng trên thao trường như đổ lửa, có những ngày sân tập trên 40-50 độ, có những ngày mưa dông, gió lốc ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của những chiến sĩ luyện tập, người bác sĩ mang hai màu áo không chỉ là chỗ dựa y tế mà còn là người bạn, người anh, người đồng chí thầm lặng luôn sát cánh nắm bắt kịp thời những thay đổi nhỏ thăm khám, chăm sóc sức khỏe cho các chiến sĩ.

Không chỉ chăm sóc y tế, các anh còn tuyên truyền, hướng dẫn các chiến sĩ trẻ cách phòng bệnh, giữ sức khỏe trong thời tiết nóng nực, động viên các chiến sĩ vượt qua áp lực, vượt mọi khó khăn trong huấn luyện để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vinh quang. Nhờ sự tận tâm và chu đáo ấy, trong suốt đợt tập luyện A80, sức khỏe của cán bộ, chiến sĩ luôn được đảm bảo an toàn, không để xảy ra sự cố về y tế.

Trung tá, BS Nguyễn Văn Tuyến, Khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện 19-8 cho biết: Đến giai đoạn này, phần lớn cán bộ, chiến sĩ, đặc biệt người từ miền Nam ra đã quen với khí hậu nóng ẩm miền Bắc nên sức khỏe và tinh thần đều tốt hơn. Sau mỗi lần hợp luyện, Ban tổ chức và Ban chỉ đạo A80 đều họp rút kinh nghiệm, nhất là công tác bảo đảm sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ, không để chiến sĩ mất nước, giảm thiểu tối đa nguy cơ say nắng, sốc nhiệt... Thời gian tới, bên cạnh các buổi tập luyện hằng ngày sẽ tiếp tục diễn ra các buổi sơ duyệt, tổng duyệt và lễ kỷ niệm chính thức tại Quảng trường Ba Đình, lực lượng y tế sẽ tiếp tục bám sát thực địa, chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ, góp phần vào thành công của sự kiện trọng đại này.