Nhức nhối vật nuôi thả rông

Ngoài ra, chó, mèo thả rông còn bất ngờ băng qua đường, lao vào xe mô tô, xe gắn máy đang lưu thông khiến không ít người điều khiển phương tiện giao thông gặp sự cố, từ gãy chân tay, chấn thương sọ não, thậm chí tử vong.

Bỏ mạng vì lây bệnh dại từ súc vật thả rông

Chó, mèo là động vật gần gũi với con người, nuôi chúng là quyền tự do của cá nhân, cần được tôn trọng bởi ở nông thôn, người ta nuôi chó để giữ nhà, nuôi mèo để bắt chuột; còn ở thành thị, chó, mèo là thú cưng và người ta xem chúng như một thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, những hệ lụy từ việc nuôi chó, mèo là không thể phủ nhận. Ngoài ồn, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh... nhiều người vì lý do cá nhân đã nuôi rất nhiều chó, mèo, nhưng không được tiêm ngừa và không có điều kiện nuôi nhốt đã thả rông ra đường khiến không chỉ những người xung quanh mà chính bản thân đã bị cắn, dẫn đến tử vong vì lây bệnh dại.

Câu chuyện buồn phải kể đến trường hợp ông N.Đ.N ở xã Xuân Sơn, TP Hồ Chí Minh, bị chó nuôi cắn, lây bệnh dại dẫn đến tử vong. Theo người dân xung quanh, ông N thường nuôi một đàn khoảng 5-6 con chó. Do diện tích nhà khá nhỏ nên ông này thường thả rông mà không có dây xích hoặc rọ mõm, đặc biệt do yêu thích chúng nên cứ mỗi khi đi làm về là ông N luôn ôm ấp, hôn hít. Thấy chó nhà ông N thả rông ngày đêm và thường xuyên chơi đùa với những con chó thả rông khác trong vùng, bà con xung quanh khuyên đưa đi tiêm phòng bệnh dại thì ông phản ứng, cho rằng chó ông tự nuôi và chăm sóc thì an toàn, đồng thời cũng không đồng ý vì lý do sợ chúng bị đau.

Bẵng đi một thời gian, sáng 7/8/2025, phát hiện ông N bị sốt, người nhà ông đã chạy sang hàng xóm nhờ đưa đến Bệnh viện Nhân dân 115 chữa trị. Tại đây, ông N thú nhận cách thời điểm bị sốt ít tháng đã bị con chó mà ông nuôi cắn vào mu bàn tay nhưng nghĩ bình thường nên không thông báo với người thân trong gia đình và cũng không tiêm ngừa. Sau khi thăm khám, nhận thấy ông N có dấu hiệu phát bệnh dại bởi có các triệu chứng sợ gió, ánh sáng, uống nước sặc, chỉ nằm trong bóng tối, các bác sĩ đã lấy mẫu nước bọt gửi đến Bệnh viện Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh làm xét nghiệm và cho kết quả dương tính với bệnh dại. Do bệnh chuyển xấu quá nhanh, đến ngày 12/8, gia đình xin cho ông N xuất viện và vừa về đến nhà thì tử vong.

Một trường hợp khác cũng không tuân thủ khuyến cáo của ngành thú y, để chó thả rông cắn dẫn đến lây nhiễm bệnh dại và tử vong vào ngày 12/8/2025, đó là bà V.T.N, 48 tuổi, ở xã Nghĩa Thành, TP Hồ Chí Minh. Theo lời những người thân trong gia đình, bà N có tình yêu không giới hạn với súc vật nên thường xin chó, mèo của bà con xung quanh về nuôi, thậm chí khi thấy chúng bị bỏ hoang cũng nhặt về nhà chăm sóc. Tuy có sở thích tốt nhưng bà lại nghĩ rằng dưới bàn tay chăm sóc của mình thì chúng sẽ khỏe mạnh, không sợ lây nhiễm bệnh tật nên không cần khai báo với thú y địa phương để tiêm phòng định kỳ. Cũng bởi suy nghĩ ấy nên vài lần bị chúng cắn, bà cũng không nói với ai, không rửa vết thương, không đi tiêm ngừa, nếu người thân có hỏi thì chỉ trả lời là bị đứt tay hoặc gai đâm...

Sáng 10/8/2025, nhận thấy cơ thể đau nhức khác thường, mệt mỏi không muốn ra khỏi giường, hơi thở nóng hổi và khi cố gắng ra ăn sáng thì không nuốt được nên đã nhờ người thân đưa đến một cơ sở y tế tư nhân thăm khám rồi cho thuốc về nhà uống. Đến ngày 11/8, chồng, con phát hiện bà N sốt cao hơn, nằm li bì và có lúc mơ màng, không kiểm soát được hành vi nên lập tức đưa đến Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa kiểm tra. Sau thăm khám, bác sĩ chẩn đoán nghi bị bệnh dại do lây nhiễm từ súc vật. Ngay sau đó, bệnh nhân đã được chuyển lên Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP Hồ Chí Minh để điều trị nhưng đã tử vong vào ngày hôm sau.

Làm sao để không xảy ra tai nạn thương tâm do chó, mèo thả rông gây ra

Chó, mèo thả rông không chỉ có nguy cơ lây nhiễm bệnh dại, mà khi chúng bất ngờ lao ra đường, va vào xe mô tô, xe gắn máy sẽ làm cho người điều khiển mất tay lái dẫn đến rất nhiều những tai nạn thương tâm, nhẹ thì trầy xước nhiều chỗ trên cơ thể, nặng thì gãy chân tay, đặc biệt có trường hợp chấn thương sọ não, sống đời thực vật, thậm chí tử vong. Hệ lụy là vậy, nhưng nhiều người dân, thậm chí cả cơ quan hành chính cũng không tuân thủ quy định, nuôi chó thả rông rồi gây họa cho người khác.

Chị Nguyễn Thị Thùy Dương, một nạn nhân của kiểu tai nạn này kể cho chúng tôi, chiều 9/7/2025, chị mang cơm cho chồng đang trực ban tại Công an phường Linh Xuân, TP Hồ Chí Minh, khi chạy xe ngang cửa một đơn vị hành chính thì một con chó từ trong cửa bất ngờ lao vào xe khiến chị mất lái, ngã văng ra đường và xỉu tại chỗ. Tỉnh dậy thì thấy mình đang nằm trong bệnh viện với nhiều vết trầy, xước trên cơ thể, một tay gãy xương rời và tay kia bị rạn nứt xương.

“Khi chạy xe gắn máy đến gần cơ quan của chồng, tôi giảm tốc độ để chuẩn bị rẽ vào cổng thì bất ngờ con chó rất to chạy ra lao thẳng vào bánh trước khiến tôi mất lái, không kiểm soát được và ngã xuống đường. Tai nạn quá nặng nên bác sĩ yêu cầu giảm thiểu hoạt động để xương tay mau lành và như vậy, tôi không thể thao tác trên máy tính để bán hàng online, thu nhập giảm 3/4, hầu hết khách hàng đều bỏ đi mua chỗ khác, trong khi lương của chồng chỉ tạm đủ trang trải chi phí sinh hoạt, còn tiền thuốc men, tiền học thêm của hai con nhỏ thì phải đi vay của chòm xóm rồi làm trả sau...

Tìm hiểu thì biết con chó gây tai nạn do một nhân viên của đơn vị hành chính (gần cơ quan chồng tôi) nhặt về nuôi nhưng thả rông chứ không xích và không rọ mõm. Tai nạn cũng đã bị rồi, đâu thể bắt ai bồi thường được, chỉ mong người dân nâng cao ý thức, các tổ chức và đơn vị hành chính cần phải làm gương, khi nuôi chó, mèo phải tiêm phòng định kỳ, xích cẩn thận, ra đường thì rọ mõm để tránh gây ra những vụ tai nạn không đáng có như tôi...”, chị Dương chia sẻ.

Trường hợp của chị Thùy Dương còn nhẹ, như anh Nhật Quang ở hẻm 241/79 Nguyễn Văn Luông, phường Phú Lâm, TP Hồ Chí Minh thì ra đi mãi mãi, để lại gánh nặng chăm sóc 2 con nhỏ lên vai người vợ đau bệnh và thất nghiệp.

Như thường lệ, sáng hôm ấy, sau khi lót dạ bằng bát mì tôm do vợ nấu, anh Nhật Quang điều khiển xe mô tô ra điểm hẹn để vận chuyển nông sản từ xe ô tô tải ra chợ giao cho các sạp hàng, khi ngang một khu nhà chung cư thì bất ngờ một đàn chó thả rông khoảng gần chục con đuổi nhau cắt ngang bánh trước. Quá bất ngờ, anh Quang không kịp phanh, cán lên mấy con chó rồi ngã văng ra đường và bất tỉnh ngay tại chỗ. Được những người đi đường đưa đến bệnh viện cấp cứu, nhưng do bị chấn thương sọ não rất nặng, nên mặc dù được các bác sĩ tập trung cứu chữa, nhưng không thành và anh đã trút hơi thở cuối cùng chiều cùng ngày.

Đến thắp cho anh nén hương, tôi mới biết, do vợ chồng anh cùng hai con nhỏ ở nhà trọ, dưới quê không còn người thân thích, hoàn cảnh hết sức khó khăn, chỉ một mình anh lao động kiếm tiền nuôi cả nhà nên những người lao động xung quanh gom góp tiền thuê một cái rạp nhỏ dựng ngoài lề đường để kê linh cữu anh. Biết chuyện, một số người khác không phải là bà con họ hàng hay chòm xóm cũng đến thắp hương, gửi phong bì để vợ anh có thêm chút kinh phí lo liệu hậu sự.

Nhìn gia cảnh, một người không thân thích với gia đình nạn nhân như tôi quay sang bảo: “Chị ấy bệnh tật, người teo tóp thế kia thì những ngày sau này không chắc có thể làm gì để kiếm tiền nuôi hai đứa nhỏ. Rồi, những ngày sau này họ sẽ sống thế nào, trôi dạt về đâu... Giá mà mọi người đều có ý thức đừng thả rông chó, mèo thì anh Quang chắc giờ vẫn sống khỏe mạnh để cả gia đình có chỗ dựa vững chắc. Thật xót đau...”, một người đến viếng chia sẻ. 

Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Văn Trường, một cán bộ thú ý vừa về hưu sớm trong đợt sáp nhập tỉnh vừa qua cho biết, Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định: Chó, mèo thả rông trong đô thị hoặc nơi công cộng sẽ bị xử lý hành chính bằng cách phạt tiền từ 300.000 đến 500.000 đồng, ngoài ra, chủ vật nuôi còn có thể bị phạt nặng hơn, từ 1.000.000 đến 2.000.000 đồng nếu chó tấn công người gây thương tích hoặc bị bắt gặp trong tình trạng không đeo rọ mõm, không xích giữ ở nơi công cộng.

Ngoài ra, theo Điều 128, Bộ luật Hình sự 2015, trường hợp có căn cứ xác định người chủ nuôi chó không có ý định thả chó với mong muốn gây chết người mà việc để chó chạy ra nơi công cộng và gây chết người là do sự cẩu thả, chủ quan của chủ vật nuôi thì người chủ vật nuôi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vô ý làm chết người” và có thể bị phạt tù từ 1-3 năm. Mặc dù quy định mức xử phạt khá cao, nhưng không ít người dân ở TP Hồ Chí Minh không chấp hành, vẫn vô tư thả rông chó, mèo ra đường, đặc biệt trong những khu lao động, các chung cư và vùng ven.

Cũng theo ông Trường, cũng bởi không tuân thủ các quy định nên TP Hồ Chí Minh luôn có số trường hợp bị chó, mèo cắn rất cao. Cụ thể, theo thống kê của Trung tâm Quản lý bệnh tật, mỗi tháng có trên dưới 10.000 người đến các cơ sở y tế tiêm ngừa bệnh dại do động vật cắn, cào làm trầy xước (trong đó trường hợp bị chó cắn chiếm gần 75%). Trước khi sáp nhập tỉnh, ngành thú y TP Hồ Chí Minh cũng đã tổ chức những đội bắt chó thả rông mang về nuôi nhốt và khi có chủ đến nhận thì buộc phải nộp phạt, tiêm phòng, đăng kí địa chỉ chủ vật nuôi để quản lý, nhắc nhở tiêm phòng định kỳ và một vài địa phương như Bình Thạnh, Thủ Đức đã làm rất tốt. Tuy nhiên, do thiếu nhân lực, hơn nữa khi đi bắt chó thả rông, nhân viên thường bị gây hấn, đe dọa nên không dám làm mạnh tay.

“Để không còn tình trạng người dân bị chó thả rông cắn làm lây bệnh dại, chạy ra đường gây tai nạn cho người tham gia giao thông và đảm bảo vệ sinh nơi công cộng, ngoài việc mọi người cần nâng cao ý thức, tuân thủ nghiêm quy định thì cơ quan thú y cũng cần lập thêm nhiều tổ bắt chó thả rông. Các tổ này cũng cần hoạt động từ 2-3 lần mỗi tuần chứ đừng hoạt động theo kiểu cầm chừng và có như vậy mới mang lại an toàn cho người dân.

Ngoài ra, thời tiết nắng nóng khiến các động vật, nhất là chó mèo dễ bị căng thẳng và hay đi ra ngoài để tìm kiếm thức ăn và nước uống, làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh dại giữa các loài vật. Bên cạnh đó, con người khi tham gia các hoạt động ngoài trời có xu hướng tiếp xúc động vật nhiều hơn, đặc biệt trẻ em khi nô đùa ở những nơi có vật nuôi thả rông sẽ làm tăng nguy cơ bị con vật tấn công và lây nhiễm bệnh dại. Bệnh dại có tỷ lệ tử vong 100% khi khởi phát nên lỡ bị động vật cắn thì tiêm phòng bệnh dại càng sớm càng tốt. Không nên chủ quan cho rằng vật nuôi không mang bệnh hoặc do không thấy dấu hiệu bệnh ở vật nuôi mà bỏ qua tiêm vaccine bởi chó, mèo có tỷ lệ lưu hành virus cao. Nếu chờ cho các con vật trên xuất hiện dấu hiệu của bệnh dại hoặc chết đi mới tiêm vaccine thì có thể đã quá muộn...”, ông Trường chia sẻ.