Nhọc nhằn nghề shipper

Mất tiền vì những gói hàng vô giá trị

Một trong những chiêu trò phổ biến nhất là kẻ gian đóng giả người mua, đặt các đơn có giá trị cao. Khi shipper đến giao, đối tượng viện lý do: Đang kẹt tiền mặt, chưa chuyển khoản kịp hay ngân hàng đang lỗi… và nhờ shipper tạm ứng trước rồi sẽ chuyển sau. Tin vào sự tử tế, nhiều shipper ứng tiền giúp nhưng sau đó khách block số điện thoại và lặn mất tăm.

Mới tháng trước, anh Nguyễn Văn Nam (Thanh Xuân, Hà Nội) đã cay đắng chấp nhận mất 2,8 triệu đồng khi ứng trả tiền hàng cho khách. Cụ thể, khách đặt một đơn là tai nghe bluetooth apple chính hãng. Đơn hàng được đặt từ tài khoản mới tạo, không có lịch sử mua bán, nhưng vì đang giờ cao điểm nên anh Nam vẫn nhận đơn và cũng không nghĩ gì nhiều.

Khi đến địa chỉ giao, người nhận là một thanh niên ăn mặc lịch sự, liên tục nhìn đồng hồ và tỏ vẻ vội vã. Người này nói: “Anh thông cảm, em đang kẹt tiền mặt, chuyển khoản thì ngân hàng đang bảo trì. Anh ứng giúp em trước, tí em lên văn phòng là gửi lại ngay. Em đang cần gấp cái tai nghe để họp online”.

Thấy khách nói chuyện đàng hoàng, lại đang đứng ngay trước một tòa nhà văn phòng đông người, anh Nam không nghi ngờ nên đã ứng 2,8 triệu đồng trả cho khách. Nhưng nhiều phút trôi qua, anh Nam vẫn không thấy tiền về. Sốt ruột, anh gọi điện định nhắc khách thì thuê bao liên tục trong tình trạng “thuê bao quý khách vừa gọi hiện không liên lạc được”. Quay lại tòa nhà khi nãy, hỏi bảo vệ anh anh nhận được cái lắc đầu cùng câu trả lời “người này không làm việc ở đây”.

Bên cạnh thủ đoạn như vừa nói trên, các đối tượng xấu còn hay dùng chiêu trò gửi hàng (kỳ thực là những đồ vô giá trị), sau đó thu trước tiền hàng của shipper. Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội đang điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” với thủ đoạn dùng các gói hàng bọc kín rồi yêu cầu các tài xế ứng trước tiền hàng... Đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt tài sản này là Hoàng Ngô Sinh (Hà Nội).

Ngày 17/11, Sinh điều khiển xe ôtô nhãn hiệu Vinfat VF5 màu trắng, BKS: 30F-009.01 đi đến tuyến phố Lê Phụng Hiểu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội với mục đích lừa đảo chiếm đoạt tiền của “shipper”

Sinh chuẩn bị 1 một hộp bên trong có 2 chiếc bánh chocopie và dùng băng dính dán kín. Sau đó, gã đặt xe ôm công nghệ trên ứng dụng Ahamove mục đích lừa đảo tiền ứng trước của tài xế. 10 phút sau, một tài xế tên N đã nhận đơn trên ứng dụng và di chuyển đến địa điểm đặt đơn để nhận hàng. Sinh báo trong đơn hàng có cigar và yêu cầu tài xế thanh toán trước 300.000 đồng. Không suy nghĩ nhiều, nam tài xế liền chuyển khoản cho Sinh rồi mang hàng đi giao. Lúc này, một nam tài xế giao hàng khác tên L nhìn thấy sự việc, đã lập tức nhận ra Sinh là kẻ đã từng lừa đảo chiếm đoạt tiền của mình với thủ đoạn giao hàng như vậy, shipper này đã báo cho anh N và lập tức đuổi theo Sinh

Bị hai tài xế chặn lại, Sinh tăng ga định bỏ chạy, làm một trong 2 nam shipper bị nhoài người trên nắp capo. Sinh điều khiển xe ôtô lùi lại và phóng bỏ chạy theo hướng Tông Đản rẽ phải ra Trần Quang Khải. Lúc này nam tài xế giao hàng vẫn nằm trên nắp capo xe, Sinh cố tình điều khiển xe ô tô lắc sang hai bên để làm anh này ngã ra khỏi xe nhưng không được.

Khi đi đến đèn đỏ Trần Quang Khải - Tràng Tiền, Sinh đã va chạm với 1 người phụ nữ đi xe máy đang dừng đèn đỏ, khiến người này ngã ra đường. Sinh tiếp tục vượt đèn đỏ phóng xe theo hướng Trần Khánh Dư. Sau đó, nam shipper hô hoán người dân giữ Sinh lại. Tiếp nhận thông tin vụ việc, Công an phường Hồng Hà đã có mặt và đưa những người liên quan về trụ sở và bàn giao cho Công an phường Hoàn Kiếm để làm rõ sự việc.

Sau khi xảy ra sự việc, có thêm một số bị hại đến Công an phường trình báo bị Hoàng Ngô Sinh lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn như trên. Mỗi người bị Hoàng Ngô Sinh lừa đảo chiếm đoạt số tiền 300.000 đồng.

Căn cứ các tài liệu chứng cứ, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ, khởi tố bị can đối với Hoàng Ngô Sinh về tội Gây rối trật tự công cộng và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội thông báo ai là nạn nhân bị đối tượng sử dụng xe ôtô nhãn hiệu Vinfast VF5 màu trắng, BKS: 29F-009.01, dùng các gói hàng quấn băng dính màu vàng để lừa đảo vận chuyển hàng trên ứng dụng Ahamove thì liên hệ Công an phường Hoàn Kiếm để làm việc.

Cũng với thủ đoạn tương tự, Trần Duy Thực, 30 tuổi, một mình đóng hai vai là người gửi hàng và nhận hàng để yêu cầu shipper ứng tiền trước, sau đó chiếm đoạt.

Cụ thể, Thực dùng ứng dụng tìm người giao hàng Lalamove để đặt đơn hàng giao đi, yêu cầu ứng tiền trước, thu tiền hộ sau. Thực tế tất cả đều là âm mưu do Thực vạch ra.

Hàng gửi đi thường là các thùng giấy, giỏ hoa quả giá trị thấp song không có tên người giao, nhận hàng mà chỉ có số điện thoại. Cả hai số đều do Thực nắm giữ.

Khi shipper đến nhận hàng, đối tượng này yêu cầu phải ứng trước tiền hàng rồi tắt số liên hệ giả là “người nhận hàng” nhằm chiếm đoạt số tiền.

Cảnh giác để tránh bị lừa

Giữa những vòng quay tất bật của đô thị, shipper vẫn là những người lặng lẽ bám đường từ sáng sớm đến tối muộn, đổi từng cuốc xe lấy bữa cơm đạm bạc cho gia đình. Thế nhưng, khi mưa nắng đã thành chuyện quen, tắc đường đã thành chuyện nhỏ, điều khiến họ mệt mỏi nhất lại là những cú lừa được dựng sẵn, nhắm thẳng vào sự tử tế của người kiếm sống bằng mồ hôi.

Có những đêm, sau cả ngày rong ruổi, họ trở về với túi đồ ăn nguội lạnh không ai nhận hoặc một gói hàng rẻ tiền vừa đủ để nhói lên cảm giác vừa đau vừa thấy bị xúc phạm. Những mất mát tưởng nhỏ ấy, với người mưu sinh từng cuốc xe, lại làm cả một ngày công tan biến.

Và câu chuyện của anh Lê Bá Quốc với bảy năm lăn lộn trên phố phường Hà Nội chỉ là một trong vô số nỗi buồn âm thầm của những người chạy hàng giữa thời buổi lừa đảo ngày càng tinh vi.

Anh Quốc kể, chiêu lừa “ship ảo - ứng tiền thật” đang lan rộng với tốc độ đáng lo ngại. Những mánh khóe tưởng cũ kỹ ấy lại ngày càng tinh vi, được dựng thành cả một kịch bản chứ không còn kiểu tự phát như trước. Bản thân anh Quốc, người từng va chạm đủ kiểu khách khó, đơn gấp, tình huống oái oăm, cũng đã có lần mất trắng 1,2 triệu đồng chỉ vì một cuộc gọi tưởng như đơn giản.

Anh nhớ rất rõ buổi tối hôm đó. Một khách lạ gọi đặt đơn từ quận Đống Đa, yêu cầu chuyển gấp ra sân vận động Mỹ Đình. Giọng khách nói nhanh, dứt khoát như người đang bận việc, nhờ anh ứng trước 1,2 triệu rồi cứ đến nơi thu tiền của người nhận.

Thấy khách nói mạch lạc, lại gọi xác nhận vài lần, anh Quốc nghĩ chắc chắn là đơn thật. Thế nhưng khi đến Mỹ Đình, gọi mãi không ai bắt máy. Anh đứng ngay cổng sân vận động, vừa chờ vừa bồn chồn, cho đến khi linh cảm mách rằng mình đã bị bẫy. Mở gói hàng ra, anh chỉ thấy vài chai nước lọc rẻ tiền nằm gọn bên trong, khác xa lời dặn “hàng cần chuyển gấp”.

Câu chuyện của anh Quốc không phải cá biệt. Chỉ vài ngày gần đây, anh Nguyễn Văn Thanh ở Kiến Hưng cũng trải qua tình huống tương tự. Anh nhận đơn đồ ăn trị giá khoảng 450.000 đồng gồm gà rán, trà sữa và vài món ăn vặt. Đơn đến đúng giờ cao điểm, lại có thêm tiền thưởng nên anh Thanh vội vã chạy mua cho kịp giao.

Đến khu chung cư ghi trong đơn, anh gọi điện liên tục nhưng không liên lạc được. Nghĩ khách bận việc, anh nán lại dưới chân tòa nhà gần 20 phút, hy vọng người đặt sẽ xuống nhận. Nhưng càng gọi càng vô vọng. Liên hệ tổng đài ứng dụng, anh nhận được thông báo ngắn gọn rằng đây là đơn đặt qua số ảo, không thể xác minh. Và thế là toàn bộ số đồ ăn gần nửa triệu đồng, anh đành mang về… ăn dần.

Nghiêm trọng hơn, nhiều shipper cho biết thời gian gần đây còn xuất hiện cả những nhóm lừa đảo hoạt động theo kiểu có tổ chức. Chúng thường chọn thời điểm giờ cao điểm để đặt những đơn giá trị lớn, đánh đúng vào tâm lý vội vàng của shipper. Địa chỉ giao thường là các khu tập thể, chung cư cũ.

Một shipper kể rằng anh từng nhận đơn gồm một sét lẩu, 6 cốc trà sữa và rất nhiều đồ ăn vặt, tổng gần 1,2 triệu đồng. Người đặt để lại lời nhắn rất hợp lý: nhà đông người đang chờ, cần giao nhanh, bản thân đang họp nên không thể nghe điện thoại, cứ đến gõ cửa phòng 406. Thế nhưng khi đến nơi, anh tá hỏa vì cả khu tập thể chỉ có ba tầng. Hỏi bảo vệ thì được biết trong tuần đã có nhiều shipper bị lừa theo đúng kịch bản này.

Theo chia sẻ của nhiều người làm nghề lâu năm, những đối tượng lừa đảo ngày nay không còn hoạt động bộc phát. Chúng xây dựng kịch bản chặt chẽ: dùng số điện thoại mới, tạo cảm giác gấp gáp để shipper không kịp nghi ngờ, cung cấp địa chỉ nghe có vẻ hợp lý nhưng thực chất bị sai lệch tinh vi. Một số kẻ còn sử dụng ứng dụng nhắn tin ẩn danh hoặc số điện thoại ảo, khiến việc truy dấu gần như không thể.

Không chỉ dừng lại ở việc lừa đơn hàng, nhiều shipper còn bị tấn công bằng chiêu thức tinh vi hơn: giả mạo tổng đài ứng dụng. Có người nhận cuộc gọi từ số điện thoại trông rất giống tổng đài, thông báo rằng tài khoản đang vi phạm quy định và có nguy cơ bị khóa. Trong lúc lo lắng, họ được yêu cầu cung cấp mã OTP để “mở lại tính năng nhận đơn”. Khi shipper làm theo, toàn bộ tiền thưởng và số dư trong ví điện tử liên kết ứng dụng bị rút sạch chỉ trong vài phút. Mất tiền, mất luôn cả một ngày công, thậm chí mất cả tài khoản đang hoạt động tốt, nhiều người chỉ biết thở dài bất lực.

Những câu chuyện liên tiếp xảy ra cho thấy shipper không chỉ đối mặt với mưa nắng, tắc đường hay áp lực giao nhanh đúng giờ, mà còn phải đối phó với một hệ sinh thái lừa đảo ngày càng bài bản và liều lĩnh. Để tự bảo vệ mình, người chạy hàng cần chủ động xác minh kỹ thông tin đơn và khách hàng trước khi mua hoặc ứng tiền. Những đơn có giá trị lớn cần yêu cầu khách đặt cọc. Trong quá trình giao, nên ưu tiên điểm gặp ở nơi sáng, đông người. Khi đến địa chỉ thấy quá vắng, không đèn, hoặc có dấu hiệu bất thường, shipper hoàn toàn có quyền yêu cầu khách xuống nhận ở vị trí an toàn hơn hoặc từ chối tiếp tục giao.

Quan trọng nhất là tuyệt đối không cung cấp mã OTP hay thông tin cá nhân cho bất kỳ ai tự xưng là tổng đài. Các ứng dụng uy tín không bao giờ yêu cầu người dùng cung cấp OTP qua điện thoại. Và trong mọi trường hợp, shipper cũng không nên tin vào lời nhắn kiểu “anh cứ ứng trước, tí em trả”, bởi chỉ một giây sơ ý cũng đủ khiến công sức cả ngày hóa thành con số 0.

Trong nghề giao hàng, sự cảnh giác không chỉ giúp tránh mất tiền mà còn giúp giữ an toàn cho chính bản thân. Bởi trên những chuyến xe chạy vội giữa dòng người, đôi khi rủi ro không nằm ở chặng đường, mà nằm trong chính một cuộc gọi tưởng như vô hại.