Nhà 100 Yết Kiêu và những buổi sáng thúc giục

Phóng viên phải dậy sớm và 7 giờ 30 phút phải có mặt ở tòa soạn. Trước bất cứ sự kiện gì cũng phải vểnh tai lên mà nghe. Đừng ngại bất cứ câu hỏi gì khi tiếp xúc nhân vật… Đó chính là những bài học mà tôi đã học được ở một nhân vật đặc biệt, ở nhà 100 Yết Kiêu ngày ấy.

Buổi sáng bắt buộc

Sau ngày rời báo Quân đội, tôi về Chuyên đề An ninh thế giới Tuần.

An ninh thế giới khi đó làm mưa làm gió ngoài các sạp báo. Mỗi góc phố, mỗi ngõ hẹp là tiếng rao của người bán báo. Nghe cũng hứng lắm, nhưng cứ rụt rè như lần đầu đi tán gái, cộng với cái tâm lý của loại trai con nhà "đứng đắn" sợ có lấy nhầm vợ không…

Ảnh: Minh Tiến.
Ảnh: Minh Tiến.

Lúc đó, chú Như Phong làm "mama tổng quản" của An ninh thế giới.

Lính "ông môi cong" cũng chẳng sung sướng gì đâu. Phóng viên, hội chuyên thức đêm dậy trễ thế mà ông cứ lùa lên toà soạn. Sáng đúng 7 giờ 30 phút phải có mặt tại phòng để giao ban. Sáng nào cũng thế, đều như vắt chanh. Đông cũng như hè. Mưa cũng như nắng.

Phải đứa nào lười biếng mà nói dối hỏng xe, ông truy cho bằng chết. Là đang sửa xe tiệm nào. Nếu tới đó mà không thấy đang sửa xe hoặc không được xác tín việc sửa xe, rồi, chúng mày đời tàn như nến tan! Nhẹ thì cũng lương loại B, bị trừ kha khá lương, rồi một lần mất tin vạn lần mất tín.

Tôi nhập cuộc nhanh. Dân quân đội, dậy sớm có hà gì. Nhà lại gần toà soạn, chẳng thể có sự cố xe cộ. Sáng nào cũng thế, chạy bộ vòng công viên Thống Nhất, về tắm, ăn sáng, qua toà soạn. Thế mà lúc nào tôi cũng là kẻ đến sau. Nam thanh nữ tú toà soạn cứ gọi là đầy đủ, ngồi uống trà, trò chuyện, bàn thảo cái này nên làm, và nên làm thì làm thế này hay làm thế kia.

Sau một tháng tôi nhận ra, đúng thời gian buổi sáng là thời điểm con người ta tỉnh táo đưa ra nhiều ý tưởng và giải pháp cho công việc một cách đúng đắn nhất. Chúng tôi trưởng thành hơn sau mỗi sáng. Chúng tôi biết cách triển khai sâu hơn một vấn đề, đi vào sâu hơn một thân phận. Chúng tôi biết cách làm báo cho bạn đọc thích. Chúng tôi biết cách dùng ngôn ngữ báo chí thế nào cho cá tính hơn là ngồi à ơi tả mưa tả nắng hết ¾ bài báo mà bạn đọc không biết là người viết đang viết cái gì.

Đến hôm nay, tôi vẫn giữ thói quen dậy sớm để làm việc. Buổi sáng yên tĩnh, đầu óc minh mẫn, là thời điểm tôi có thể tìm ra những ý tưởng hay cho công việc. Những tuyến bài sâu. Những cái mới mẻ từ các nhân vật. Làm mới ngôn ngữ. Ôi, các buổi sáng của tôi. Mười mấy năm qua rồi, trong các buổi sáng ấy, vẫn ám ảnh đâu đây cái giọng chua chua gắt gắt của "mama tổng quản". Nhờ thế mà tôi trưởng thành.

"Mày viết cho mày đọc à?"

Chuyên "thân phận", tôi không quá bỡ ngỡ với môi trường mới.

Nhưng, ở An ninh thế giới, bài vở luôn bị soi kỹ từng chữ một và kết quả biên tập là những chữ đỏ... gây sốc bị viết trực tiếp vào bản thảo. Còn nhớ, trong một bài viết của tôi có chi tiết một ông nhận mình là tình báo nói 3 ngày đào tạo được thuần thục một con rắn để phục vụ cho công việc. Sau đó, bản thảo của tôi bị phê những câu thần thánh: "Đi phỏng vấn, những chuyện ngớ ngẩn thế này mà cũng tin à?"

Toàn bài là những chữ bút đỏ cứ nhảy múa trên bản thảo chi chít sau đó. Thế rồi, chú Như Phong chốt một câu: "Làm phóng viên mà để nhân vật lừa cho thì đừng nên làm. Không tỉnh đòn là ăn đạn đấy!".

Tôi cầm lấy bản thảo, giấu khẽ vào cặp.

Đoàn công tác của chuyên đề An ninh Thế giới trong một chuyến đi Điện Biên.
Đoàn công tác của chuyên đề An ninh Thế giới trong một chuyến đi Điện Biên.

Những bút tích ấy theo tôi một thời gian dài lắm, nó cứ ẩn hiện, vừa như tra tấn lại vừa như dạy bảo. Tôi chỉ biết là kể từ đó, khi đi phỏng vấn, không phải nhân vật nói cái gì tôi cũng tin. Và không tin thì phản biện lại. Thế rồi, những bài phỏng vấn sau này của tôi, theo các đồng nghiệp đánh giá, luôn có một cái tôi đủ chín chắn nhưng vẫn ngông cuồng. Người dạy nghề, nghề dạy người cứ thế tự nhiên mà thành.

Chuyển vào Sài Gòn, công tác ở văn phòng An ninh thế giới phía Nam, tôi đi thực hiện một tuyến bài ký sự "Những điều chưa biết trong câu chuyện "Sống như Anh". Khi thực hiện ký sự này tôi gọi điện cho chú Như Phong, câu trả lời vỏn vẹn thôi: "Viết cái gì mà người ta viết rồi thì tốt nhất đừng gửi bản thảo ra".

Nhân vật không còn mới. Câu chuyện nhiều thế hệ đã thuộc nằm lòng. Chỉ có cách duy nhất là theo dõi nhịp sống của nhân vật mỗi ngày, để hiểu được cuộc sống thật sự của nhân vật. Cái này chẳng khó vì ở An ninh thế giới, chúng tôi từng được dạy phải "vểnh tai lên" là thế.

Tôi gửi bài viết ra. 30 phút sau, nhận điện thoại thấy thấp thoáng ảnh của "mama tổng quản" trên màn hình, tôi nghĩ, chắc được khen đây. Hí hửng lắm, tôi khe khẽ "cháu chào chú" trong trạng thái chờ tin vui, chờ cái niềm vui hiếm hoi, nụ cười hiếm hoi nơi ấy.

Nhưng không. Một xô nước lạnh, khuyến mãi thêm mùi mắm tôm!

- Mày viết cho mày đọc à? Viết cái gì mà khô như bà cô goá chồng thế này? An ninh thế giới đâu có dành cả bao nhiêu trang để đăng một bài viết thông tấn cho nhân vật đâu? Hoặc viết lại, hoặc vứt bài này đi!

Tôi gần như bị stress về vụ đó. Và tính dứt áo ra đi. Trời đất, rình mò nhân vật cả tuần trời, có sao viết thế bị chê tơi tả. Văn chương não nuột thì bị dập không tiếc thương.

Tôi bình tĩnh ngồi và đọc lại. Đúng là mình viết nhởn nhơ thật. Câu chữ cứ như đứng ngoài cuộc sống nhân vật. Tôi bốc máy gọi chị Đặng Huyền. Chị Huyền đã đọc bài này, và chỉ nói nho nhỏ nhè nhẹ: "Nhạt, em ạ".

Vốn bản tính không dễ đầu hàng, tôi ngồi lục những bức ảnh mình chụp chị Quyên. Ngồi nghe lại băng ghi âm chị Quyên kể về những kỷ niệm. Chợt thấy, đúng là mình bỏ qua quá nhiều ngôn ngữ thể hiện nhân vật sao cho đúng.

Tôi ngồi viết lại, bằng những ngôn ngữ chân thật nhất, phản ánh đúng nhân vật, tâm trạng nhân vật nhất. Đọc đi đọc lại, như một bạn đọc khó tính, tôi thấy tạm ổn. Email gửi đi, kèm vài lời như "trăng trối": “Thế này mà chú còn vùi dập nữa, chắc cháu có nước ra trước cổng nhà 100 Yết Kiêu mà treo cổ trước cây hoa sữa!”.

Đúng 30 phút sau, bờ môi vi diệu của "mama tổng quản" lại hiện lên trên màn hình điện thoại. Tôi chuẩn bị tinh thần cả rồi. Mắm tôm mắm tép gì cũng chuẩn bị để hứng cả rồi. Ơ, thế mà bên kia là một nụ cười: "Chả hổ dân chuyên văn nòi!".

Tôi từ đó cũng học được cách thể hiện ký sự nhân vật. Những ký sự chân thật, đậm chất con người. Và tôi cũng biết rõ cách để nhân vật thổ lộ những điều sâu kín từ cuộc đời họ. Đó là lý do sau này khi phỏng vấn nhân vật, tôi thường mang được những chặng đời chìm khuất có màu sắc thân phận lên mặt báo.

Bao năm đã qua. Tôi đã rời căn nhà 100 Yết Kiêu nơi chúng tôi đã xem là một không gian nghề nghiệp thực sự và yêu quý thật sự.

Và căn nhà ấy là một ngôi trường mà ngoài người thầy chính, còn rất nhiều người trợ giảng.

Ngôi trường đó có kỷ luật, có thời gian làm việc khoa học, có những nhận xét bổ ích mà sau này, tất cả dân An ninh thế giới khi ra ngoài, đều là những nhân vật thực sự trưởng thành trong làng báo.

Hình như, năm xưa, cũng thời điểm này, tôi bước vào ngôi nhà 100 Yết Kiêu. Sau này, khá nhiều lần về Hà Nội, tôi vẫn trở lại chốn này.

Những lối cầu thang rải thảm đã cũ. Bức tường trắng nhạt đã ố màu nhiều hơn. Nhưng những người xưa vẫn thế, hoà nhã, yêu thương và trách nhiệm, giữa làng báo đầy biến động.

Như một lời tạ ơn!

Hoàng Nguyên Vũ

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.