Người vẽ tranh trên lá

Lá xanh chuyển vàng rồi về với đất, đó là quy luật của tự nhiên. Nhưng, từ chiếc lá tươi xanh thành xương lá và rồi tạo ra những bức tranh ngũ hổ cùng các loại tranh dân gian chứa trong đó muôn vàn tình ý mang đậm bản sắc vốn có của tranh Việt là một nghệ thuật hội họa mà không phải ai cũng có được...

Định mệnh với chiếc xương lá bồ đề

Lá bồ đề trong dân gian luôn gắn liền với hình ảnh từ bi thánh thiện, nói tới lá bồ đề, người ta luôn nghĩ đến ý nghĩa, nét đẹp riêng.Tại Việt Nam, tranh dân gian vẽ trên chất liệu tre, vải vốn đã rất khó, thì việc đưa hội họa trên lá bồ đề khó gấp bội lần.Thế nhưng, với biệt tài vẽ tranh trên xương lá bồ đề, chị Dương Hương Nhiên (33 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh) đã tạo nên những tác phẩm thủ công độc đáo và khác biệt.

Người vẽ tranh trên lá -0
Họa sĩ trẻ Hương Nhiên đến với hội họa như sự sắp đặt của định mệnh.

Ý tưởng vẽ tranh trên lá đến với chị rất tình cờ.Cách đây hơn 3 năm, chị được người bạn gửi tặng xương lá bồ đề làm trang trí hộp quà. Trông chiếc lá đơn điệu, chị Nhiên nảy ra ý định sáng tạo dấu ấn cá nhân lên đó. Sau khi tìm hiểu, chị nhận ra niềm đam mê và thú vị khi vẽ tranh dân gian lên xương lá.

Cây bồ đề vốn có đặc tính dễ trồng, nên lá dùng vẽ tranh đa phần chị lấy từ cây mà chị tự chăm sóc.Đối với những bức tranh cần phải có lá khổ lớn hơn, chị Nhiên nhờ bạn chọn ra những chiếc lá bồ đề tươi già ở chùa Bái Đính, Ninh Bình rồi gửi vào.Khi có lá tươi, chị đem ngâm nước cho đến khi lá rã phần diệp lục.Sau đó lấy bàn chải nhỏ tỉ mẩn tách phần thịt lá ra khỏi xương lá hoàn toàn rồi phơi khô. Xương lá phơi khô có thể giữ nguyên bản hoặc nhuộm màu tùy thích, dùng để decor, làm quà tặng, hay trang trí trong nhà... Theo kinh nghiệm của chị Nhiên, nên chọn lá già để đường gân được rõ và dẻo dai hơn.

Xương lá là chất liệu đặc thù với muôn vàn mắt lá rỗng, những đường gân gồ ghề. Vì thế, vẽ lên xương lá sẽ hoàn toàn khác biệt với việc thể hiện trên các mặt phẳng như giấy, gỗ, vải hay sỏi... Cần thật sự tập trung và tốn kha khá lá để làm chủ được cọ vẽ.

Người vẽ tranh trên lá -0
Những nét chấm phá khéo léo tạo nên bức tranh trên lá bồ đề.

Khổ lá giới hạn, những đường gân lá mỏng tang, bạn có thể hình dung cách để tạo nên bức tranh xương lá gói gọn trong hai từ: tỉ mỉ và nhẫn nại. Bởi chỉ một sơ sẩy nhỏ, một chấm màu lem hay một đường gân lá rách sẽ hỏng cả tác phẩm.

“Mình dùng xương lá bồ đề làm chất liệu để vẽ tranh. Ban đầu đây thật sự là một thử thách vì gân lá rỗng lại gồ ghề, cũng không xóa đi vẽ lại được nên chỉ cần run tay lem màu là mất cả chiếc lá. Nhưng rồi mình cũng có được thành quả, màu vẽ mình sử dụng màu acrylic”, nhớ lại những ngày đầu tự mày mò, tìm hiểu, chị Nhiên vẫn đong đầy cảm xúc như thế.

Nhưng, chị Nhiên chưa bao giờ nghĩ rằng đây sẽ là cái nghề để mình mưu sinh. Với nữ họa sĩ trẻ, đây chính là đam mê, niềm vui khi được ngày ngày cầm cọ vẽ, thực hiện những nét chấm phá, pha màu đậm nhạt lên lá bồ đề đã là niềm hạnh phúc. 

Cầm trên tay một chiếc xương lá thật, tay sờ vào từng đường gân, mạch lá, nhìn rõ từng mắt lá li ti, mới thấy tự nhiên tinh tế và kì diệu biết bao. Bức vẽ với những đường nét duyên dáng và thanh thoát, phô bật nét nguyên sơ trong trẻo của từng đường gân thiên nhiên, khác biệt so với bất kì bức tranh nào khác mà bạn có.

Trong quá trình vẽ tranh trên xương lá, chị Nhiên nhận được nhiều câu hỏi như tranh xương lá có bền không, có bị bay màu theo thời gian hay không? Câu trả lời là với tranh vẽ trên xương lá, đóng khung cách ẩm tốt sẽ bảo quản được lâu bền và không bay màu theo thời gian nên có thể trưng mãi. Thêm nữa, xương lá nhìn mỏng manh nhưng có độ dẻo dai nhất định nên ngay cả khi không đóng khung, chỉ cần bạn cẩn thận nâng niu bảo quản thì vẫn giữ được lâu.

Người vẽ tranh trên lá -0
Chị Hương Nhiên mong muốn dòng tranh lá bồ đề của mình một ngày nào đó sẽ vươn ra thế giới.

Với cách bảo quản độc đáo, đóng khung cách ẩm thì những chiếc lá mỏng tang như cánh chuồn vẫn có thể tồn tại theo tháng năm mà không lo mục ruỗng. Chị còn tạo ra những chiếc khung đèn thủ công theo dáng lá. “Vẽ đã lâu, làm khung còn lâu hơn, tuy nhiên thành quả thật sự xứng đáng. Mình ưng ý nhất là hiệu ứng phát sáng rực rỡ của những bức vẽ có mặt trăng khi lên đèn”, chị Nhiên cho biết.

Vốn yêu thích tranh dân gian, chị luôn mong muốn mang lại sự mới mẻ, độc đáo khi thể hiện lại trên xương lá.Bởi vậy, để làm nổi bật sự tuyệt diệu của tranh, nữ họa sĩ còn đóng tranh trong những chiếc hộp đèn 3D vô cùng tỉ mỉ mà không nề hà khi phải tốn gấp đôi thời gian với khung tranh thông thường.Tùy vào độ cầu kỳ của sản phẩm, mỗi bức tranh vẽ trên xương lá bồ đề có giá bán dao động từ 500.000 đến hơn 1 triệu đồng.

Nét vẽ “xuất thần” đưa Ngũ Hổ vào xương lá bồ đề

Đối tượng trong tranh của chị Hương Nhiên cũng rất đa dạng, từ vẽ cá chép vượt vũ môn, tranh chân dung theo yêu cầu, tranh phong cảnh, ẩm thực, tranh Hàng Trống... Năm Dần nói chuyện hổ, năm nay chị nhận được nhiều đơn đặt hàng về tranh Ngũ Hổ.

Ngũ Hổ là bức tranh nổi tiếng của dòng tranh Hàng Trống. Một bức tranh Ngũ Hổ có kích thước 71x 60cm x 60cm nhưng khi tái hiện qua những chiếc lá bồ đề, chị Hương Nhiên đã thu nhỏ bức tranh dân gian này với khổ 15-17cm. Mỗi bức tranh tùy thuộc vào độ khó mà thời gian hoàn thiện khác nhau. Như bức Ngũ Hổ chị Nhiên cần 2-3 ngày mới hoàn thiện vì có độ phức tạp rất cao.

Người vẽ tranh trên lá -0
Chị Hương Nhiên đam mê và cống hiến hết mình cho những tác phẩm tranh lá bồ đề.

“Tranh Ngũ Hổ khi vẽ trên lá bồ đề với kích cỡ chỉ khoảng gấp rưỡi lòng bàn tay mà vẫn phải thể hiện đầy đủ chi tiết dù là nhỏ nhất chính là thử thách mà tôi phải vượt qua.Với khổ lá giới hạn, việc sắp xếp bố cục sao cho hợp lý thật sự cũng là một điều rất thú vị”, chị tâm sự.

Cầm trên tay bức tranh Ngũ Hổ bằng chất liệu đặc biệt, người xem vẫn nhận thấy được bố cục cân đối trên mặt lá, màu sắc rực sáng, hội đủ 5 màu ngũ hành. Từ vẻ mặt, chòm râu, ánh mắt, khí thế toát lên sự mãnh liệt của 5 “ông” hổ. “Ông” hổ vàng ngồi uy nghi ở giữa, xung quanh là 4 “ông” hổ khác với màu đen, đỏ, xanh, trắng. “Ông” thì ngồi, “ông” đứng, “ông” thì cưỡi mây lướt gió... tất cả toát lên sự đường bệ, oai phong của loài mãnh chúa sơn lâm.

Người vẽ tranh trên lá -0
Tranh ngũ hổ trên lá bồ đề.

Với mong muốn gìn giữ bản sắc Việt, qua bức tranh Ngũ Hổ trên xương lá bồ đề, chị Nhiên mong muốn các sản phẩm của mình sẽ có cơ hội theo những vị khách đến với cộng đồng quốc tế. “Nhắc tới lá bồ đề, nhiều người thường nghĩ ngay đến Ấn Độ. Đó cũng là một trong những lý do mà Nhiên muốn những tác phẩm của mình được đưa ra thế giới, để họ biết rằng, Việt Nam mình cũng có lá bồ đề và thậm chí xương lá bồ đề còn dùng để vẽ nên những bức tranh dân gian độc đáo, đẹp và ý nghĩa”, chị bộc bạch.

Trong mỗi bức tranh được những người khách Việt kiều mua để tặng bạn bè, chị Nhiên luôn đính kèm một bức thư được thiết kế từ lá bồ đề, trên đó là nét chữ duyên dáng gồm cả tiếng Anh và tiếng Việt nhưng câu từ ngay dòng đầu đã là khẳng định “chủ quyền”: “Bạn đang cầm trên tay bức tranh vẽ tay trên xương lá tự nhiên, một sản phẩm thủ công từ Việt Nam”.

Lê Thoa - Ngọc Hoa

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.