Nghệ sĩ Tấn Hoàng: Ba sinh một kiếp

Rảnh của Tấn Hoàng là chừng khoảng mười mấy phút, vừa thở lấy hơi, vừa trang điểm, vừa tranh thủ nói chuyện. Sân khấu chuẩn bị kéo màn...
 

Tối thứ Sáu, sau giờ cơm, người người rủ nhau ra phố vui chơi, giải trí sau tuần làm việc mệt nhọc. Tấn Hoàng hộc tốc từ trường quay ở Gò Vấp về sân khấu kịch Sài Gòn. Mồ hôi chưa kịp ráo, bụng lép kẹp, anh rối rít xin lỗi: "Anh bận quay quá chừng, chỉ giờ này mới rảnh".

Rảnh của Tấn Hoàng là chừng khoảng mười mấy phút, vừa thở lấy hơi, vừa trang điểm, vừa tranh thủ nói chuyện. Sân khấu chuẩn bị kéo màn, Tấn Hoàng vẫn chưa lấy lại sức khỏe sau cú tiêm liều mạng chống viêm họng để lên sóng cho một cuộc thi.

1. Nhà Tấn Hoàng xưa thuộc dạng dư ăn dư để. Ba Tấn Hoàng sau mỗi lần xa nhà đều vác theo mấy bao tiền, người nhà đếm không kịp, bạn con sang chơi, kêu lại ngồi đếm phụ.

Là bởi, ráp các máy thực phẩm gia súc khắp trong Nam ngoài Bắc hồi ấy đều do một tay ba Tấn Hoàng thực hiện. Mấy anh chị em Tấn Hoàng hồi đó chẳng thiếu thứ gì. Ai cũng học hành giỏi giang theo nghề này nghề kia, tương lai xán lạn.

Riêng Tấn Hoàng bị mấy câu xàng xê cống sự bỏ bùa. 16 tuổi, trót mê quá, lại thi rớt lớp 9, Tấn Hoàng được ông cậu gởi vào đoàn Sài Gòn 2 đang diễn ở Cần Thơ. Lúc đó nào đã mộng mơ làm nghệ sĩ gì cho cam, tại cái máu của tuổi trẻ, mê chơi và khoái là làm cho kỳ được. Theo đoàn, ngày nào cũng được nhìn nghệ sĩ, nghe cải lương cho đã.

Ghe hát rày đây mai đó, Tấn Hoàng hồi ấy chưa có giọng, để có tiền sinh sống, anh được cho chân quân sĩ, kiêm nhiệm hậu đài. Mà cổ tích đâu phải bao giờ cũng xảy ra. Đâu phải ai theo gánh cũng được cưng chiều, thương tình chỉ dạy, đâu phải ai cũng may mắn thành đào thành kép nổi danh. Lương quân sĩ bèo bọt, có những ngày đói lả, Tấn Hoàng uống nước cầm hơi. Chịu không thấu nữa thì làm liều ăn quỵt.

Đận ghe xuống bến, thấy gánh bánh canh bốc khói nghi ngút, mùi nước lèo thơm phức, mùi hành, mùi tiêu,… cầm lòng không đặng, Tấn Hoàng kêu một tô. Ăn xong, Tấn Hoàng móc túi len lén để năm mươi xu trả tô bánh canh một đồng rồi chui xuống ghe trốn riết suốt hai ngày cho đến lúc đoàn nhổ ghe đi.

Ảnh: Khánh Vy.
Ảnh: Khánh Vy.

Mười mấy năm sau, thành cây hài lừng danh, Tấn Hoàng trở lại bến sông xưa dò tìm nhà bà bán canh. Hỏi ra mới biết bà mất cũng đã lâu. Tấn Hoàng thắp nén nhang tạ lỗi, mắt ngùi ngùi ngó xa xăm. Chuyện xưa nhắc, mắt hoe hoe đỏ. Quên sao được những tháng ngày gieo neo khốn khó.

Cái đói, cái rét bám riết vào thịt da, thanh niên đang sức lớn không bị quật thì thôi mà dính một trận thì khó lòng ngóc đầu dậy được. Tấn Hoàng bệnh một trận thập tử nhất sinh ở Sóc Trăng, ráng hết sức biên thơ về cho má, không dám nói bệnh. Ngó thằng con trai quéo quắt vì sốt vì đói, nước mắt má lưng tròng, vừa giận vừa xót vừa thương, bắt về cho kỳ được.

Tấn Hoàng cứng đầu, nhất quyết không đi. Nghệ sĩ Diệp Lang hồi ấy thấy cảnh bảo: "Thôi, chị chăm nó ít bữa rồi lại cho nó theo đoàn. Chớ cái thằng nó mê cải lương quá, tội nghiệp nó! Ở đây cũng có anh em" .

Vậy là cái nghiệp thành hình, Tấn Hoàng theo làm "đệ tử" Diệp Lang. Mà nào có khá hơn. Phận quân sĩ bèo bọt, ít học bị sai vặt đã đành, còn bị mắng nhiếc, khinh rẻ. Hình như cái mặc cảm đó đeo bám Tấn Hoàng đến tận bây giờ, hay là vì anh yêu và say cái nghề này quá, đến độ chỉ cần được sống được thở cùng nó là anh mãn nguyện, những chuyện còn lại anh không cần biết đến.

Tấn Hoàng, ngay cả lúc danh tiếng lẫy lẫy lừng lừng vẫn không bao giờ biết cò kè chuyện thù lao giá cả. Bầu show nào kêu cũng gật, hỏi chớ mày lấy show này bao nhiêu? Tấn Hoàng cười cười, dạ chú/anh cho nhiêu cho. Tấn Hoàng nói nghe thương vô cùng: "Vậy chớ người ta trả cho mình toàn hơn mức mình có thể hình dung không hà".

2. Đời Tấn Hoàng "lên hương" khi nghệ sĩ hài Giang Thảo của đoàn Sài Gòn 2 phát hiện: "Chà, thằng này chân chất, nói câu nào duyên câu đó. Ngó bộ diễn hài được". Tấn Hoàng bảo, miếng hài của anh là nhờ học hỏi từ chú Tư Lượm.

Chú duyên lắm, nói câu nào khán giả cười câu đó. Giang Thảo rủ Tấn Hoàng phụ diễn với ông trước giờ mở màn. Quả tình, cái duyên chỉ đợi đến ngày phát tiết. Tấn Hoàng được cho lên học diễn. Khán giả vỗ tay như sấm, ai cũng háo hức coi cái thằng da ngăm ngăm mà duyên ơi là duyên ấy tên gì.

Rồi Tấn Hoàng theo vợ của nghệ sĩ Minh Vương đi diễn khắp nơi, từ cải lương, ca nhạc đến tấu hài; về nhóm hài của cố nghệ sĩ Kim Ngọc, sau đó nữa là đến Văn Chung, Duy Phương, Bảo Chung,… toàn những cây hài lừng lẫy thời đó. Hài tạm lắng, mỗi người một lối, Tấn Hoàng còn đang loay hoay thì được nghệ sĩ Phước Sang kêu về kịch Sài Gòn.

Cái duyên khởi nguồn từ chỗ thế vai cho nghệ sĩ Quyền Linh quá bận rộn với những chuyến đi trong chương trình “Vượt lên chính mình”. Số vai diễn thay mỗi lúc một nhiều, riết thành diễn chính luôn.

Cũng chính Phước Sang là người tin tưởng và thuyết phục NSND Trần Ngọc Giàu giao vai chính Hồn ma báo oán cho Tấn Hoàng diễn khi thầy còn do dự. Bây giờ thì Tấn Hoàng gần như là cái tên bán vé của kịch Sài Gòn, dù vai chánh hay phụ, già hay trẻ. Ngoài giờ ở sân khấu, phim nào cần, vai lớn nhỏ hễ kêu là Tấn Hoàng có mặt.

Tính đến nay, Tấn Hoàng đã tham gia cũng gần ba mươi phim. Tấn Hoàng thoạt nhìn tưởng là diễn viên có cũng được, không có thì kiếm người khác thế. Nhưng thiệt ra, vai nào Tấn Hoàng diễn thì người khác khó lòng thế được. Bởi Tấn Hoàng không đem vào đó kỹ thuật dù hơn ba mươi năm lăn lộn sân khấu, diễn cùng bao nhiêu người, mảng miếng và "thủ thuật" Tấn Hoàng dư sức rành rẽ.

Điều quý giá nhất là Tấn Hoàng vẫn diễn bằng niềm hăng say của thằng nhỏ 16 tuổi ngồi xe ròng rã hai ngày một đêm theo ghe gánh hát ngày nào. Diễn bằng năng lượng của tuổi trẻ và bằng sự nếm trải của một người đàn ông từng đi qua biết bao giông gió, hắt hủi, ghẻ lạnh và cả những giây phút hào quang của cuộc đời. Tấn Hoàng chọc cười khán giả, duyên đáo để.

Không cần cường điệu cử chỉ, không múa may quay cuồng, không cố tình thọt lét, không ồn ào lên gân, cứ điềm tĩnh mà nói, mà nhấn chữ, cũng chẳng cần đệm tiếng lóng, tiếng tục. Vậy mà "bỏ nhỏ" chỗ nào, khán giả cười rần, khoái chí vỗ tay chỗ đó! Thiệt điệu nghệ. Làng hài bây giờ không còn mấy người giữ được cái duyên ấy.

Nghệ sĩ Tấn Hoàng trong chương trình Tình Bolero 2016.
Nghệ sĩ Tấn Hoàng trong chương trình Tình  Bolero 2016.

3. Cải lương thử sức Tấn Hoàng thì bù lại cho anh một người vợ hiền như hột cơm cục đất. Là bạn cùng xóm, chơi với nhau từ thuở thiếu thời và lớn hơn anh hai tuổi, chị lúc nào cũng coi anh như đứa em trong nhà. Đùng cái anh nói tiếng thương, chị bỏ đi không thèm nhìn mặt. Tấn Hoàng trở lại đoàn, ráng học ca, giọng khá dần lên. Chị nghe buông câu vọng cổ thì xiêu lòng ưng về làm vợ anh.

Cũng không biết chị thương người hát câu vọng cổ mùi ơi là mùi hay tại tội nghiệp "cái thằng" mê cải lương chi mà mê dữ hổng biết. Chắc chị biết, ngoài cải lương ra thì Tấn Hoàng không màng thứ gì khác nên bao nhiêu năm anh lăn lộn, bôn ba với nghề, ăn đường ngủ sá chị chưa hề buông lời trách móc.

Hỏi đi nhiều gặp nhiều, có bao giờ… trót quên lời hẹn thề với vợ, Tấn Hoàng tình thiệt đáp: "Cũng có những lúc mình không còn là mình nữa nhưng nghĩ tới vợ, tới con rồi bây giờ là tới tụi cháu ở nhà thì mình thắng lại kịp. Mình lớn rồi, làm gì không đúng làm sao nhìn vợ nhìn con nữa hả em? Anh hay nói với vợ anh rằng, mình đã theo tui từ hồi tui còn là thằng Nguyễn Tấn Hoàng chưa có gì.

Bây giờ tui là Tấn Hoàng có chút danh phận mà phụ mình thì coi sao đặng. Mà vợ anh hiền và thương anh lắm. Chưa bao giờ đòi hỏi bất cứ điều gì, chưa bao giờ hỏi anh kiếm được bao nhiêu tiền. Anh nhớ hoài lần đầu tiên vợ anh đi máy bay.

Bữa đó vợ anh ngồi chống tay lên cửa sổ, anh giỡn kêu mình để tay xuống đi không thôi hồi bị… giựt đồng hồ. Vợ anh giật mình để xuống liền, một hơi mới sực nghĩ là anh giỡn. Tự dưng lúc đó, anh thấy thương vợ anh quá chừng…".

Số Tấn Hoàng thiệt cực. Thời niên thiếu long đong theo nghề thì hiện tại vất vả bươn chải lo cho gia đình, hết con rồi đến cháu. Nhiều lúc nghĩ xót cháu, Tấn Hoàng rầy hai con: "Nhiều khi ba nghĩ ba chết thì không biết tụi bây làm sao".

Nói là nói vậy chớ ngó con thiếu trước hụt sau, ba mẹ nào không muốn bù đắp, vun xới. Thì đành, ráng lo được cho tụi nhỏ thêm chút nào hay chút đó. Tụi nó đâu có tội tình gì. Ruột thịt một khúc, đâu nói tiếng trước, tiếng sau buông được. Tấn Hoàng bảo: "Chắc tại cái số mình nó vậy", tỉnh queo như thể đó là chuyện hiển nhiên, là trách nhiệm của anh.

"Tôi không thương tiền. Đồng tiền ác, làm mình đau lắm. Tiền có rồi lại hết, rất phù du". Có ai kêu đi phim, diễn hài, hỏi thù lao định nhiêu, Tấn Hoàng lại tình thiệt đáp: "Dạ, chú/anh muốn cho nhiêu cho".

Hoàng Linh Lan

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.