“Nghề khó” và những người “7 sắc cầu vồng”

Tuần vừa qua, một phần không nhỏ thế giới hân hoan khi Tòa án Liên bang Mỹ thông qua đạo luật cho phép hôn nhân đồng giới tại 50/51 bang của nước này. Thế giới mạng xã hội Việt Nam cũng không ngoại lệ, trên đó ngập tràn sắc "cầu vồng", là hình tượng, là thông điệp biểu hiện sự ủng hộ từ những con người sử dụng mạng. Theo góc nhìn của người viết, số đông đó là những con người giới tính tự nhiên có vẻ rành mạch ổn định.

Làn sóng ủng hộ và đả kích ngập tràn trên diễn đàn mạng, trên báo chí. Họ lao vào nhau miệt mài miệt thị, tung hô, phân tích, diễn giải yếu đuối… dễ dãi như vô số điều dễ gây tranh luận khác nhan nhản trong xã hội mạng bấy lâu nay. Dù thế nào cũng không thể chối bỏ về sự hiện hữu của cộng đồng "giới tính thứ ba" ở nước ta, ngoài những ồn ào bề nổi với sự tương trợ của truyền thông thì cũng còn đó vô số thân phận lặng lẽ, kín đáo và đầy trắc trở lăn lộn với đời vì sự vô tình của tạo hóa.

Tôi luôn có một sự đồng cảm với những người dị tính luyến ái bắt đầu từ một người bạn thân. Chơi với nhau hơn 25 năm và tôi luôn lờ mờ nghi hoặc chuyện giới tính có vẻ uyển chuyển của anh bạn, đó là điều tế nhị duy nhất thiếu minh bạch trong tình bạn, cả 2 gã trai có vẻ đều hiểu và luôn né tránh.

Mãi cách đây hơn chục năm trong một đận cả hai cùng say, tôi ôm nó trìu mến từ phía sau thì thầm vào tai:

- Tao hỏi thật, mày có vấn đề gì về giới tính không?

- (im lặng một lúc) Tao không trả lời có được không?

Đó có lẽ là lần duy nhất chúng tôi nói chuyện nghiêm túc về vấn đề này với nhau và tôi tự bằng lòng với câu hỏi trả lời này, không bao giờ nhắc lại. Nó vẫn vậy, luôn quý tôi một cách phấn khởi, có phần thoải mái hơn sau bữa đó nhưng nhãng đi ít khi gặp nhau hơn. Nó luôn giữ thói quen nhắn tin hỏi thăm tôi ngồn ngộn thứ ngôn ngữ bậy bạ và đáng yêu.

Có đợt ông cụ thân sinh nhà tôi ốm đi viện, đang ngồi đợi ra ngoài hành lang thì bất ngờ gã bạn thân dưỡn dẹo trong bộ độ y tá trắng một cách trong sáng nách kẹp sổ đi ngang qua. Tôi cùng cực xấu hổ khi nó gào lên một cách vô ý những câu bông đùa tục chỉ dành cho bạn bè thân. Tôi muốn tát lật mặt nó vì hàng chục con mắt người nhà bệnh nhân đang kinh hãi nhìn sự cợt nhả của "2 cô" hư hỏng. Nó thế đấy, chả bao giờ nghiêm ngắn được vài phút. Thi thoảng lại mất hút đâu đó Thái Lan, châu Âu gì đó với mấy anh chàng ngoại quốc. Thi thoảng mặt bạc phếch vô hồn kiệt quệ…

Tôi biết việc nó quay lại với nghề y theo ước vọng của người cha mới mất là một lựa chọn khó bởi nó luôn không thuộc về nơi đây. Nó thích vẽ, thích đú đởn, thích may, thích những thứ ồn ào mù mịt khói quán bar…

Nước mắt nó chảy ròng rã đêm ngày nhiều tháng sau biến cố cuộc đời ấy, nhẽ đó là một sang chấn tâm lý để nó dần xa cái "thế giới cầu vồng"? Gã trai gần 40 tuổi lại loay hoay đi làm y tá trong bệnh viện  để được gần mẹ hơn, mang máng nhớ trong một cơn say gần đây nó tâm sự vậy…

Khi được cơ quan giao đề tài viết gì đó về nghề nghiệp của thế giới thứ ba tại Việt Nam, như một sự ngẫu nhiên có tính toán. Bạn tôi nhắn tin trên điện thoại: "Ê con mặt xấu viết gì bênh gái hoa hậu chuyện ngủ dạng chân đi, kiểu đâu thiên hạ giờ cứ lợn mình béo không vui bằng lợn hàng xóm chết thế?".

Công việc của Minh hàng ngày ngập trong rượu và khói thuốc.
Công việc của Minh hàng ngày ngập trong rượu và khói thuốc.

Facebook đang hân hoan ngập sắc cầu vồng, bạn tôi vẫn vậy, hình đại diện trên mạng vẫn một mảng đen trắng ánh sáng đờ-mi-tanh hắt nửa vào gương mặt vô cảm. Tôi luôn xót xa cho người bạn đằng đẵng nhiều năm qua.

Trong một nền văn hóa tương đối chuẩn mực, nghiêm ngắn thì biểu hiện đối xử của xã hội với những con người giới tính "phi tự nhiên" nhiều phần khó khăn, va chạm vào những định kiến kỳ thị là điều không tránh khỏi. Nó càng rõ rệt hơn nữa trong môi trường làm việc kiếm tiền, chỉ có một số ít người đồng tính tìm được công việc phù hợp và số đông những người đồng tính tôi biết vẫn tiếp tục lang bạt, nhảy nhót trong công việc.

Thời gian gần đây khi thị trường "ngành khó" bùng nổ, đại khái đó là những mảng kinh doanh bia rượu, thuốc lá… bị quản lý bằng luật khá chặt chẽ, không được phép quảng cáo. Điều đó khiến thị trường này như những gã khổng lồ và tí hon nhưng đều bị trói chặt chân tay nên xu hướng tiếp thị tận "chân công trình" sản phẩm là những cô gái PG xinh đẹp càng nở rộ.

Minh, xin phép được gọi cô gái tiếp thị rượu tôi biết bằng một tên khác là một điển hình khá rõ nét. Cao lớn, trắng bóc, xinh xắn, tóc dài và uống với khách cực khỏe. Đôi ba lần Minh phục vụ cho bàn khách trong đó có tôi, bằng một sự mẫn cảm với giới tính, tôi cảm thấy cô ta có vấn đề và chủ động bắt chuyện. Sau vài phút trong ồn ã của quán xá, chúng tôi đã có những câu chuyện rành rẽ không giấu giếm như hai thằng đàn ông đích thực.

Minh mời tôi đến khu nhà thuê sống cùng vài cô gái đồng nghiệp khác xinh xắn như nhau. Trước mặt tôi là một cô gái Minh khác hẳn, người đầy đặn với nhiều hình xăm, tóc húi sát đầu và hóa ra mỗi lần đi làm cô ta đều đội tóc giả cho thêm nữ tính. Minh đồng tính nữ, "đóng vai nam" trong các mối quan hệ trong thế giới kia bởi cá tính mạnh mẽ. Kinh qua nhiều công việc từ gia sư tiếng Anh, thợ làm tóc… cho đến nay làm tiếp thị bia rượu chỉ bởi thấy phù hợp.

Minh nói chuyện bởi là một gã trai trong hình hài phụ nữ nên em vô cùng hiểu tâm lý đàn ông. Chính điều đó giúp cô ta phục vụ khách đại đa số là nam giới trong nhà hàng tốt hơn, lịch sự hơn và uống bia cùng khách thùm thụp hiếm khi say. Vì là một "gã trai" làm việc trong môi trường nhậu nhẹt phức tạp nên gần như Minh bị miễn nhiễm bởi những hành vi bất lịch sự, chọc ghẹo đến từ những gã khách say mềm môi. Minh bảo em không cảm thấy bị tổn thương hay phiền lòng bởi những điều đó "Toàn đàn ông với nhau mà, có gì đâu mà phải lo hả anh", rồi cười ha hả rất đáng yêu. 

Minh giới thiệu tôi mấy em gái đang tất bật dọn nhà, nấu ăn tưng bừng, họ cũng vậy, sự đồng cảm, bao bọc che chở của những cô gái chỉ biết yêu thương "khép kín" góp phần làm công việc càng thêm tỉnh táo trong môi trường kiếm tiền luôn ngập mùi cồn và khói thuốc phức tạp kia.

Lọt trong ngôi nhà đó duy nhất có anh chàng đầu bếp Cường, xin nói rõ lại để tránh nhầm lẫn đó là một chàng trai đầy bẽn lẽn, khi đối diện luôn xoáy hai bàn tay vào nhau và ánh mắt nhìn xuống. Cường làm phụ bếp cùng nhà hàng rượu cao cấp với Minh. Cường mắt ươn ướt kể lại quãng đời, từ khi nhận thức được giới tính có vấn đề thì cũng là đủ thứ tai họa rơi xuống, bị xa lánh, chọc ghẹo ác ý ngay tại quê nhà.

Rời bỏ nông thôn lẩn tránh thị phi ngày ngày nheo nhéo bên tai cha mẹ để lên Hà Nội mưu sinh, Cường bị đám ma cô gặp ven hồ Thiền Quang cưỡng bức đẩy vào con đường sa ngã, lạm dụng, bạo hành đầy máu và nước mắt không lối thoát. Minh gặp Cường và kéo anh ta ra khỏi vũng lầy đó, cho tiền đi học nghề nấu ăn và giờ được làm trong bếp, một mơ ước từ nhỏ với thu nhập đủ nuôi bản thân, hỗ trợ cho gia đình.

Thế giới luôn đa dạng, đối diện một điều gì đó dị biệt luôn mang lại những phản ứng khác nhau, điều đó phụ thuộc vào nhận thức, văn hóa, cảm xúc… nhưng không có nghĩa nên kỳ thị một con người. Đưa ra một bàn tay giúp đỡ một con người khác có lẽ sẽ khó nhưng thiết thực hơn nhiều với việc đổi hình đại diện màu cầu vồng trên mạng xã hội.

Hoàng Hoàng

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.