Ngành thép châu Âu mắc kẹt giữa cuộc chơi lớn

Giá lao dốc, tồn kho tăng mạnh, ngành thép châu Âu loay hoay giữa dư cung toàn cầu, áp lực chuyển đổi xanh và cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt với thép giá rẻ.

Tồn kho tăng vọt, loay hoay giữa bài toán cung vượt cầu

Tại nhà máy của Tata Steel ở IJmuiden, ngoại ô Amsterdam (Hà Lan), những vạc thép nóng chảy được đổ vào khuôn tạo thành các tấm thép kích thước 12x1,2 mét. Tuy nhiên, sản phẩm tại đây không đại trà mà thuộc dòng cao cấp "haute couture" - mỗi đơn hàng đều được thiết kế riêng biệt theo yêu cầu khách hàng, từ vỏ pin chống rò rỉ, phụ tùng xe hơi chống va chạm đến hộp bảo quản thực phẩm an toàn dài hạn.

%3fnh 1.jpg -0
Làn sóng thép giá rẻ, thuế quan và chi phí xanh hóa đang đẩy ngành thép toàn cầu vào thế khó: thừa thép nhưng không ai muốn dừng sản xuất.

Theo New York Times, chỉ một số ít công ty trên thế giới đủ năng lực sản xuất loại thép tiên tiến này. Tuy vậy, ngay cả những nhà sản xuất hàng đầu như Tata Steel cũng đang chịu sức ép ngày càng lớn khi ngành thép toàn cầu rơi vào tình trạng dư cung nghiêm trọng.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), sản lượng thép dư thừa toàn cầu dự kiến sẽ lên tới 721 triệu tấn vào năm 2027. Một giải pháp rõ ràng là cắt giảm sản xuất, nhưng điều này khó khả thi bởi thép là vật liệu thiết yếu, không chỉ đối với nền kinh tế mà còn cho an ninh quốc gia của mỗi nước.

“Thép là nền tảng cho sức mạnh công nghiệp của Anh, cho an ninh và bản sắc của chúng ta như một cường quốc toàn cầu hàng đầu”, Bộ trưởng Kinh doanh và Thương mại Anh Jonathan Reynolds nhấn mạnh trước Quốc hội Anh hồi tháng 4 năm nay khi Chính phủ nước này thông qua luật khẩn cấp để giữ lại hai lò cao cuối cùng.

Tại châu Âu, nhận thức rằng Mỹ không còn là chỗ dựa an ninh tuyệt đối đã khiến vai trò của ngành thép trong quốc phòng và chiến lược tự chủ công nghiệp càng được đề cao.

Thép Trung Quốc, thuế Mỹ và áp lực xanh hóa đè nặng

Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã vươn lên trở thành cường quốc thép toàn cầu. Được hỗ trợ bởi chính phủ và các tiêu chuẩn môi trường lỏng lẻo hơn, các nhà máy khổng lồ tại Trung Quốc hiện sản xuất nhiều thép và nhôm hơn cả phần còn lại của thế giới cộng lại. Khi nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, lượng xuất khẩu kim loại này tăng mạnh với giá cạnh tranh.

Hệ quả là giá thép giảm mạnh, lợi nhuận teo tóp và người lao động bị mất việc. Theo nhiều thống kê, giá thép hiện thậm chí thấp hơn giá nước đóng chai tính theo kilogam. Tại EU, doanh thu giảm khiến các công ty khó có nguồn lực để đầu tư vào công nghệ giảm phát thải carbon - vốn rất cần thiết để đạt mục tiêu khí hậu chung.

Chỉ tính riêng mùa xuân năm nay, Tata Steel đã cắt giảm 1.600 việc làm tại nhà máy IJmuiden. Năm ngoái, các nhà sản xuất thép ở 27 quốc gia EU công bố tổng cộng 18.000 việc làm bị cắt giảm, đồng thời đóng cửa 9 triệu tấn công suất sản xuất.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, tại Đức - nhà sản xuất thép lớn nhất EU cũng chứng kiến sản lượng giảm 11,6% xuống còn hơn 17 triệu tấn so với cùng kỳ năm 2024.

EU đã áp đặt thuế chống bán phá giá để ngăn thép giá rẻ Trung Quốc tràn vào, nhưng hiệu quả chưa đáng kể. Thép Trung Quốc vẫn tìm cách thâm nhập thị trường châu Âu thông qua các quốc gia trung gian như Hàn Quốc, Nhật Bản - vốn không phải những nước xuất khẩu thép truyền thống.

“Đây là hiệu ứng domino”, bà Lucia Sali - Giám đốc truyền thông của Hiệp hội Thép châu Âu nhận định.

Một trở ngại lớn khác đến từ thuế quan mới của Mỹ. Tổng thống Trump hồi tháng 6 đã nâng thuế nhập khẩu thép và nhôm lên 50%, gấp đôi mức công bố hồi tháng 3. Động thái này đe dọa giảm mạnh kim ngạch xuất khẩu thép châu Âu sang Mỹ, đồng thời khiến các nhà sản xuất toàn cầu khác phải chuyển hướng xuất khẩu sang châu Âu, làm gia tăng cạnh tranh trong khu vực.

Tata Steel cho biết 12% doanh thu của hãng liên quan đến thị trường Mỹ. Trước đó, hãng đã có thể chuyển một phần thuế 25% sang khách hàng Mỹ như Ford, Chrysler, Caterpillar hay Duracell. Nhưng với mức thuế mới 50%, Tata thừa nhận “sản phẩm thép của chúng tôi có thể trở nên quá đắt đỏ để cạnh tranh”.

Nhà máy Tata Steel ở IJmuiden là một trong những cơ sở luyện thép lớn nhất châu Âu, trải rộng trên khu đất tương đương 1.100 sân bóng đá, nằm cạnh bãi biển công cộng ở Hà Lan. Nhưng ngay cả một nhà máy được xem là “điểm sáng” cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

Các cơ quan quản lý Hà Lan đang kiện Tata về khí thải độc hại từ lò luyện cốc. Đồng thời, kế hoạch chuyển đổi sang công nghệ phát thải thấp cần đầu tư hàng tỷ USD và mất nhiều năm triển khai.

Hiện nay, sản xuất thép bằng hydro xanh hoặc lò hồ quang điện có lượng khí thải thấp hơn đáng kể nhưng chi phí cao hơn 30-60% so với công nghệ truyền thống.

Các chính phủ châu Âu đang đứng trước bài toán 3 chiều: vừa bảo vệ việc làm trong ngành công nghiệp thiết yếu, vừa giảm chi phí và trợ cấp, lại vừa phải đẩy nhanh chuyển đổi xanh để đạt mục tiêu khí hậu. Sự bóp méo của thị trường toàn cầu, cộng với xung đột lợi ích an ninh và môi trường, khiến mọi nỗ lực trở nên phức tạp.

“Đây là một trong những hệ quả đáng lo ngại nhất của thời kỳ toàn cầu hóa hoàng kim”, bà Elisabeth Braw - thành viên cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương nói. “Không ai ngờ rằng thị trường có thể bị bóp méo theo cách này, và đặc biệt là xung đột trực tiếp với lợi ích an ninh quốc gia. Nhưng đó chính là thực tế hiện nay”.

Kim Ngân

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.