Ngành công nghiệp thu thập dữ liệu trị giá tỷ USD

Trong khi Facebook cố gắng thắt chặt kiểm soát hành vi truy cập dữ liệu người dùng của bên thứ 3 nhằm phục hồi danh tiếng, dư luận tập trung chú ý vào vấn đề dữ liệu bị thu thập cũng như mối đe dọa quyền riêng tư phát sinh từ đó.

Thu thập dữ liệu được đánh giá là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD và sự thật đáng lo ngại là người dùng không bao giờ biết mình có bao nhiêu dữ liệu bị những công ty trong lĩnh vực này nắm giữ hay làm thế nào để xóa những dữ liệu đó. Đó là kết luận gây sửng sốt mà một số nhà hoạt động về quyền riêng tư và các công ty công nghệ vừa công bố.

Frederike Kaltheuner, nữ lãnh đạo chương trình dữ liệu cho nhóm vận động hành lang Privacy International, nhận định: “Hàng ngàn công ty đang âm thầm thu thập dữ liệu đồng thời theo dõi hành vi trực tuyến của người dùng. Bởi vì, đây là lĩnh vực kinh doanh toàn cầu. Và không chỉ trực tuyến mà còn cả ngoài đời thực thông qua thẻ khách hàng trung thành và tính năng dò sóng wifi của điện thoại di động. Trong khi đó người dùng gần như không biết được những gì đang xảy ra với dữ liệu của mình”.

Ủy ban Thương mại liên bang Mỹ (FTC) ở Washington tiết lộ các công ty môi giới dữ liệu lớn - như là Acxiom, Experian, Quantium, Corelogic, eBureau, ID Analytics - có thể nắm giữ đến 3.000 điểm dữ liệu ở mỗi người dùng. Theo Kaltheuner, khoảng 600 ứng dụng âm thầm truy cập vào dữ liệu điện thoại iPhone của bà trong vòng 6 năm qua. Đó là lý do thôi thúc Kaltheuner thực hiện nhiệm vụ khó khăn là tìm hiểu chính xác các ứng dụng này đã biết được những gì về cá nhân bà.

Bạn có thể không bao giờ biết bao nhiêu dữ liệu cá nhân bị thu thập.
Bạn có thể không bao giờ biết bao nhiêu dữ liệu cá nhân bị thu thập.

Kaltheuner cho rằng công việc “có thể phải mất 1 năm” do cần xem xét lại mọi chính sách bảo mật và sau đó liên hệ với nhà cung cấp ứng dụng để tra vấn. Dĩ nhiên, bà sẽ không chấp nhận câu trả lời "không" từ họ. Đối với Kaltheuner, không chỉ khó mà biết được các công ty đang nắm giữ dữ liệu nào, mà còn khó biết dữ liệu đó chính xác hay không.

Pamela Dixon, nữ giám đốc điều hành nhóm vận động hành lang về quyền riêng tư Diễn đàn Bảo mật thế giới (WPF), tiết lộ sự thật của bản thân: “Dữ liệu họ có được về mức thu nhập của tôi là hoàn toàn sai, tình trạng hôn nhân của tôi cũng sai”. Bà Dixon khám phá ra điều này khi kiểm tra hồ sơ của mình với một trong những công ty thu thập và bán dữ liệu cá nhân trên toàn cầu.

Susan Bidel, chuyên gia phân tích  làm việc về các nhà môi giới dữ liệu cho Forrester Research - công ty nghiên cứu thị trường của Mỹ cung cấp dịch vụ tư vấn về tác động tiềm tàng và tiềm ẩn của công nghệ tới khách hàng và công chúng - ở thành phố New York (Mỹ), bình luận rằng thật ra chỉ “50% dữ liệu thu thập là chính xác”.

Dữ liệu của người tiêu dùng - những điều thích hay không thích, thói quen mua hàng, mức thu nhập, thói quen giải trí, tính cách v.v... - chắc chắn sẽ giúp các thương hiệu biết phải đổ tiền quảng cáo vào các mục tiêu nào cho có hiệu quả hơn. Thế nhưng “mục đích sử dụng chính của các công ty này là để giảm thiểu nguy cơ nào đó, chứ không phải để nhắm vào quảng cáo” - theo giải thích từ John Deighton, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard và tác giả về ngành công nghiệp thu thập dữ liệu.

Giáo sư Deighton cho biết nếu thông tin về bạn tốt, thẻ tín dụng và mức thế chấp của bạn sẽ rẻ hơn rất nhiều, đồng thời bạn sẽ dễ được nhà tuyển dụng chấp nhận hơn. Tuy nhiên, Pamela Dixon cho rằng những điểm số nói trên có thể không những không chính xác; mà còn có tính phân biệt đối xử, ẩn chứa thông tin về chủng tộc, tình trạng hôn nhân và tôn giáo.

Frederike Kaltheuner.
Frederike Kaltheuner.

WPF kết luận trong một báo cáo: “Một cá nhân có thể không bao giờ nhận ra rằng họ không được phỏng vấn, tuyển dụng, giảm giá, hay bị lỡ cơ hội do điểm tín dụng thấp”.

Từ năm 1841, Dun & Bradstreet đã thu thập thông tin tín dụng và dữ liệu riêng tư về cá nhân đang muốn vay tiền. Trong thập niên 1970, các nhà môi giới cung cấp băng từ chứa nhiều dữ liệu một cách đáng kinh ngạc: giấy phép đi câu, danh sách tạp chí mua dài hạn, hoặc những người có cơ hội kế thừa tài sản. Nhưng ngày nay, dữ liệu thu thập trực tuyến đã lấn át thống kê truyền thống và dữ liệu cử tri danh sách cử tri. Nhiều người trong chúng ta hầu như không hề biết đã và đang chia sẻ bao nhiêu dữ liệu bản thân bởi vì chúng ta thường hay dễ dàng chấp nhận những điều khoản hay yêu cầu trên Internet mà không đọc kỹ chúng. Song, điều đó có thể hiểu và thông cảm được.

Hai nhà nghiên cứu Đại học Carnerfie Mellon (Mỹ) giải thích người dùng phải mất 8 giờ/ngày để chỉ đọc từng chính sách về quyền riêng tư trực tuyến và kéo dài trong 76 ngày như thế! Do đó, Frederike Kaltheuneur cho rằng: “Các công ty cần bảo vệ dữ liệu chúng ta theo cách mặc định”. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không chỉ có các công ty và nhà quảng cáo thu thập dữ liệu người dùng mà còn có cả đám hacker.

Vậy thì chúng ta làm thế nào để kiểm soát dữ liệu cá nhân? Có nhiều cách giúp chúng ta hạn chế được số lượng dữ liệu chia sẻ cho các bên thứ 3: ví dụ như thay đổi cài đặt trình duyệt để chặn các cookie, sử dụng phần mềm chặn quảng cáo, truy cập nặc danh hay các mạng riêng tư ảo. Các cỗ máy tìm kiếm như DuckDuckGo giới hạn lượng thông tin tiết lộ cho các hệ thống truy cập trực tuyến.

Tuy nhiên, John Deakins - người sáng lập và giám đốc điều hành công ty tiếp thị CitizenMe - tin rằng người dùng nên chi tiền để sử dụng dịch vụ bảo vệ dữ liệu cá nhân.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.