Ngành công nghiệp thu thập dữ liệu trị giá tỷ USD

Trong khi Facebook cố gắng thắt chặt kiểm soát hành vi truy cập dữ liệu người dùng của bên thứ 3 nhằm phục hồi danh tiếng, dư luận tập trung chú ý vào vấn đề dữ liệu bị thu thập cũng như mối đe dọa quyền riêng tư phát sinh từ đó.

Thu thập dữ liệu được đánh giá là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD và sự thật đáng lo ngại là người dùng không bao giờ biết mình có bao nhiêu dữ liệu bị những công ty trong lĩnh vực này nắm giữ hay làm thế nào để xóa những dữ liệu đó. Đó là kết luận gây sửng sốt mà một số nhà hoạt động về quyền riêng tư và các công ty công nghệ vừa công bố.

Frederike Kaltheuner, nữ lãnh đạo chương trình dữ liệu cho nhóm vận động hành lang Privacy International, nhận định: “Hàng ngàn công ty đang âm thầm thu thập dữ liệu đồng thời theo dõi hành vi trực tuyến của người dùng. Bởi vì, đây là lĩnh vực kinh doanh toàn cầu. Và không chỉ trực tuyến mà còn cả ngoài đời thực thông qua thẻ khách hàng trung thành và tính năng dò sóng wifi của điện thoại di động. Trong khi đó người dùng gần như không biết được những gì đang xảy ra với dữ liệu của mình”.

Ủy ban Thương mại liên bang Mỹ (FTC) ở Washington tiết lộ các công ty môi giới dữ liệu lớn - như là Acxiom, Experian, Quantium, Corelogic, eBureau, ID Analytics - có thể nắm giữ đến 3.000 điểm dữ liệu ở mỗi người dùng. Theo Kaltheuner, khoảng 600 ứng dụng âm thầm truy cập vào dữ liệu điện thoại iPhone của bà trong vòng 6 năm qua. Đó là lý do thôi thúc Kaltheuner thực hiện nhiệm vụ khó khăn là tìm hiểu chính xác các ứng dụng này đã biết được những gì về cá nhân bà.

Bạn có thể không bao giờ biết bao nhiêu dữ liệu cá nhân bị thu thập.
Bạn có thể không bao giờ biết bao nhiêu dữ liệu cá nhân bị thu thập.

Kaltheuner cho rằng công việc “có thể phải mất 1 năm” do cần xem xét lại mọi chính sách bảo mật và sau đó liên hệ với nhà cung cấp ứng dụng để tra vấn. Dĩ nhiên, bà sẽ không chấp nhận câu trả lời "không" từ họ. Đối với Kaltheuner, không chỉ khó mà biết được các công ty đang nắm giữ dữ liệu nào, mà còn khó biết dữ liệu đó chính xác hay không.

Pamela Dixon, nữ giám đốc điều hành nhóm vận động hành lang về quyền riêng tư Diễn đàn Bảo mật thế giới (WPF), tiết lộ sự thật của bản thân: “Dữ liệu họ có được về mức thu nhập của tôi là hoàn toàn sai, tình trạng hôn nhân của tôi cũng sai”. Bà Dixon khám phá ra điều này khi kiểm tra hồ sơ của mình với một trong những công ty thu thập và bán dữ liệu cá nhân trên toàn cầu.

Susan Bidel, chuyên gia phân tích  làm việc về các nhà môi giới dữ liệu cho Forrester Research - công ty nghiên cứu thị trường của Mỹ cung cấp dịch vụ tư vấn về tác động tiềm tàng và tiềm ẩn của công nghệ tới khách hàng và công chúng - ở thành phố New York (Mỹ), bình luận rằng thật ra chỉ “50% dữ liệu thu thập là chính xác”.

Dữ liệu của người tiêu dùng - những điều thích hay không thích, thói quen mua hàng, mức thu nhập, thói quen giải trí, tính cách v.v... - chắc chắn sẽ giúp các thương hiệu biết phải đổ tiền quảng cáo vào các mục tiêu nào cho có hiệu quả hơn. Thế nhưng “mục đích sử dụng chính của các công ty này là để giảm thiểu nguy cơ nào đó, chứ không phải để nhắm vào quảng cáo” - theo giải thích từ John Deighton, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard và tác giả về ngành công nghiệp thu thập dữ liệu.

Giáo sư Deighton cho biết nếu thông tin về bạn tốt, thẻ tín dụng và mức thế chấp của bạn sẽ rẻ hơn rất nhiều, đồng thời bạn sẽ dễ được nhà tuyển dụng chấp nhận hơn. Tuy nhiên, Pamela Dixon cho rằng những điểm số nói trên có thể không những không chính xác; mà còn có tính phân biệt đối xử, ẩn chứa thông tin về chủng tộc, tình trạng hôn nhân và tôn giáo.

Frederike Kaltheuner.
Frederike Kaltheuner.

WPF kết luận trong một báo cáo: “Một cá nhân có thể không bao giờ nhận ra rằng họ không được phỏng vấn, tuyển dụng, giảm giá, hay bị lỡ cơ hội do điểm tín dụng thấp”.

Từ năm 1841, Dun & Bradstreet đã thu thập thông tin tín dụng và dữ liệu riêng tư về cá nhân đang muốn vay tiền. Trong thập niên 1970, các nhà môi giới cung cấp băng từ chứa nhiều dữ liệu một cách đáng kinh ngạc: giấy phép đi câu, danh sách tạp chí mua dài hạn, hoặc những người có cơ hội kế thừa tài sản. Nhưng ngày nay, dữ liệu thu thập trực tuyến đã lấn át thống kê truyền thống và dữ liệu cử tri danh sách cử tri. Nhiều người trong chúng ta hầu như không hề biết đã và đang chia sẻ bao nhiêu dữ liệu bản thân bởi vì chúng ta thường hay dễ dàng chấp nhận những điều khoản hay yêu cầu trên Internet mà không đọc kỹ chúng. Song, điều đó có thể hiểu và thông cảm được.

Hai nhà nghiên cứu Đại học Carnerfie Mellon (Mỹ) giải thích người dùng phải mất 8 giờ/ngày để chỉ đọc từng chính sách về quyền riêng tư trực tuyến và kéo dài trong 76 ngày như thế! Do đó, Frederike Kaltheuneur cho rằng: “Các công ty cần bảo vệ dữ liệu chúng ta theo cách mặc định”. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không chỉ có các công ty và nhà quảng cáo thu thập dữ liệu người dùng mà còn có cả đám hacker.

Vậy thì chúng ta làm thế nào để kiểm soát dữ liệu cá nhân? Có nhiều cách giúp chúng ta hạn chế được số lượng dữ liệu chia sẻ cho các bên thứ 3: ví dụ như thay đổi cài đặt trình duyệt để chặn các cookie, sử dụng phần mềm chặn quảng cáo, truy cập nặc danh hay các mạng riêng tư ảo. Các cỗ máy tìm kiếm như DuckDuckGo giới hạn lượng thông tin tiết lộ cho các hệ thống truy cập trực tuyến.

Tuy nhiên, John Deakins - người sáng lập và giám đốc điều hành công ty tiếp thị CitizenMe - tin rằng người dùng nên chi tiền để sử dụng dịch vụ bảo vệ dữ liệu cá nhân.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.