Ngăn chặn ma túy tấn công giới trẻ: Hiểm họa từ các loại ma túy mới

Trong “trào lưu” sử dụng một số ma túy mới như bánh lười, lá khát thì việc sử dụng “nấm thức thần” đang nổi lên như là thú vui sành điệu của một bộ phận giới trẻ.

Mới đây, cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (ĐTTP về MT) Công an TP Hà Nội thậm chí còn phát hiện một cơ sở sản xuất “nấm thức thần” - một loại ma túy có thể gây ảo giác mạnh cho người dùng. Chủ cơ sở là một sinh viên ngành công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm của trường đại học có tiếng của Hà Nội.

Sinh viên nuôi trồng ma túy

Khuôn mặt non tơ, cùng mái đầu bù xù, ít ai có thể nghĩ rằng Nguyễn Trần Tuấn Phương (SN 2001, thường trú tại tập thể Học viện Ngân hàng, phường Quang Trung, quận Đống Đa, Hà Nội) lại bị cơ quan chức năng bắt giữ đề điều tra về hành vi mua bán trái phép chất ma túy.

Theo một điều tra viên Công an quận Cầu Giấy (Hà Nội), đầu tháng 6, qua công tác điều tra cơ bản các trinh sát phát hiện một đầu mối rao bán “nấm thức thần” (tên tiếng anh là “Magic Mushroom” - còn được gọi là nấm ma thuật, nấm ảo giác...) trên mạng xã hội. Đây là một trong những loại cây chứa chất ma túy gây ảo giác mạnh, cực kỳ nguy hiểm với người sử dụng.

Dưới sự chỉ huy của lãnh đạo Công an quận, chiều 7-6, Đội Cảnh sát ĐTTP về MT, Công an quận Cầu Giấy đã phát hiện và bắt quả tang một nam thanh niên có hành vi mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy). Tang vật thu giữ là 1 túi nilon màu trắng, bên trong có nhiều cây nấm khô chính là “nấm thức thần”. Danh tính của thanh niên này cũng được làm rõ là Nguyễn Trần Tuấn Phương.

Nấm thức thần do Tuấn Phương nuôi cấy.
Nấm thức thần do Tuấn Phương nuôi cấy.

Tại Cơ quan công an, Phương khai nhận đã lên mạng tìm hiểu và biết “nấm thức thần” có chứa chất “Psilocybine” là một chất ma túy gây ảo giác. Khoảng tháng 3-2020, Phương nghiên cứu quy trình và mua được phôi “nấm thức thần” về nhà để thử nghiệm việc nuôi cấy. Đến tháng 5, Phương thu được thành phẩm là khoảng 300 gam nấm tươi, sau đó phơi khô thu được xấp xỉ 30 gam rồi đem rao bán trên mạng xã hội. Chiều 7-6, khi đến điểm hẹn giao dịch mua bán thì Phương bị Công an quận Cầu Giấy phát hiện, bắt giữ.

Tiến hành khám xét khẩn cấp nơi ở của Phương, Cơ quan công an thu giữ 1 thùng nhựa, 2 xi lanh chứa bào tử nấm đã sử dụng hết, 1 túi gạo lứt, xơ dừa để trồng nấm. Qua giám định số cây nấm khô thu được là ma túy loại Psilocine có khối lượng là 26,458 gam.

Nguyễn Trần Tuấn Phương đang là sinh viên năm thứ nhất ngành công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm Đại học Bách khoa Hà Nội. Mấy năm trước, Phương từng nổi tiếng về thành tích học tập tại một trường THPT danh tiếng của Thủ đô. Nói về nguyên nhân “bập” vào loại ma túy này, Phương cho biết năm 2018 do học hành căng thẳng nên đã tìm đến “nấm thức thần” để “giải khuây”. Sau đó, vì yêu thích và có hiểu biết về sinh học nên thanh niên này nảy sinh ý định tự nghiên cứu trồng để sử dụng và bán.

Phôi nấm được mua qua mạng, sau 2 tháng nuôi cấy, Phương thu mẻ nấm thành phẩm đầu tiên. Trong tháng 5, sau khi phơi khô, thành phẩm còn khoảng 300g và được rao bán với giá 5 triệu đồng.

Còn nhớ, tháng 7-2018 Phòng CSĐT tội phạm về ma túy, Công an TP. Hải Phòng đã triệt phá một đường dây tàng trữ và sử dụng trái phép nấm “thức thần”. Các trinh sát đã phát hiện một nhóm người tàng trữ một loại thực vật khô, hình dáng giống cây nấm. Qua khai thác, những người này khai nhận thực phẩm khô nói trên là “nấm ma túy”. Số nấm trên được họ lên mạng đặt mua ở nước ngoài, sau đó gửi theo đường bưu điện về Việt Nam.

Bằng mắt thường quan sát thì những cây nấm trên không khác gì nấm ăn, cũng có mùi thơm tương tự nấm rơm. Tuy nhiên, bên trong đó chứa chất ma túy cực độc.

Tiến hành kiểm định, Cơ quan công an phát hiện trong nấm có chất psilocine và psilotcin. Hai hoạt chất này nằm trong danh mục 1 - các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng cả trong y học lẫn đời sống xã hội của Nghị định 73/2018/NĐ-CP quy định về danh mục chất ma túy và tiền chất.

Tác hại khôn lường của các loại ma túy mới

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Quang Bính - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, nấm thức thần là loài nấm thuộc họ Cortinariaceae mọc tự nhiên tại khá nhiều nơi trên thế giới như Bắc Mỹ, Mexico, Nam Mỹ, bán đảo Scandinavia và vài vùng tại châu Á, người dân châu Mỹ đã sử dụng nấm thần rất lâu trước khi người châu Âu đặt chân đến vùng đất mới này. Việt Nam thuộc vùng khí hậu nhiệt đới nên cũng có thể trồng được nấm thức thần.

Theo một nghiên cứu năm 2005, có ít nhất 144 loại nấm có chứa hoạt chất thức thần. Mỹ Latin và Caribean có hơn 50 loại, Mexico có 53 loại, Bắc Mỹ có 22 loại, 16 loại ở châu Âu, 19 loại ở Úc, 15 loại ở châu Á.

2 hoạt chất chính có trong “nấm thần” là Psilocine và Psilotsin sẽ gây ra ảo giác và các trạng thái thức thần với người sử dụng. Mỗi cây nấm trung bình được cắt ra làm 3-4 phần, chân nấm dài có thể cắt thành nhiều phần hơn, mỗi miếng nhỏ như vậy các đối tượng sẽ bán khoảng 400 đến 500 ngàn đồng.

Dân nghiện sử dụng “nấm thần” nhưng cách sử dụng dân chơi thường nghiền nhuyễn 4-5 gam nấm khô rồi hòa với nước hoa quả ép để uống trực tiếp. Khi chất ma túy đã ngấm, người sử dụng sẽ thấy cảm giác “sung sướng” tự tin tràn đầy năng lượng. Cảm thấy như có 2 con người trong một cơ thể; thấy như đang ở thiên đàng, ở một miền đất hứa tuyệt đẹp mà chưa từng trải qua.

Cùng với đó, người sử dụng cũng sẽ thấy sự thay đổi méo mó về hình dạng, màu sắc, bản chất của những người, những sự vật có thật bên cạnh mình như: Cảm thấy cành cây, đồ vật bên cạnh vươn tay ra ôm ấp, vuốt ve mình, thấy người bên cạnh tan chảy ra thành nước... cảm thấy có thể giao tiếp hội thoại được với những đấng thần linh tối cao, có người thấy thời gian trôi chậm hơn (một “liều” nấm 3g hoặc nấm tươi 30g có hiệu ứng kéo dài khoảng 4-6 giờ đồng hồ nhưng người sử dụng sẽ cảm thấy như vừa trải qua quãng thời gian tương đương với 24 giờ). Dĩ nhiên cũng có người lại thấy thời gian trôi nhanh hơn hoặc thời gian như dừng lại (tùy thể trạng thần kinh của mỗi người).

Đặc biệt, có không ít đối tượng sau khi sử dụng “nấm thần” lại chỉ thấy những cảm giác khó chịu khủng khiếp, sợ hãi, ám ảnh bồn chồn dễ bị kích động, quên cả họ tên mình, người sử dụng nấm có thể giết người, muốn đập phá, loại bỏ mọi sự vật bên cạnh...

Tựu trung lại, dù cảm thấy sung sướng bay bổng hay sợ hãi khó chịu, thì nấm thần đều có tác hại khôn lường với người sử dụng. Người sử dụng loại ma túy này thường sẽ có cảm giác chóng mặt, nôn nao, mất thăng bằng, buồn cười, có những chuyện không đáng cười nhưng vẫn cười sằng sặc, thấy như đầu mình quay một cách tự động, mất trí, cận kề cái chết, cơ thể mình như bị bẻ cong, thè lưỡi, cắn môi, nắm tay thật chặt... Sử dụng nấm thần cũng gây ra các tác hại trên hệ thần kinh, tim mạch, tiêu hóa, thậm chí có thể gây tử vong.

Nguyễn Trần Tuấn Phương; Bà trùm bánh lười Nguyễn Lan Hương cùng tang vật.
Nguyễn Trần Tuấn Phương; Bà trùm bánh lười Nguyễn Lan Hương cùng tang vật.

Ngoài nấm thức thần ra, hiện còn nhiều loại ma túy được chế biến kiểu mới để hấp dẫn người dùng. Đó là bánh lười, nước vui (nước ngọt, cà phê chứa ma túy)...

Cách đây ít lâu, cảnh sát ĐTTP về MT Công an Quảng Ninh đã triệt phá một đường dây mua bán ma túy tổng hợp từ nước ngoài vào Việt Nam. Điều khiến cho các trinh sát hết sức bất ngờ là các đối tượng đã đem vào nội địa những loại ma túy mới, chưa từng xuất hiện tại Việt Nam.

Đại diện Phòng Cảnh sát ĐTTP về MT Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, sau một thời gian điều tra xác minh, Cơ quan công an phát hiện một đường dây buôn bán ma túy tổng hợp từ Trung Quốc vào Việt Nam. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Cơ quan công an đã bắt quả tang đối tượng Lê Hoàng Thắng (trú tại tổ 1, khu 3, phường Hồng Hải, TP Hạ Long) và Phạm Cửu Long (trú tại tổ 4, khu 4, phường Trần Hưng Đạo, TP Hạ Long) đang có hành vi “mua bán trái phép chất ma túy”. Cơ quan công an thu giữ 16 lọ màu đỏ chứa chất lỏng nghi là ma túy tổng hợp.

Tiến hành trưng cầu giám định, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh kết luận, thành phần chủ yếu trong những lọ chất lỏng trên là 2 chất Amphetamine và Metamphetamine. Đây là 2 chất có tác dụng kích thích trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương.

Được biết loại ma túy mới này có dạng chất lỏng màu nâu đen, được đựng trong lọ kim loại hình trụ tròn cao 7cm, đường kính đáy 1,7cm; thể tích khoảng 10ml, nắp lọ bằng nhựa màu trắng, vỏ lọ sơn màu đỏ tím, bên ngoài vỏ có in chữ “Rémy Martin Fne Champagne Cognac X.O Exellece Craole Cradle” và hình người cưỡi ngựa.

Qua đấu tranh, đối tượng khai nhận loại ma túy này được gọi là “nước vui”, có xuất xứ từ Trung Quốc, mua về để bán cho khách “đi bay” tại các vũ trường, quán bar với giá 1,2-1,5 triệu đồng/lọ. Khi sử dụng, dân chơi sẽ dùng một lọ hòa với khoảng 2 lít nước giải khát có gas rồi uống. Sau thời gian ngắn, ma túy sẽ ngấm vào cơ thể, tạo cảm giác hưng phấn, vui vẻ kéo dài, đặc biệt khi sử dụng kết hợp với nghe nhạc mạnh.

Tiếp đó, tổ công tác của Trạm Kiểm soát liên hợp Km15 - bến tàu Dân Tiến, Quảng Ninh cũng đã bắt giữ một vụ vận chuyển 42 túi nilon màu vàng nghi là ma túy. Bên ngoài các túi này có in hình con đông trùng hạ thảo và nhiều dòng chữ Trung Quốc. Phía trong mỗi túi đều chứa chất bột màu vàng, có trọng lượng 2g. Các đối tượng khai nhận, những túi trên được gọi là “đông trùng”, một loại ma túy tổng hợp mới.

Ngoài “nước vui” và “đông trùng”, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh cũng đã phát hiện loại ma túy mới mà dân chơi rất ưa chuộng có tên gọi “trà sữa”. Sở dĩ có tên như vậy vì loại ma túy này có mùi thơm giống mùi trà sữa, một loại đồ uống ưa thích của giới trẻ. Đây là ma túy tổng hợp dạng bột có màu xám hoặc màu vàng, đóng gói trong túi nilon với nhiều mẫu mã khác nhau, bên ngoài in chữ Trung Quốc và tiếng Anh, dịch ra tiếng Việt nghĩa là “Trà Thiết Quan Âm”.

Có thể nói, việc phát hiện ra nấm thức thần cũng như các loại ma túy được ngụy trang dưới mác bánh kẹo, nước ngọt... chứng tỏ đối tượng phạm tội đang tìm mọi phương cách để đầu độc giới trẻ. Và hiện tượng sử dụng ma túy tổng hợp nửa lén lút, nửa công khai đang khiến cho công tác phòng, chống ma túy thêm phần khó khăn...

Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy sẽ ngày càng khó khăn và quyết liệt

Đại tá Trương Thọ Toàn, Trưởng Phòng CS ĐTTP về MT công an TP Hà Nội cho biết, thời gian tới, tình hình hoạt động tội phạm ma túy trên địa bàn TP Hà Nội chịu nhiều tác động của tình hình tội phạm ma túy trong nước và trong khu vực. Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt, có chiều hướng gia tăng cả về tính chất phạm tội, về thành phần đối tượng, phạm vi địa bàn và chủng loại ma túy.

Để thực hiện có hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy trong thời gian tới, Phòng Cảnh sát ĐTTP về MT Công an TP Hà Nội sẽ tập trung bám sát thực hiện các mặt chỉ tiêu công tác năm 2020 đảm bảo theo tiến độ đề ra. Trong đó, tăng cường các hoạt động tuyên truyền phòng, chống ma túy trên địa bàn, nâng cao nhận thức cho người dân về hiểm họa tác hại của tệ nạn ma túy.

Nâng cao chất lượng công tác nghiệp vụ cơ bản, tập trung làm tốt công tác điều tra cơ bản, lên danh sách các đường dây, ổ nhóm số đối tượng trọng điểm bán lẻ ma túy trên địa bàn để áp dụng các biện pháp đấu tranh bắt giữ hiệu quả. Huy động lực lượng giải quyết các tụ điểm phức tạp ma túy; chủ động rà soát phát hiện, đưa vào quản lý điểm phức tạp về ma túy để tập trung biện pháp đấu tranh giải quyết, giữ ổn định địa bàn. Đẩy mạnh công tác quản lý theo dõi người nghiện, người sử dụng ma túy trên địa bàn, đặc biệt là các đối tượng sử dụng ma túy tổng hợp có biểu hiện ngáo đá...

M.Tiến - M.Trí

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.