Nga nỗ lực thoát đồng USD

Câu chuyện về việc phá vỡ vị thế thống trị của đồng USD và thay thế nó bằng những loại tiền tệ khác không phải là mới, song nó đã trở nên rõ ràng hơn trong những năm gần đây khi Trung Quốc và Nga “liên thủ” với nhau để dần loại bỏ đồng bạc xanh.

Nỗ lực này vừa đạt được một bước tiến mới khi hai bên đã ký một thỏa thuận thanh toán các hợp đồng mua bán khí đốt bằng đồng ruble của Nga và nhân dân tệ của Trung Quốc.

Nga nỗ lực thoát đồng USD -0
Liệu vị thế thống trị của đồng USD có bị “Liên minh Tài chính” Nga-Trung lật đổ?

“Đôi bên cùng có lợi”

Ngày 6-9, hãng tin Reuters dẫn nguồn tập đoàn dầu khí Nga Gazprom cho biết vừa ký một thỏa thuận với Trung Quốc để bắt đầu thay đổi loại tiền tệ dùng để thanh toán cho các hợp đồng bán khí đốt cho Trung Quốc, theo đó chuyển sang đồng ruble và nhân dân tệ thay vì USD như trước đây. Sự thay đổi này được thúc đẩy một phần bởi mong muốn giảm bớt sự phụ thuộc của Nga vào đồng USD, euro và các loại tiền tệ mạnh khác trong hệ thống ngân hàng và các giao dịch thương mại – một chủ trương được Moscow đẩy nhanh kể từ khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt sâu rộng để đáp trả các hành động quân sự của Nga tại Ukraine.

Giám đốc điều hành Gazprom Alexei Miller cho biết, việc cho phép thanh toán bằng đồng ruble của Nga và đồng nhân dân tệ của Trung Quốc là một quyết định "đôi bên cùng có lợi" cho cả Gazprom và Tập đoàn Dầu khí quốc gia Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước.

Trước đó, hồi đầu quý II năm nay, những chuyến hàng chở than đá và dầu thô đầu tiên của Nga được trả bằng đồng nhân dân tệ đã đến Trung Quốc, và truyền thông Trung Quốc đã không bỏ lỡ cơ hội này để hạ thấp đồng bạc xanh, với tuyên bố rằng vị thế quốc tế của đồng USD đang “lâm nguy”. Tuy nhiên, chuyên gia tài chính Albert Song, người có kinh nghiệm 27 năm về ngành công nghiệp tài chính Trung Quốc, chuyên nghiên cứu chính trị và kinh tế Trung Quốc, nhận định rằng nỗ lực này của Nga và Trung Quốc sẽ không ảnh hưởng tới vị thế dẫn đầu của đồng USD trong hệ thống dự trữ tiền tệ quốc tế, “bởi đây chỉ là những giao dịch thương mại song phương giữa Nga và Trung Quốc, không phải là thương mại đa phương bao gồm nhiều quốc gia khác”.

Không chỉ có Trung Quốc

Mặc dù vậy, thực tế cho thấy trong nỗ lực dần loại bỏ đồng bạc xanh, Nga không chỉ có một mình Trung Quốc là đối tác tiềm năng.

Theo giới chuyên gia, một trong những hệ quả không mong muốn của các lệnh trừng phạt mà phương Tây áp đặt với Nga, ngoài tình trạng tăng giá khí đốt hiện nay và nguy cơ khủng hoảng khí đốt tại châu Âu vào mùa Đông tới, đó là sự củng cố của hệ thống quan hệ đối tác “phi đô-la hóa”. Việc tham gia một “liên minh” như vậy cũng có thể hấp dẫn Ấn Độ.

Ấn Độ được cho là đã bày tỏ sự quan tâm đến việc cùng Nga và Trung Quốc tìm kiếm một giải pháp thay thế cho Mạng lưới Viễn thông Tài chính liên ngân hàng (SWIFT) để cho phép nước này giao dịch với các quốc gia đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ. Mặc dù Ấn Độ hiện không có hệ thống tin nhắn tài chính nội địa của riêng mình, nhưng nước này có kế hoạch liên kết một dịch vụ hiện đang được phát triển với SPFS của Nga (Hệ thống tin nhắn tài chính, tương đương với SWIFT, của Nga), có thể kết nối với CIPS (Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới) của Trung Quốc – một phiên bản Trung Quốc của SWIFT.

Mặc dù Ấn Độ không quá tích cực ủng hộ cho mối quan hệ đối tác phi USD hóa như thế này, nhưng quốc gia Nam Á này đã phát triển các cách thức né tránh các lệnh trừng phạt để giao thương với Nga. Ấn Độ đang tìm kiếm một thỏa thuận thương mại giao dịch bằng rupee/ruble với Nga sau khi phương Tây áp đặt trừng phạt lên Nga.

Một đối tác còn tiềm năng hơn Ấn Độ chính là Iran, quốc gia cũng giống như Nga,  đang phải chịu các lệnh trừng phạt từ Mỹ. Hồi đầu tháng 7, Thị trường Ngoại hối tích hợp (Integrated Forex Market) của Iran đã ra mắt cặp đôi tiền tệ ruble/rial ngay sau chuyến thăm của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran (CBI) Ali Saleh-Abadi đến Moscow.

Tạp chí tài chính nổi tiếng của Mỹ “Forbes” cũng đã thừa nhận rằng Iran và Nga đang thực hiện các bước quan trọng để loại bỏ đồng USD khỏi hệ thống thương mại song phương của họ, theo đó tung ra một hệ thống thanh toán để sử dụng đồng tiền quốc gia của họ trong các trao đổi kinh tế.

Theo thỏa thuận mới mà Thống đốc CBI Ali Saleh-Abadi vừa đạt được, hai quốc gia Nga và Iran hiện có thể thanh toán các khoản nợ bằng tiền tệ của nhau. Giao dịch đầu tiên theo phương thức này đã diễn ra vào ngày 19-7, ngày mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đến Iran để hội đàm với Lãnh tụ Cách mạng Hồi giáo Seyyed Ali Khamenei và Tổng thống Ebrahim Raisi.

Hệ thống giao dịch kiểu mới này có thể làm giảm đáng kể nhu cầu đối với USD của cả hai bên. Thương mại song phương giữa Iran và Nga đã đạt mức 4 tỷ USD vào năm 2021, nhưng hai nước cho biết họ đang hy vọng sẽ tăng thương mại song phương lên 8 tỷ USD trong ngắn hạn. Thỏa thuận mới cho phép họ tránh sử dụng USD và bằng cách đó, họ cũng giảm nhẹ được sự tác động của các lệnh trừng phạt mà Mỹ áp đặt.

Mehdi Safari, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách mảng kinh tế của Iran cũng đã đưa ra ý tưởng phát triển một hệ thống nhắn tin liên ngân hàng mới giữa Iran và Nga để thay thế cho SWIFT.

Phát biểu với giới truyền thông vào cuối tháng 7, ông Saleh-Abadi cho biết: “Hai quốc gia muốn loại bỏ USD thì các giao dịch của họ phải có một hệ thống đặc biệt tương tự như SWIFT… Chúng tôi thực tế đã đạt được một thỏa thuận rất tốt”.

Ngân hàng Trung ương Nga hiện cũng đang cân nhắc thu mua tiền tệ của các quốc gia thân thiện, ngoài nhân dân tệ của Trung Quốc và rupee của Ấn Độ, còn có đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ.

Trước những diễn biến này, một số chuyên gia bắt đầu thay đổi những nhận định của mình khi cho rằng từ nay không nên đặt câu hỏi là liệu đồng USD có mất đi vị thế thống trị không, mà phải là bao giờ thì đồng bạc xanh sẽ không còn là đồng tiền dự trữ quốc tế mạnh nhất nữa? Tương lai của đồng USD hiện nay dường như kém an toàn hơn so với cách đây 10 hoặc thậm chí 5 năm. Các biện pháp trừng phạt gay gắt áp đặt lên nền kinh tế Nga nhắc nhở các quốc gia rằng họ dễ bị tổn thương như thế nào trước các chính sách của chính phủ Mỹ, nhất là khi họ phải phụ thuộc quá nhiều vào USD. Trước thực tế này, kỳ vọng từ bỏ USD của Nga và Trung Quốc dường như đang tươi sáng hơn bao giờ hết.

Ngọc Bích

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.