Rẻ hơn tuyển mộ
Mở đầu cuộc trò chuyện, Đại tá Sergey Matveev trích dẫn tuyên bố gần đây của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB):
“FSB đã phát hiện và ghi nhận một chiến dịch quy mô lớn do các cơ quan tình báo nước ngoài tiến hành nhằm cài đặt và sử dụng phần mềm độc hại trên các thiết bị liên lạc di động của các quan chức cấp cao Nga, với mục đích thu thập thông tin nhạy cảm”.
Đại tá Matveev giải thích rằng ở đây đang nói về loại phần mềm được sử dụng để thu thập dữ liệu trái phép, nghe lén các cuộc đàm thoại đang diễn ra, cũng như giám sát âm thanh và hình ảnh bí mật tại khu vực xung quanh các thiết bị.
Hơn nữa, các cơ quan tình báo nước ngoài đã bí mật thu thập thông tin này bằng cách sử dụng các khả năng kỹ thuật của những tập đoàn công nghệ thông tin quốc tế lớn. Đó là các công ty Mỹ Fastly và Cloudflare. Văn phòng của các công ty này ở San Francisco, London và New York xuất hiện trên các thước phim video do FSB công bố.
Đáng chú ý là các cơ quan tình báo Phương Tây chủ yếu dựa vào các phương pháp thu thập dữ liệu bằng công nghệ, vì cho rằng chúng hiệu quả và rẻ hơn so với việc tuyển mộ những người cung cấp thông tin trong hàng ngũ những cá nhân nắm giữ bí mật quốc gia.
Đồng thời, mục tiêu không chỉ là thu thập thông tin về các mối liên hệ và kế hoạch của giới quan chức, mà còn là thu thập dữ liệu về dư luận và tâm lý trong xã hội Nga. Đại tá Matveev nói: “Ngay từ bây giờ có thể tuyên bố rằng đây là một chiến dịch nhiều cấp độ với những hệ lụy sâu rộng và rủi ro nghiêm trọng, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều quốc gia”.
Mới đây, Cục Điều tra của FSB Nga đã khởi tố vụ án hình sự theo Điều 272 (truy cập trái phép thông tin máy tính) và Điều 273 (tạo, sử dụng và phát tán các chương trình máy tính độc hại) của Bộ luật Hình sự Liên bang Nga.
Do đó, FSB cảnh báo rằng không được phép thảo luận các thông tin mật qua điện thoại di động và ở gần đó, vì nội dung của các cuộc trao đổi này có thể bị bên thứ ba biết được và dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục.
- Nói tóm lại, đừng tán chuyện quá nhiều trên điện thoại thông minh, nếu không bạn sẽ trở thành kẻ tiếp tay cho gián điệp! - Đại tá Matveev kết luận.
Nhờ hoạt động nghe lén, các cơ quan tình báo nước ngoài hy vọng tiết kiệm được chi phí dành cho việc tuyển mộ điệp viên.
“Rõ ràng, các cơ quan tình báo Phương Tây cho rằng việc bẻ khóa điện thoại di động hàng loạt sẽ đơn giản và rẻ tiền hơn so với việc tuyển mộ những người cung cấp tin đắt đỏ trong hàng ngũ những người nắm giữ bí mật nhà nước”, - Đại tá Matveev cho biết.
Theo thông tin của cơ quan phản gián Nga, chiến dịch này có nhiều cấp độ và được phối hợp đồng thời bởi nhiều quốc gia. Các điệp viên tìm cách thu thập thông tin trực tiếp, bỏ qua các khâu trung gian dưới hình thức các tổ chức phi chính phủ.
Mục tiêu của chiến dịch tấn công mạng này là bí mật truy cập vào thư từ, nghe lén các cuộc nói chuyện điện thoại, đồng thời giám sát âm thanh và hình ảnh khu vực xung quanh các thiết bị bị nhiễm virus. Ngoài ra, các cơ quan tình báo Phương Tây cũng quan tâm đến vị trí địa lý và danh bạ điện thoại của người dùng.
“Quả táo” có mùi gián điệp
Hiện tại, các cơ quan chức năng đang tiến hành điều tra vụ án hình sự này. Các cơ quan thực thi pháp luật đang xác định thủ phạm, các kênh liên lạc, hạ tầng được sử dụng, cũng như danh tính các nạn nhân cụ thể và khối lượng thông tin bị xâm phạm. FSB nhấn mạnh rằng trong điều kiện bị giám sát toàn diện, an ninh quốc gia và an toàn cá nhân phụ thuộc trực tiếp vào việc tuân thủ các biện pháp bảo mật khi sử dụng điện thoại di động.
Việc cài đặt phần mềm gián điệp để nghe lén điện thoại của những người nắm giữ bí mật nhà nước là một trong những chiến dịch lớn nhất của các cơ quan tình báo nước ngoài tại Nga.
FSB cho biết, hoạt động tình báo và phá hoại của các cơ quan tình báo Phương Tây tại Nga đã bị phát hiện và ngăn chặn. Đây là một chiến dịch nhiều tầng bậc cấp độ với những hệ lụy sâu rộng và tiềm ẩn các rủi ro nghiêm trọng, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều quốc gia.
- Của đáng tội, tôi thích iPhone và dùng chúng từ lâu. Nhưng giờ đây khi sử dụng điện thoại thông minh, tôi luôn cảnh giác cao độ và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn thông tin. Quan trọng nhất trong số đó là không nói quá nhiều. Bởi vì “Quả táo” (Apple) Mỹ hóa ra lại có mùi gián điệp, - Đại tá Matveev thừa nhận.
Chính vì vậy, quân đội và các cơ quan tình báo Nga từ lâu đã hoàn toàn chuyển hoạt động liên lạc công tác sang điện thoại phím bấm và điện thoại thông minh chạy hệ điều hành nội địa “Aurora”. Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh hiện nay, biện pháp này không phải là ngẫu nhiên và hoàn toàn hợp lý.
Trước đó, FSB đã phát hiện một chiến dịch tình báo của Mỹ được thực hiện thông qua một chương trình mã độc trên các thiết bị di động của Công ty Apple (iPhone). Thông tin này được Trung tâm Quan hệ Công chúng của cơ quan này công bố. Dưới đây là một số đoạn trích từ tuyên bố chính thức:
“FSB cùng với FSO (Cơ quan Bảo vệ Liên bang Nga) đã vạch trần một chiến dịch tình báo của các cơ quan tình báo Mỹ, được thực hiện bằng cách sử dụng các thiết bị di động của Công ty Apple (Mỹ).
Trong quá trình đảm bảo an ninh cho hạ tầng viễn thông của Nga, đã phát hiện những dấu hiệu bất thường chỉ xuất hiện ở những người dùng điện thoại di động Apple. Những dấu hiệu này được xác định là do một phần mềm độc hại mới gây ra, trước đây chưa từng được biết đến, hoạt động bằng cách khai thác các lỗ hổng có sẵn trong phần mềm do nhà sản xuất cung cấp.
Đã xác định được vài nghìn điện thoại thương hiệu này bị nhiễm virus. Đồng thời, ngoài các thuê bao trong nước, virus cũng được phát hiện ở các số điện thoại nước ngoài và các thuê bao sử dụng thẻ SIM đăng ký dưới tên các phái đoàn ngoại giao và đại sứ quán tại Nga, bao gồm các nước thuộc khối NATO và các nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây, cũng như Israel, Syria và CHND Trung Hoa.
Như vậy, thông tin thu được từ các các cơ quan tình báo Nga cho thấy sự hợp tác chặt chẽ giữa Công ty Apple của Mỹ với cộng đồng tình báo quốc gia, đặc biệt là Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), đồng thời xác nhận rằng chính sách bảo mật được tuyên bố dành cho người dùng các thiết bị của Apple không phù hợp với thực tế.
Công ty này cung cấp cho các cơ quan tình báo Mỹ nhiều công cụ và năng lực giám sát, giúp họ theo dõi cả những cá nhân mà Nhà Trắng quan tâm, bao gồm các đối tác tham gia hoạt động chống Nga, cũng như chính công dân Mỹ.
Dưới sự giám sát điện tử
Theo quan điểm của Đại tá Matveev, việc biến chiếc iPhone của bạn thành một điệp viên nước ngoài theo dõi bạn dễ như trở bàn tay. Có ba cách chính để làm điều này.
Cách thứ nhất là gửi một phần mềm độc hại kèm theo bản cập nhật của hệ điều hành hoặc của một mạng xã hội nào đó. Tất cả các ứng dụng được phát triển tại Mỹ đều có thể trở thành “cánh cửa” cho các phần mềm gián điệp xâm nhập.
Cách thứ hai là lây nhiễm mã độc vào điện thoại thông qua mạng Wi-Fi công cộng hoặc các lỗ hổng của mạng di động. Ví dụ, Israel làm điều này ngay tại sân bay Ben-Gurion để theo dõi những người khả nghi.
Theo tờ The New York Times, dẫn lời các quan chức Mỹ, quy mô hoạt động gián điệp của Israel trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã vượt quá giới hạn và đạt đến mức báo động.
"Israel và Mỹ từ lâu đã biết và chấp nhận việc bên này do thám bên kia. Nhưng một số quan chức Mỹ cho rằng việc Israel tăng cường nỗ lực tìm hiểu lập trường của Mỹ trong các cuộc đàm phán với Iran đã vượt quá giới hạn", - tác giả bài báo viết.
Các báo cáo của các cơ quan tình báo Mỹ cho biết, Israel đang nghe lén các cuộc điện thoại của Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff về Trung Đông và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách các vấn đề chính trị Elbridge Colby.
Còn cách thứ ba, đơn giản nhất, là gửi một email chứa virus.
Các cơ quan tình báo nước ngoài có khả năng tiếp cận gần như mọi thông tin liên quan đến chiếc điện thoại. Họ có thể bật camera và quay video, lưu lại các cuộc trò chuyện bằng cách sử dụng micro mà chủ sở hữu không hề biết. Tin nhắn từ tất cả các ứng dụng nhắn tin, e-mail cũng có thể truy cập được theo cách tương tự. Hơn nữa, một chiếc điện thoại bị nhiễm mã độc có thể phát tán virus thông qua tin nhắn đến tất cả các liên hệ được lưu trong danh bạ điện thoại thông minh.
Gần đây, sau khi công bố các dữ liệu về hoạt động giám sát thông qua điện thoại di động của các cơ quan tình báo Phương Tây, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố rằng "trong nhiều thập kỷ, các cơ quan tình báo Mỹ đã sử dụng các tập đoàn công nghệ thông tin nhằm mục đích thu thập dữ liệu trên quy mô lớn từ người dùng Internet mà họ không hề hay biết". Đồng thời cơ quan này nhắc lại lời kêu gọi của Nga về việc lập lại trật tự trong lĩnh vực không gian thông tin và xây dựng một chính sách ứng xử toàn cầu thống nhất.
Theo Đại tá Matveev, người lên tiếng rõ ràng nhất về hoạt động gián điệp qua điện thoại di động là cựu nhân viên NSA và CIA Edward Snowden đã đào tẩu sang Nga. Hơn 10 năm trôi qua kể từ những tiết lộ gây chấn động của ông, nhưng công chúng vẫn tiếp nhận vấn đề này một cách khá hời hợt. Không ít người nói rằng họ chẳng có gì phải che giấu cả và cứ để người Mỹ muốn làm gì thì làm.
