Nepal với dự án đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn

Sáng kiến “nhất đới nhất lộ” (Vành đai và con đường - BRI) của Trung Quốc đã đặt ra rất nhiều tham vọng nhằm định hình nền kinh tế toàn cầu của nước này bằng cách kết nối với hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án cơ sở hạ tầng và thương mại.

Nói dễ hình dung hơn thì gần 2/3 dân số thế giới theo một số cách sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI trong tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính rằng BRI có thể làm tăng hoạt động mậu dịch toàn cầu lên 12%.

Bên cạnh những lời thuyết trình có cánh thì cũng không ít câu hỏi dấy lên về những động cơ chính của Trung Quốc đằng sau BRI, rằng liệu Bắc Kinh có đủ số tiền 1.000 tỷ USD như họ cam kết cho những dự án cơ sở hạ tầng và các đối tác của họ liệu có đủ khả năng để trả nợ?

Một số chuyên gia lo rằng BRI có thể là một dạng thức khác của “con ngựa thành Troja” cho sự chiếm hữu nền kinh tế toàn cầu của Trung Quốc thông qua vô số bẫy nợ. Sri Lanka là một minh chứng hay được cảnh báo: Không thể trả nổi số tiền vay 1,5 tỷ USD, thế nên Chính phủ Sri Lanka bất đắc dĩ phải miễn cưỡng cho Trung Quốc thuê lại một cảng biển quan trọng với thời hạn 99 năm.

Thông tin này đã được đích thân Bộ trưởng Tàu biển và Hải cảng Sri Lanka tuyên bố với truyền thông nước này.

Tuyến đường sắt Kerung (Tây Tạng) kết nối với thủ đô Kathmandu (Nepal) được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal. Ảnh: Kathmandu Post.
Tuyến đường sắt Kerung (Tây Tạng) kết nối với thủ đô Kathmandu (Nepal) được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal. Ảnh: Kathmandu Post.

Tuyến đường sắt nhạy cảm

Dù sợ hãi các khoản vay có thể không trả nổi, nhưng nhiều quốc gia nhỏ vẫn chấp nhận BRI là con đường nhanh nhất để mang lại triển vọng kinh tế phồn thịnh cho họ. Nepal là một điển hình như thế: năm 2017, quốc gia này đã tiến vào BRI với sự nhiệt tình cao độ.

Tháng 6-2018, Thủ tướng Nepal, K.P. Sharma Oliđã có chuyến công du Trung Quốc để ký kết các thỏa thuận trị giá 2,5 tỷ USD cho các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng nhằm tái thiết xây dựng hậu thiên tai. Điểm nổi bật trong số các giao dịch này là một kế hoạch táo bạo: xây dựng tuyến đường sắt xuyên rặng Hy Mã Lạp Sơn. Tuyến đường sắt này sẽ kết nối thị trấn biên giới Kerung (Tây Tạng) với thủ đô Kathmandu (Nepal), cùng với 2 thành phố du lịch sầm uất là Pokhara và Lâm Tỳ Ni (nơi đức Phật Thích Ca chào đời).

Tuyến đường sắt này đang được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal, với ước tính khoảng 2,5 triệu lượt du khách Trung Quốc đặt chân tới Nepal mỗi năm.

Nếu tuyến đường sắt này được xây dựng thì Nepal sẽ trở thành một trung tâm quá cảnh quan trọng cho các hoạt động mậu dịch giữa Trung Quốc và đối thủ Ấn Độ. Một nghiên cứu gần đây đã tiết lộ ra rằng hoạt động mậu dịch của Nepal có thể tăng lên từ 35% đến 45% khi tuyến đường sắt và các dự án cơ sở hạ tầng BRI khác được hoàn thiện. Chính phủ Trung Quốc thật sự đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi về tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu.

Ước tính rằng tuyến đường sắt dài 72,25km từ biên giới Trung Quốc đến thủ đô Kathmandu sẽ tiêu tốn số tiền xây dựng trị giá 2,25 tỷ USD. Giới chức đường sắt Nepal cho hay rằng 98,5% cơ sở hạ tầng đường sắt sẽ chạy xuyên qua các đường hầm và băng qua những cây cầu do địa hình đồi núi tương đối phức tạp.

Rơi vào bẫy nợ?

Hiện giờ cuộc tranh luận chính ở thủ đô Kathmandu là liệu tuyến đường sắt này có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó hoàn thiện thì liệu nó có thể trở thành con voi trắng – một cơ sở hạ tầng đắt tiền nhưng sử dụng đìu hiu hay không?

Tiếp đó là câu hỏi về chi phí. Trong khi Nepal đang vật lộn để trả số tiền trị giá 8 tỷ USD vốn mượn từ các công ty Trung Quốc, thì nhiều quốc gia khác cũng đang ì ạch theo vết xe đổ tương tự. Còn ở quốc đảo Maldives, đảng đối lập tuyên bố nước họ đang đối mặt với một bẫy nợ lờ mờ, khi họ phải trả số tiền vay mỗi năm khoảng 92 triệu USD cho Trung Quốc vì nước này từng cho Maldives vay tiền để nâng cấp sân bay và cầu cống – ước tính số tiền vay này chiếm khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

Câu hỏi đốt cháy tâm can những người có trách nhiệm là ở Nepal liệu tuyến đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn và các dự án cơ sở hạ tầng khác có thể xây dựng với các khoản vay tương tự hay không? Hay Chính phủ Nepal có thể lấy các khoản trợ cấp bảo đảm từ Trung Quốc. Các nhà kinh tế và lập kế hoạch ở Nepal tin rằng tuyến đường sắt sẽ mang lợi cho sự phát triển đất nước họ, bởi vì nó giúp Nepal thoát khỏi sự lệ thuộc vào nước đồng minh truyền thống Ấn Độ trong các hoạt động mậu dịch, nhiên liệu, lương thực và cung cấp y tế.

Trước đó vào năm 2015 từng diễn ra một sự phong tỏa tuyến mậu dịch giữa Nepal và Ấn Độ càng khiến giới chính trị gia Nepal có lý do lớn hơn nhằm đa dạng hóa các đối tác mậu dịch với tiểu quốc của họ, và quan trọng hơn là được kết nối với các tuyến mậu dịch toàn cầu. Sự kết nối lớn hơn với Trung Quốc cũng khiến người Nepal hy vọng sẽ tăng cường xuất khẩu các loại dược thảo và nông sản quý cho Trung Quốc vốn được người tiêu dùng Trung Quốc đặc biệt yêu chuộng.

Năm ngoái 2017, Nepal đã từ chối một dự án nhà máy thủy điện trị giá 2,5 tỷ USD do một công ty Trung Quốc xây dựng do quá trình bỏ thầu thiếu minh bạch. Nhưng khi ông K.P. Sharma Oli lên cầm quyền vào tháng 2-2018, Nepal lại đang đeo đuổi các chính sách thân thiện với Bắc Kinh.

Tháng 10-2018 vừa qua, Nepal đã khôi phục lại hợp đồng nhà máy thủy điện với Trung Quốc. Và dù Nepal vẫn đang tìm kiếm các bảo đảm từ Bắc Kinh trong việc xây dựng tuyến đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn thì vẫn không rõ liệu Thủ tướng Oli có muốn sẵn sàng xây dựng nó hay không.

Trung Quốc đang cung cấp các khoản vay mềm để tài trợ thay thế cho tuyến đường sắt. Trung Quốc cũng ngọt ngào hơn trong một giao dịch vào tháng 9-2018 khi cho Nepal quyền tiếp cận 4 hải cảng của họ và ưu đãi này đang khiến Nepal cảm thấy họ có một cách khả thi thay thế các cảng biển của Ấn Độ.

Cho đến nay, Nepal và Trung Quốc không đi đến một thỏa thuận về ngân sách cho các dự án BRI và việc xây dựng chưa chắc sẽ được bắt đầu.

Hải Thanh (tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?