Nepal với dự án đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn

Sáng kiến “nhất đới nhất lộ” (Vành đai và con đường - BRI) của Trung Quốc đã đặt ra rất nhiều tham vọng nhằm định hình nền kinh tế toàn cầu của nước này bằng cách kết nối với hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án cơ sở hạ tầng và thương mại.

Nói dễ hình dung hơn thì gần 2/3 dân số thế giới theo một số cách sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI trong tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính rằng BRI có thể làm tăng hoạt động mậu dịch toàn cầu lên 12%.

Bên cạnh những lời thuyết trình có cánh thì cũng không ít câu hỏi dấy lên về những động cơ chính của Trung Quốc đằng sau BRI, rằng liệu Bắc Kinh có đủ số tiền 1.000 tỷ USD như họ cam kết cho những dự án cơ sở hạ tầng và các đối tác của họ liệu có đủ khả năng để trả nợ?

Một số chuyên gia lo rằng BRI có thể là một dạng thức khác của “con ngựa thành Troja” cho sự chiếm hữu nền kinh tế toàn cầu của Trung Quốc thông qua vô số bẫy nợ. Sri Lanka là một minh chứng hay được cảnh báo: Không thể trả nổi số tiền vay 1,5 tỷ USD, thế nên Chính phủ Sri Lanka bất đắc dĩ phải miễn cưỡng cho Trung Quốc thuê lại một cảng biển quan trọng với thời hạn 99 năm.

Thông tin này đã được đích thân Bộ trưởng Tàu biển và Hải cảng Sri Lanka tuyên bố với truyền thông nước này.

Tuyến đường sắt Kerung (Tây Tạng) kết nối với thủ đô Kathmandu (Nepal) được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal. Ảnh: Kathmandu Post.
Tuyến đường sắt Kerung (Tây Tạng) kết nối với thủ đô Kathmandu (Nepal) được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal. Ảnh: Kathmandu Post.

Tuyến đường sắt nhạy cảm

Dù sợ hãi các khoản vay có thể không trả nổi, nhưng nhiều quốc gia nhỏ vẫn chấp nhận BRI là con đường nhanh nhất để mang lại triển vọng kinh tế phồn thịnh cho họ. Nepal là một điển hình như thế: năm 2017, quốc gia này đã tiến vào BRI với sự nhiệt tình cao độ.

Tháng 6-2018, Thủ tướng Nepal, K.P. Sharma Oliđã có chuyến công du Trung Quốc để ký kết các thỏa thuận trị giá 2,5 tỷ USD cho các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng nhằm tái thiết xây dựng hậu thiên tai. Điểm nổi bật trong số các giao dịch này là một kế hoạch táo bạo: xây dựng tuyến đường sắt xuyên rặng Hy Mã Lạp Sơn. Tuyến đường sắt này sẽ kết nối thị trấn biên giới Kerung (Tây Tạng) với thủ đô Kathmandu (Nepal), cùng với 2 thành phố du lịch sầm uất là Pokhara và Lâm Tỳ Ni (nơi đức Phật Thích Ca chào đời).

Tuyến đường sắt này đang được hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió tiềm năng cho ngành công nghiệp du lịch của Nepal, với ước tính khoảng 2,5 triệu lượt du khách Trung Quốc đặt chân tới Nepal mỗi năm.

Nếu tuyến đường sắt này được xây dựng thì Nepal sẽ trở thành một trung tâm quá cảnh quan trọng cho các hoạt động mậu dịch giữa Trung Quốc và đối thủ Ấn Độ. Một nghiên cứu gần đây đã tiết lộ ra rằng hoạt động mậu dịch của Nepal có thể tăng lên từ 35% đến 45% khi tuyến đường sắt và các dự án cơ sở hạ tầng BRI khác được hoàn thiện. Chính phủ Trung Quốc thật sự đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi về tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu.

Ước tính rằng tuyến đường sắt dài 72,25km từ biên giới Trung Quốc đến thủ đô Kathmandu sẽ tiêu tốn số tiền xây dựng trị giá 2,25 tỷ USD. Giới chức đường sắt Nepal cho hay rằng 98,5% cơ sở hạ tầng đường sắt sẽ chạy xuyên qua các đường hầm và băng qua những cây cầu do địa hình đồi núi tương đối phức tạp.

Rơi vào bẫy nợ?

Hiện giờ cuộc tranh luận chính ở thủ đô Kathmandu là liệu tuyến đường sắt này có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó hoàn thiện thì liệu nó có thể trở thành con voi trắng – một cơ sở hạ tầng đắt tiền nhưng sử dụng đìu hiu hay không?

Tiếp đó là câu hỏi về chi phí. Trong khi Nepal đang vật lộn để trả số tiền trị giá 8 tỷ USD vốn mượn từ các công ty Trung Quốc, thì nhiều quốc gia khác cũng đang ì ạch theo vết xe đổ tương tự. Còn ở quốc đảo Maldives, đảng đối lập tuyên bố nước họ đang đối mặt với một bẫy nợ lờ mờ, khi họ phải trả số tiền vay mỗi năm khoảng 92 triệu USD cho Trung Quốc vì nước này từng cho Maldives vay tiền để nâng cấp sân bay và cầu cống – ước tính số tiền vay này chiếm khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

Câu hỏi đốt cháy tâm can những người có trách nhiệm là ở Nepal liệu tuyến đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn và các dự án cơ sở hạ tầng khác có thể xây dựng với các khoản vay tương tự hay không? Hay Chính phủ Nepal có thể lấy các khoản trợ cấp bảo đảm từ Trung Quốc. Các nhà kinh tế và lập kế hoạch ở Nepal tin rằng tuyến đường sắt sẽ mang lợi cho sự phát triển đất nước họ, bởi vì nó giúp Nepal thoát khỏi sự lệ thuộc vào nước đồng minh truyền thống Ấn Độ trong các hoạt động mậu dịch, nhiên liệu, lương thực và cung cấp y tế.

Trước đó vào năm 2015 từng diễn ra một sự phong tỏa tuyến mậu dịch giữa Nepal và Ấn Độ càng khiến giới chính trị gia Nepal có lý do lớn hơn nhằm đa dạng hóa các đối tác mậu dịch với tiểu quốc của họ, và quan trọng hơn là được kết nối với các tuyến mậu dịch toàn cầu. Sự kết nối lớn hơn với Trung Quốc cũng khiến người Nepal hy vọng sẽ tăng cường xuất khẩu các loại dược thảo và nông sản quý cho Trung Quốc vốn được người tiêu dùng Trung Quốc đặc biệt yêu chuộng.

Năm ngoái 2017, Nepal đã từ chối một dự án nhà máy thủy điện trị giá 2,5 tỷ USD do một công ty Trung Quốc xây dựng do quá trình bỏ thầu thiếu minh bạch. Nhưng khi ông K.P. Sharma Oli lên cầm quyền vào tháng 2-2018, Nepal lại đang đeo đuổi các chính sách thân thiện với Bắc Kinh.

Tháng 10-2018 vừa qua, Nepal đã khôi phục lại hợp đồng nhà máy thủy điện với Trung Quốc. Và dù Nepal vẫn đang tìm kiếm các bảo đảm từ Bắc Kinh trong việc xây dựng tuyến đường sắt xuyên Hy Mã Lạp Sơn thì vẫn không rõ liệu Thủ tướng Oli có muốn sẵn sàng xây dựng nó hay không.

Trung Quốc đang cung cấp các khoản vay mềm để tài trợ thay thế cho tuyến đường sắt. Trung Quốc cũng ngọt ngào hơn trong một giao dịch vào tháng 9-2018 khi cho Nepal quyền tiếp cận 4 hải cảng của họ và ưu đãi này đang khiến Nepal cảm thấy họ có một cách khả thi thay thế các cảng biển của Ấn Độ.

Cho đến nay, Nepal và Trung Quốc không đi đến một thỏa thuận về ngân sách cho các dự án BRI và việc xây dựng chưa chắc sẽ được bắt đầu.

Hải Thanh (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.