Năng lượng - Đồng tiền địa chính trị

Derek Pew, Chủ tịch công ty khai thác tiền điện tử liên quan năng lượng The Yard, Giám đốc điều hành về các giải pháp đổi mới năng lượng và cơ sở hạ tầng HashWatt, gần đây tuyên bố rằng “năng lượng là loại tiền tệ mới”.

Về vấn đề này, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách đối ngoại Nikolas K. Gvosdev đã phân tích lý do tại sao năng lượng lại được xem như một đồng tiền có ảnh hưởng lớn đối với vai trò, sự thịnh vượng của quốc gia và trong quan hệ quốc tế.

Tự chủ về năng lượng là chìa khóa vận hành kinh tế

Khả năng tạo ra nguồn lượng lớn năng lượng giá rẻ cực kỳ quan trọng đối với tất cả các ngành công nghiệp kỹ thuật số, từ khai thác bitcoin đến vận hành trung tâm dữ liệu. Năng lượng đóng vai trò như một loại tiền tệ gắn liền trực tiếp với thành phẩm. Chúng ta đang chứng kiến sự sụp đổ của nền sản xuất công nghiệp ở châu Âu liên quan trực tiếp chi phí năng lượng đắt đỏ.

người dân đức lắp tấm năng lượng mặt trời để tăng khả năng đáp ứng trong điều kiện thiếu hụt năng lượng.jpeg -0
Người dân Đức lắp tấm năng lượng mặt trời để tăng khả năng đáp ứng trong điều kiện thiếu hụt năng lượng.

Một nguồn cung cấp năng lượng giá rẻ lớn là hoàn toàn cần thiết đối với các quốc gia đang phải đối mặt với những thách thức về nguồn nước, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và cơ sở hạ tầng giao thông. John Sitilides, nhà chiến lược địa chính trị kiêm Cố vấn Bộ Ngoại giao Mỹ kết luận: “Sự dồi dào về năng lượng có nghĩa là sự thịnh vượng, công nghiệp và chất lượng cuộc sống của quốc gia tăng… cũng như khả năng phục hồi địa chính trị toàn cầu”.

Trong thập kỷ qua, những người ủng hộ cái gọi là “chế độ tiêu thụ năng lượng” đã lập luận rằng các biện pháp buộc phải giảm tiêu thụ năng lượng sẽ thúc đẩy việc nâng cao hiệu quả và đổi mới trong lĩnh vực năng lượng xanh. Trên thực tế, mặc dù đã có một số tiến triển tích cực, “khoảng cách xanh” giữa những gì mà các phương pháp tiếp cận mới có thể mang lại và nhu cầu của các doanh nghiệp sử dụng nhiều năng lượng trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ IV vẫn chưa thể được thu hẹp hoàn toàn.

Hơn nữa, các chính trị gia và những người có ảnh hưởng đều chưa thành công trong việc thay đổi thái độ của người dân đối với việc hưởng thụ thành quả của nền kinh tế sử dụng nhiều năng lượng. Điều này có nghĩa các chính phủ sẽ tiếp tục bị chi phối bởi “cân bằng giữa thịnh vượng và tính hợp lý”. Sự tồn tại của chính phủ sẽ liên quan trực tiếp khả năng mang lại lối sống ổn định, trung lưu cho người dân.

Nếu một quốc gia không thể tự sản xuất đủ năng lượng, họ sẽ trở nên phụ thuộc vào nguồn cung cấp bên ngoài hoặc sẽ phải mua hàng hóa- dịch vụ cần thiết từ một nhà cung cấp có khả năng tiếp cận năng lượng giá cả phải chăng và có thể cung cấp chúng với mức giá chấp nhận được. Do đó, các nhà cung cấp dịch vụ dữ liệu sẽ tìm cách tiếp cận những nơi có năng lượng giá cả phải chăng và đáng tin cậy. Trong một số trường hợp, thiên nhiên quyết định điều này, chẳng hạn như tiềm năng về năng lượng địa nhiệt. Trong những trường hợp khác, tính thất thường của thiên nhiên có thể được khắc phục bằng hành động có chủ ý của con người như xây dựng lò phản ứng hạt nhân.

An ninh quốc gia và chuyển đổi xanh

Biến đổi khí hậu đang là thách thức lớn đối với an ninh quốc gia. Với nhiều nước, việc giảm phát thải khí hiệu ứng nhà kính là nhiệm vụ bắt buộc, và cần bắt đầu từ việc xanh hóa ngành năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo. Nhưng điều này tiềm ẩn nguy cơ nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, vì năng lượn tái tạo không ổn định như các nguồn năng lượng truyền thống. Trong khi đó, năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế và là đầu vào của mọi ngành sản xuất. Để đảm bảo hoạt động công nghiệp không gián đoạn. Trong tương lai, nếu việc thiếu hụt năng lượng không được coi là chiến lược thực tế, trọng tâm sẽ là các nguồn không góp phần tạo ra khí thải nhằm giảm thiểu tác động về môi trường và khí hậu.

Năng lượng địa nhiệt, thủy điện và thủy triều chỉ khả thi ở những khu vực địa lý cụ thể. Năng lượng gió và năng lượng mặt trời lại không ổn định về sản lượng. Để duy trì nền kinh tế sử dụng nhiều năng lượng, phải có sẵn năng lượng hạt nhân và khí đốt tự nhiên để bổ sung. Những thực tế này góp phần tạo ra điều mà chuyên gia Judah Grunstein mô tả là sự liên hệ giữa an ninh quốc gia và quá trình chuyển đổi xanh.

Liên kết này biểu hiện ở hai cấp độ chính đều liên quan trực tiếp đến năng lượng. Đầu tiên là định nghĩa lại an ninh quốc gia, chuyển từ việc chỉ chống lại các mối đe dọa động học và tấn công mạng của các quốc gia và các tác nhân phi nhà nước sang coi an ninh y tế, năng lượng, công nghệ của quốc gia là những nhiệm vụ có tầm quan trọng ngang nhau. Điều này có nghĩa là có năng lượng để cung cấp cho hệ thống y tế, thậm chí cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu được tăng cường trí tuệ nhân tạo (AI) đang hỗ trợ con người tìm ra các giải pháp y tế và công nghệ. Thứ hai là khái niệm hóa một bản đồ mới vạch ra cách tốt nhất để đảm bảo khả năng tiếp cận bền vững và ổn định các nguyên liệu thô và các thành phần cần thiết. Các nguồn điện ít carbon đòi hỏi phải có đồng, urani, lithi, coban, vonfram và các khoáng sản khác; hay khả năng sản xuất/mua thép với giá thấp, khả năng tiếp cận linh kiện và máy móc, chưa kể đến nguồn nhân lực nghiên cứu và lực lượng lao động.

Trong trường hợp của Mỹ, việc coi năng lượng như tiền tệ cho phép xem xét lại các ưu tiên cho an ninh quốc gia theo hai hướng. Đầu tiên là xác định mức độ Mỹ muốn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng kéo dài và phức tạp, mang lại sự đảm bảo an ninh hợp lý cho hệ thống liên minh của Mỹ. Và thứ hai, dựa trên quan điểm của Sitilides, năng lượng dư thừa do Mỹ sản xuất có thể xuất khẩu cho đồng minh và đối tác. Amitai Etzioni, cố chuyên gia xã hội học người Mỹ gốc Israel-Đức, khẳng định mạng lưới năng lượng và tài chính kết nối các đối tác của Mỹ sẽ trở thành phương pháp để củng cố vai trò trung tâm của Mỹ.

Trần Anh

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.