Năm không yên bình với kinh tế Nhật Bản

Theo tờ The Straits Times, những “cơn gió ngược” kinh tế thổi mạnh và những dòng chảy địa chính trị cắt ngang đang hội tụ lại khiến cho 2024 trở thành một năm đầy khó khăn thách thức đối với Nhật Bản.

Sau 10 năm hứa hẹn sẽ tăng lương đáng kể cho “người làm công ăn lương”, Nhật Bản đã và đang phải chịu đựng khó khăn lâu dài. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền khẳng định 2024 sẽ là năm có nhiều thử nghiệm trên con đường kinh tế của Nhật Bản. Đảng của Thủ tướng Fumio Kishida cho biết trong 12 tháng tới, thu nhập bình quân đầu người sẽ tăng trung bình 3,8% nhờ kết hợp giữa tăng lương và giảm thuế. Điều quan trọng là thu nhập sẽ tăng nhanh hơn lạm phát, đưa Nhật Bản đi vào quỹ đạo tăng nhu cầu và sự thịnh vượng mà LDP đã và đang quảng cáo kể từ năm 2013.

Năm không yên bình với kinh tế Nhật Bản -0
BOJ cần khôi phục uy tín trong giới kinh doanh toàn cầu.

Một điều không thể tránh khỏi, đó là những cơn “hắt hơi, sổ mũi” của nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc là một trong những tác động không thể bỏ qua đối với tương lai kinh tế Nhật Bản. Thêm vào đó, tỷ lệ ủng hộ giảm mạnh của dân chúng đối với ông Kishida đang mâu thuẫn với mức định giá cổ phiếu Tokyo cao nhất trong nhiều thập kỷ. Tỷ lệ ủng hộ ông Kishida đã sụt xuống mức 17% trong tháng 12/2023 vừa qua. Điều này sẽ gây khó khăn cho các nhà đầu tư toàn cầu khi tìm hiểu lại Japan Inc. (thuật ngữ đặc biệt khi coi cả đất nước Nhật Bản giống như một tập đoàn khổng lồ).

Trong những tháng suy yếu của năm 2023, chỉ số trung bình chứng khoán Nikkei đạt mức cao nhất trong 33  năm. Một số hoạt động mua vào phản ánh những nỗ lực trong thập kỷ qua nhằm tăng cường sự quản trị doanh nghiệp, một số trong đó dựa trên nhận thức cho rằng Nhật Bản là nơi trú ẩn an toàn với lãi suất bằng 0. Tuy nhiên, khoảng cách giữa thực tế và sự lạc quan của các nhà đầu tư cho rằng Nhật Bản đang cải thiện nền kinh tế dần bị nới rộng. Ông Kishida được cho là đã chưa làm thực sự tốt trong thời gian 26 tháng cầm quyền vừa qua để giảm bớt tình trạng quan liêu, hiện đại hóa thị trường lao động, gia tăng năng suất, thúc đẩy sự bùng nổ khởi nghiệp, trao quyền cho phụ nữ hay thu hút nhân tài nước ngoài mới đến Tokyo.

Với tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong nhiệm kỳ của mình cho đến nay, trong năm 2024, ông Kishida sẽ rất bận rộn để duy trì vị trí của mình. Điều này khiến việc thực hiện kế hoạch “chủ nghĩa tư bản mới” của ông nhằm tăng thu nhập cho tầng lớp trung lưu hầu như không có hy vọng. Khi những “cơn gió ngược” kinh tế ngày càng thổi mạnh, thật khó để xem xét nghiêm túc mục tiêu của ông Kishida là giảm ngân sách của Nhật Bản trong năm tài chính tiếp theo, lần đầu tiên trong 12 năm. Nhiều thập kỷ chi tiêu tài chính gia tăng đã khiến Nhật Bản phải chịu gánh nặng nợ công nặng nề nhất trong thế giới công nghiệp - gấp đôi quy mô sản lượng kinh tế của nước này. Khả năng chính quyền ông Kishida hạn chế việc bán trái phiếu mới trong năm 2024 là rất thấp.

Ngay cả cách thức chính quyền LDP giảm thuế cũng làm hạn chế tác động. Để thay đổi hành vi của người tiêu dùng, những điều chỉnh thuế phải có quy mô lớn và lâu dài. LDP chỉ quan tâm đến việc cắt giảm tạm thời, điều này sẽ làm giảm lợi ích kinh tế. Êkíp của ông Kishida cũng không có kế hoạch gia tăng nỗ lực nhằm điều chỉnh các động cơ tăng trưởng. Điều này là cần thiết để khuyến khích CEO của các doanh nghiệp công bố mức tăng lương lớn hơn.

Thêm một nhân tố khó đoán nữa là cách thức xử lý của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong năm tới. Năm 2023, quan niệm thông thường cho rằng ngân hàng trung ương sẽ chấm dứt nới lỏng định lượng là sai lầm. Tương tự, nhiều người cho rằng Thống đốc Kazue Ueda, người nắm quyền lãnh đạo BOJ từ tháng 4/2023, là một chính khách “phi đảng phái về tiền tệ”. Năm 2024, BOJ vẫn bị mắc kẹt trong chính sách nới lỏng định lượng hơn bao giờ hết. Với nền kinh tế đang cận kề suy thoái, giảm phát xuất khẩu của Trung Quốc và lãi suất trái phiếu Mỹ tăng cao gây sức ép lên nhu cầu toàn cầu, việc “xoay trục” khỏi chính sách lãi suất bằng 0 có thể là rủi ro của năm 2025.

Mặc dù BOJ độc lập về mặt kỹ thuật, nhưng những lựa chọn của ông Ueda có thể bị hạn chế hơn bình thường bởi các kế hoạch tốn kém của Thủ tướng Kishida cho năm 2024 - cụ thể là tham vọng tăng chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản lên hơn 50% trong 5 năm tới, ở khoảng 43 nghìn tỉ yên. Tuy nhiên, việc chi trả cho những kế hoạch quân sự đầy tham vọng trong khi giảm thuế và kiềm chế nợ chính phủ đang trở nên ngày càng không thực tế theo từng tháng.

Trong năm 2024, Thủ tướng Kishida cũng phải đối phó với cái được gọi theo nghĩa đen là “vấn đề 2024 của Nhật Bản”. Vấn đề đó đề cập đến một loạt chính sách mới hạn chế việc làm thêm giờ đối với tài xế xe tải. Mặc dù trên danh nghĩa nhằm mục đích cải thiện điều kiện làm việc cho tài xế, nhưng tình trạng thiếu hụt lao động sẽ bắt đầu xảy ra vào tháng 4 tới. Nó làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn chuỗi cung ứng và lạm phát gia tăng.

BOJ cũng phải khôi phục uy tín trong giới kinh doanh toàn cầu. Sau hơn 22 năm nới lỏng định lượng, đã đến lúc cơ quan tiền tệ của Nhật Bản phải bình thường hóa lãi suất. Nếu êkip của ông Ueda thiếu niềm tin vào triển vọng kinh tế của Nhật Bản, thì tại sao các nhà đầu tư nước ngoài lại không cảm thấy như vậy? Đồng yên yếu sẽ tiếp tục kìm hãm Nhật Bản. Nó loại bỏ trách nhiệm của các nhà lập pháp và các CEO doanh nghiệp trong việc phá vỡ và cải tổ các hệ thống kinh tế. Đây là chiến lược tăng trưởng của LDP trong ít nhất 25 năm qua.

Huy Thông (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.