Năm không yên bình với kinh tế Nhật Bản

Theo tờ The Straits Times, những “cơn gió ngược” kinh tế thổi mạnh và những dòng chảy địa chính trị cắt ngang đang hội tụ lại khiến cho 2024 trở thành một năm đầy khó khăn thách thức đối với Nhật Bản.

Sau 10 năm hứa hẹn sẽ tăng lương đáng kể cho “người làm công ăn lương”, Nhật Bản đã và đang phải chịu đựng khó khăn lâu dài. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền khẳng định 2024 sẽ là năm có nhiều thử nghiệm trên con đường kinh tế của Nhật Bản. Đảng của Thủ tướng Fumio Kishida cho biết trong 12 tháng tới, thu nhập bình quân đầu người sẽ tăng trung bình 3,8% nhờ kết hợp giữa tăng lương và giảm thuế. Điều quan trọng là thu nhập sẽ tăng nhanh hơn lạm phát, đưa Nhật Bản đi vào quỹ đạo tăng nhu cầu và sự thịnh vượng mà LDP đã và đang quảng cáo kể từ năm 2013.

Năm không yên bình với kinh tế Nhật Bản -0
BOJ cần khôi phục uy tín trong giới kinh doanh toàn cầu.

Một điều không thể tránh khỏi, đó là những cơn “hắt hơi, sổ mũi” của nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc là một trong những tác động không thể bỏ qua đối với tương lai kinh tế Nhật Bản. Thêm vào đó, tỷ lệ ủng hộ giảm mạnh của dân chúng đối với ông Kishida đang mâu thuẫn với mức định giá cổ phiếu Tokyo cao nhất trong nhiều thập kỷ. Tỷ lệ ủng hộ ông Kishida đã sụt xuống mức 17% trong tháng 12/2023 vừa qua. Điều này sẽ gây khó khăn cho các nhà đầu tư toàn cầu khi tìm hiểu lại Japan Inc. (thuật ngữ đặc biệt khi coi cả đất nước Nhật Bản giống như một tập đoàn khổng lồ).

Trong những tháng suy yếu của năm 2023, chỉ số trung bình chứng khoán Nikkei đạt mức cao nhất trong 33  năm. Một số hoạt động mua vào phản ánh những nỗ lực trong thập kỷ qua nhằm tăng cường sự quản trị doanh nghiệp, một số trong đó dựa trên nhận thức cho rằng Nhật Bản là nơi trú ẩn an toàn với lãi suất bằng 0. Tuy nhiên, khoảng cách giữa thực tế và sự lạc quan của các nhà đầu tư cho rằng Nhật Bản đang cải thiện nền kinh tế dần bị nới rộng. Ông Kishida được cho là đã chưa làm thực sự tốt trong thời gian 26 tháng cầm quyền vừa qua để giảm bớt tình trạng quan liêu, hiện đại hóa thị trường lao động, gia tăng năng suất, thúc đẩy sự bùng nổ khởi nghiệp, trao quyền cho phụ nữ hay thu hút nhân tài nước ngoài mới đến Tokyo.

Với tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong nhiệm kỳ của mình cho đến nay, trong năm 2024, ông Kishida sẽ rất bận rộn để duy trì vị trí của mình. Điều này khiến việc thực hiện kế hoạch “chủ nghĩa tư bản mới” của ông nhằm tăng thu nhập cho tầng lớp trung lưu hầu như không có hy vọng. Khi những “cơn gió ngược” kinh tế ngày càng thổi mạnh, thật khó để xem xét nghiêm túc mục tiêu của ông Kishida là giảm ngân sách của Nhật Bản trong năm tài chính tiếp theo, lần đầu tiên trong 12 năm. Nhiều thập kỷ chi tiêu tài chính gia tăng đã khiến Nhật Bản phải chịu gánh nặng nợ công nặng nề nhất trong thế giới công nghiệp - gấp đôi quy mô sản lượng kinh tế của nước này. Khả năng chính quyền ông Kishida hạn chế việc bán trái phiếu mới trong năm 2024 là rất thấp.

Ngay cả cách thức chính quyền LDP giảm thuế cũng làm hạn chế tác động. Để thay đổi hành vi của người tiêu dùng, những điều chỉnh thuế phải có quy mô lớn và lâu dài. LDP chỉ quan tâm đến việc cắt giảm tạm thời, điều này sẽ làm giảm lợi ích kinh tế. Êkíp của ông Kishida cũng không có kế hoạch gia tăng nỗ lực nhằm điều chỉnh các động cơ tăng trưởng. Điều này là cần thiết để khuyến khích CEO của các doanh nghiệp công bố mức tăng lương lớn hơn.

Thêm một nhân tố khó đoán nữa là cách thức xử lý của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong năm tới. Năm 2023, quan niệm thông thường cho rằng ngân hàng trung ương sẽ chấm dứt nới lỏng định lượng là sai lầm. Tương tự, nhiều người cho rằng Thống đốc Kazue Ueda, người nắm quyền lãnh đạo BOJ từ tháng 4/2023, là một chính khách “phi đảng phái về tiền tệ”. Năm 2024, BOJ vẫn bị mắc kẹt trong chính sách nới lỏng định lượng hơn bao giờ hết. Với nền kinh tế đang cận kề suy thoái, giảm phát xuất khẩu của Trung Quốc và lãi suất trái phiếu Mỹ tăng cao gây sức ép lên nhu cầu toàn cầu, việc “xoay trục” khỏi chính sách lãi suất bằng 0 có thể là rủi ro của năm 2025.

Mặc dù BOJ độc lập về mặt kỹ thuật, nhưng những lựa chọn của ông Ueda có thể bị hạn chế hơn bình thường bởi các kế hoạch tốn kém của Thủ tướng Kishida cho năm 2024 - cụ thể là tham vọng tăng chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản lên hơn 50% trong 5 năm tới, ở khoảng 43 nghìn tỉ yên. Tuy nhiên, việc chi trả cho những kế hoạch quân sự đầy tham vọng trong khi giảm thuế và kiềm chế nợ chính phủ đang trở nên ngày càng không thực tế theo từng tháng.

Trong năm 2024, Thủ tướng Kishida cũng phải đối phó với cái được gọi theo nghĩa đen là “vấn đề 2024 của Nhật Bản”. Vấn đề đó đề cập đến một loạt chính sách mới hạn chế việc làm thêm giờ đối với tài xế xe tải. Mặc dù trên danh nghĩa nhằm mục đích cải thiện điều kiện làm việc cho tài xế, nhưng tình trạng thiếu hụt lao động sẽ bắt đầu xảy ra vào tháng 4 tới. Nó làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn chuỗi cung ứng và lạm phát gia tăng.

BOJ cũng phải khôi phục uy tín trong giới kinh doanh toàn cầu. Sau hơn 22 năm nới lỏng định lượng, đã đến lúc cơ quan tiền tệ của Nhật Bản phải bình thường hóa lãi suất. Nếu êkip của ông Ueda thiếu niềm tin vào triển vọng kinh tế của Nhật Bản, thì tại sao các nhà đầu tư nước ngoài lại không cảm thấy như vậy? Đồng yên yếu sẽ tiếp tục kìm hãm Nhật Bản. Nó loại bỏ trách nhiệm của các nhà lập pháp và các CEO doanh nghiệp trong việc phá vỡ và cải tổ các hệ thống kinh tế. Đây là chiến lược tăng trưởng của LDP trong ít nhất 25 năm qua.

Huy Thông (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.