Mùa săn lùng đông trùng hạ thảo trên cao nguyên Tây Tạng

Nửa thực vật nửa động vật, đông trùng hạ thảo (ĐTHT) được y học cổ truyền cho là có mọi dược tính quý giá. Đã từ lâu, việc thu lượm loại nấm ký sinh quý hiếm và có giá cực đắt này làm giàu cho người Tây Tạng. Giống như những thứ đắt giá, từ rượu ngon cho tới đồng hồ Thụy Sĩ, kể cả việc chơi golf, ĐTHT dần dần trở thành đối tượng săn lùng của giới doanh nhân và các quan chức tham nhũng, vì có món quà nào quý hơn bằng một lời hứa trường thọ?

Việc thu hoạch làm đảo lộn kinh tế địa phương

Trong vùng Yushu, buổi sáng thường chẳng có ai ở nhà. Các trường học cũng đều đóng cửa. Các bậc phụ huynh bỏ bê cả việc chăm sóc trâu bò hằng ngày. Thành phố nhỏ này trở nên vắng vẻ, và các làng mạc xung quanh cũng vậy. Đây là khoảng thời gian mà đa số người dân Tây Tạng trên các cao nguyên dẹp các sinh hoạt hằng ngày sang một bên để dành cho một việc khác có lợi hơn, đó là lên các ngọn đồi trong vùng để tìm ĐTHT, một loại nấm có giá ngang với vàng. Họ lùng sục các bụi cỏ mọc ở độ cao hơn 5.000m, và chỉ nhờ vào kinh nghiệm họ mới nhận dạng được loại cỏ có tên khoa học là Ophiocordyceps sinensis nhú đầu lên khỏi mặt đất.

Chịu khó lùng sục trong vòng 1 tháng, anh Pubu cùng vợ và con cái đảm bảo một nửa thu nhập cả năm.
Chịu khó lùng sục trong vòng 1 tháng, anh Pubu cùng vợ và con cái đảm bảo một nửa thu nhập cả năm.

Anh Pubu 44 tuổi, sau một lúc im lặng quan sát, anh mừng rỡ kêu lên: "Tôi kiếm được một cây rồi này!". Anh vớ lấy cuốc, bổ vài nhát và bẻ cục đất khô để lấy ra thứ nấm quý hiếm. Con trai anh là Gayong 15 tuổi, cũng vừa mới tìm được một cây khác. Cô gái Jomu 20 tuổi cũng tìm thấy một cây nữa. Mỗi người đều yên tâm: hôm nay "đủ sở hụi" rồi.

Loài nấm lai kỳ lạ giữa thực vật và động vật chỉ mọc trên một vài vùng của cao nguyên Tây Tạng. Chính vì quý hiếm mà một cây chỉ bằng ngón tay có thể bán được cả chục euro, tức là 20.000euro/kg. Thậm chí giá còn cao hơn thế tại các hiệu thuốc có uy tín nhất ở những thành phố lớn phía đông Trung Quốc, cách đó 3.000km, nơi những khách hàng giàu có đang đợi hàng.

Nấm được sấy khô trước khi đem bán.
Nấm được sấy khô trước khi đem bán.

Thị trường ĐTHT bùng nổ vào những năm 2000, khi có một giai cấp trung lưu nổi lên tại Trung Hoa đại lục, cộng thêm với các tay nhà giàu mới nổi tại Hồng Kông và Đài Loan, đã tạo ra một nhu cầu chưa từng có. Tính chất rất riêng biệt của loại nấm này đủ để cho giá trị thương mại của nó tăng cao. Đầu tiên, cây nấm hình thành trong các ấu trùng của sâu bướm, và các dược tính của nó phát xuất từ việc nó được nuôi bằng chính con ấu trùng đó cho tới tận não bộ. Ban đầu là động vật, ĐTHT trở thành thực vật, loại nấm này đặc biệt lại… có hai mắt. Hiện tượng này giải thích cho tên gọi "Đông trùng hạ thảo", nghĩa là "mùa đông là sâu, mùa hè là cỏ".

Với việc giá cả tiếp tục đẩy lên cao trong khoảng 15 năm nay, cư dân tất cả các vùng phụ cận của thành phố Yushu đều chuyển sang việc lùng kiếm ĐTHT vào giai đoạn duy nhất trong năm có thể tìm được nó, tức là từ giữa tháng 5 tới giữa tháng 6, khi mà khí hậu ấm lên và thảo mộc có thể nảy mầm. Đa số công việc mua bán được thực hiện ngay trên đường phố. Để thống nhất với nhau về giá cả mà không lộ ra cho kẻ tò mò, người bán kẻ mua phải ra hiệu bằng tay giấu trong chiếc túi vải.

Việc thu lượm ĐTHT làm đảo lộn nền kinh tế khu vực và làm bùng lên những mối bất hòa, vì các vùng khác nhau của miền núi không có giá trị ngang nhau. Chẳng hạn như người dân vùng Xiaosumang, họ tìm cách sang vùng đất của dân vùng Batang để tìm nấm. Sự đố kị đôi khi sinh ra bạo lực. Anh Pubu nhớ lại: "Cách đây gần 10 năm, tại Zadoi, có một người đàn ông bị đánh đến chết vì đất đai và vì tiền bạc”.

Nhà cầm quyền trước đây không làm chủ được tình hình, nhưng gần 2 năm nay đã tổ chức những cuộc tuần tra. Với gia đình anh Phubu, khi bán hàng cho vị thương gia giàu có Gejie Obozairen, thì số tiền kiếm được không phải là nhỏ. Vì lượng nấm bán được gần 100.000NDT mỗi năm. Trong một tháng làm việc cật lực, cả gia đình anh kiếm được gần một nửa thu nhập cả năm. Do đó, theo xác nhận chính thức của nhà cầm quyền thì các trường học đều phải tạm thời đóng cửa. Trong vùng đất nghèo nàn và lạc hậu này thì thời gian này cũng gần giống như việc một sòng bài ở Las Vegas mỗi năm mở cửa một tháng vậy.

Đông trùng hạ thảo đang "hạ sốt"?

Nhà sư Nobu 40 tuổi tỏ ra lo lắng: "Người dân vùng Yushu cạn nghĩ quá. Họ bị ám ảnh bởi thu nhập quá lớn”. Một số gia đình giàu lên nhờ ĐTHT nên đã bỏ bê việc nuôi trâu bò. Nhưng sẽ ra sao nếu ĐTHT không còn thịnh hành nữa? Nhà sư này không bao giờ muốn tham gia vào việc tìm nấm. Với ông thì đây là vấn đề tín ngưỡng: Phật tử chân chính phải kiêng sát sinh dưới mọi hình thức.

Tại chợ Yushu, các tay lái buôn mua sỉ đông trùng hạ thảo rồi bán lại tại các thành phố lớn.
Tại chợ Yushu, các tay lái buôn mua sỉ đông trùng hạ thảo rồi bán lại tại các thành phố lớn.

Còn ông Gejie Obozairen thì chẳng bận tâm đến chuyện mình có sát sinh hay không. Ông đã trút bỏ y phục truyền thống Tây Tạng để khoác bộ đồ lính, lái chiếc xe hơi chạy trên mọi địa hình, và khi đang rảo quanh vùng núi thì ông đã nghĩ về chuyến đi Canton sắp tới. Ở đó, tay thương nhân nổi tiếng này mặc cả với các khách hàng giàu sụ của mình. Mỗi năm, riêng mình ông đã vận chuyển từ 2 - 3 tấn ĐTHT, một con số khá lớn, vì tổng số thu được không vượt quá 200 tấn. Ông đã mở một cửa tiệm với khoảng 40 nhân viên làm việc, trong một khu nổi tiếng ở Thượng Hải.

Ông giải thích: "Giá chênh lệch ở cuối đường dây là cao nhất”. Liệu giá của thứ "sâu mùa đông, cỏ mùa hè" này có tụt xuống không? Giống như những thứ đắt giá, từ rượu ngon cho tới đồng hồ Thụy Sĩ, kể cả việc chơi golf, ĐTHT dần dần trở thành đối tượng săn lùng của giới doanh nhân và các quan chức tham nhũng, vì có món quà nào quý hơn bằng một lời hứa trường thọ?

Từ 2 năm nay, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiến hành một chiến dịch mạnh tay dẹp bỏ tham nhũng, hối lộ. Kết quả là việc mua bán ĐTHT có giảm xuống đôi chút. Ông Choa Choephel xác nhận: "Bây giờ việc tặng quà khi làm ăn buôn bán đã trở nên tế nhị”. Ông Choa là một trung gian chuyên đi lại giữa các vùng núi Yushu và các đại lộ thênh thang ở Thượng Hải và Thẩm Quyến, gần sát Hồng Kông. Năm ngoái, các tay buôn bán sỉ trao đổi các loại ĐTHT nhỏ nhất nhưng có giá tương đương với 4 euro, nhưng bây giờ chỉ bán được có 3 euro.

Với những cây nấm dài hơn, là loại đắt tiền nhất, thì nhu cầu giảm xuống còn một nửa. Đó là chưa kể Trung Quốc đang đối đầu với nạn hàng giả - ĐTHT làm bằng bột mì hoặc chất dẻo. Ông Choa Choephel nói: "Những người chẳng biết gì về ĐTHT chắc chắn mắc bẫy. Phải luôn luôn kiểm tra xem con ĐTHT có đủ hai mắt không". Tại Yushu, một số tay buôn phải dùng tới máy quét để chắc chắn là mình không bị lừa.

Tại sân bay Xining của Trung Quốc, có một cửa tiệm mang bảng hiệu Very Grass bán loại viên nhộng có chứa bột ĐTHT. Nhân viên bảo vệ đặt lên cửa ra vào tấm bảng ghi giá làm ta liên tưởng tới giá tại một tiệm vàng. Một hộp cỡ 81 phải bỏ ra 29.888NDT, tức là 4.300 euro. Với loại tốt nhất, cô bán hàng Liu Shengxiong giải thích là liều dùng cho mỗi ngày có giá 270 euro. Thời gian gần đây, việc buôn bán của cửa hàng có uy tín này đã giảm sút.

Cô Liu nói: "Doanh nhân ít tặng quà hơn trước, còn người giàu chỉ mua để dùng thôi”. Còn du khách ngoại quốc thì không chuộng ĐTHT, vì thứ này không được các nước khác biết đến. Trên các bức tường của sân bay, nhiều tấm bích chương quảng cáo nêu lên những lợi ích khi dùng ĐTHT. Nhưng nhu cầu vẫn giảm sút. Cô bán hàng giải thích: "Thứ này chủ yếu dành cho người bệnh. Rốt cuộc chỉ người bệnh giàu có mới mua nổi”.

Minh Thu (theo L'Express)

Các tin khác

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.