Theo đó, trong trận chiến đấu một mất một còn chống lại lực lượng đảo chính do tướng Augusto Pinochet cầm đầu, ông Allende ngày 11/9/1973 khi cùng đường đã tự sát bằng khẩu súng AK mà lãnh tụ Cuba, Fidel Castro từng tặng ông. Những viên đạn mà bọn lính đảo chính tràn vào dinh Tổng thống (La Moneda) nhằm vào ông chỉ bắn phải một cái xác không hồn.
Nhà độc tài Pinochet sau khi lên nắm quyền ở Chile đã tạo ra được một phép lạ kinh tế. Nhưng cái giá phải trả cho sự phồn vinh đó quá đắt: hơn 30 nghìn người bị giết, 12,5 nghìn người chết trong các nhà tù vì bị tra tấn và hơn một triệu người phải ly hương …
Sông bao nhiêu nước…
Salvador Allende là một con người mang trong mình tinh thần lãng mạn nồng nàn rất điển hình của châu Mỹ Latinh. Ông sinh ra trong một gia đình thượng lưu nổi tiếng với những tư tưởng tự do của mình. Ngay từ khi còn rất trẻ, ông đã đắm mình trong những khát vọng nhân sinh.
Chính tâm hồn sôi nổi say mê của Allende đã giúp ông không chỉ tụ họp ở quanh mình những con người đồng chí hướng trong chính trị mà cả những người con gái xinh đẹp và hấp dẫn nhất từ các nước Mỹ Latinh. Ngay từ khi còn là sinh viên y khoa của Trường Đại học Tổng hợp Chile, Allende đã tham gia vào phong trào nổi dậy chống lại chế độ độc tài Carlos Ibanez. Năm 1933, một năm sau khi có bằng bác sĩ, Allende đã đứng ra lập đảng Xã hội Chile. Năm 1937, ở tuổi 28, Allende là nghị sĩ đại diện cho chính đảng này. Từ đó trở đi, ông đã không ngừng đi lên trên con đường công danh.
Từ năm 1939 tới năm 1942, Salvador Allende đã giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế.
Người dân Chile hiểu rất rõ về bác sĩ Allende và rất tin tưởng ông khi ông cố gắng vận động để thông qua những đạo luật giúp cho người nghèo được hưởng các dịch vụ y tế tối ưu. Cũng trong giai đoạn đó, trong chiến dịch giúp đỡ những người bị nạn vì trận động đất năm 1939, Salvador Allende đã gặp mỹ nhân đệ nhất của đất nước là Mercedes Hortensia Bussi, còn được gọi là La Tencha, kém ông 6 tuổi.
Trai tài gái sắc, hai người đã trở thành chồng vợ. Thế nhưng, cơm ngon canh ngọt không lâu, trong gia đình đã sớm nảy sinh mâu thuẫn, không phải bởi chuyện phản bội tình ái mà vì sự phản bội quan điểm chính trị. Năm 1952, người vợ đã bỏ phiếu cho ứng cử viên không phải từ đảng do chồng lãnh đạo mà lại thuộc một đảng phái khác.
Và thế là giữa hai người đã xuất hiện một vực sâu tinh thần không thể gì khắc phục nổi. Có lẽ khi ấy La Tencha đã quyết định để chồng được tự do tình cảm để đổi lại việc gia đình vẫn được gìn giữ. Họ không li dị nhau vì đã có tới ba mặt con (Carmen Paz, Beatritz và Isabel, đều là con gái).
Trong các buổi tiếp tân chính thức, bao giờ ông Allende cũng đi cùng vợ, nhưng trong đời thường thì mọi sự lại khác. Rất nhiều phụ nữ đẹp đến rồi đi trong chuỗi ngày vui vẻ của nhà chính khách tài năng lỗi lạc và có sức hút rất lớn đối với phái yếu.
Nữ luật sư tài năng Graciela Alvarez đã tận tụy giúp ông trong chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống lần thứ nhất năm 1952. Allende đã cùng nữ luật sư này "trên từng cây số", đi tới khắp hang cùng ngõ hẻm để gặp gỡ cử tri, tới cả những nơi không có đường để đi xe hơi mà phải cưỡi trên lưng ngựa. Ông đã vấp phải thất bại lần đó nhưng không nản chí mà lại tiếp tục chuẩn bị cho kỳ tranh cử tiếp theo.
Cũng ở thời điểm đó, Allende đã quen được với nữ quý tộc Eugenia Valencia, người Colombia. Và một tình yêu sâu đậm đã nảy nở giữa hai người. "Thật tuyệt vời nếu được nhìn thấy em bây giờ và được ở cạnh bên em, ở thật gần trong cuộc đời em… Hơn nữa, giữa hai ta có cái mà rất nhiều người không có - cơ hội tận hưởng cảnh mặt trời mọc, tận hưởng cây lá, tiếng sông rì rào chảy như tiếng thở than hay tiếng biển gầm gào…
Ôi giá mà anh có thể rời bỏ những vấn đề chính trị cấp bách này và giũ bỏ cái ách đang đè nặng lên mình! Thế nhưng, em ơi, anh cũng phải hài lòng với cuộc sống của mình thôi, hài lòng vì anh đã dâng hiến tất cả những gì tốt đẹp nhất mà anh có cho sự nghiệp đấu tranh liên tục không phút giây ngừng nghỉ và anh sẽ tiếp tục đi theo con đường này.
Chính vì thế nên đối với anh vô cùng quan trọng là những giờ hai ta được ở bên nhau. Chúng như ốc đảo giữa sa mạc chính mênh mông vô cùng tận, nơi mà những chuyện riêng tư không được tính đến và thậm chí còn không được để ý tới", - Salvador Allende đã viết những dòng này cho người tình thân quý năm 1956, khi bị cảm nặng nên phải nằm tĩnh dưỡng…
Mặc dầu yêu Eugenia Valencia tha thiết đến thế, nhưng trong cuộc vận động tranh cử Tổng thống năm 1958, Allende vẫn chọn một nữ trợ lý khác. Đó là Leonor Belavides, một phụ nữ cũng thuộc dòng dõi quý tộc mà để có được tình yêu của nàng, thậm chí ông còn phải đấu súng.
Chiến dịch tranh cử đó lại thất bại nhưng số lượng những người ủng hộ ông ở Chile đã gia tăng đáng kể. Cử tri đất nước Nam Mỹ này không chỉ bị tinh thần tự tin và ý chí chiến đấu ngoan cường hấp dẫn mà còn rất thích những lời hứa tranh cử của ông: tạo cơ hội để Chilê thoát khỏi nạn thất nghiệp, tạo dựng thêm những chỗ làm mới…
Năm 1964, Salvador Allende lại bị thua trong chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống mới nhưng bù lại, ông có được tình yêu của nữ cố vấn là ngôi sao ca nhạc xinh đẹp Ines Moreno. Mỹ nhân này vừa chơi ghi ta vừa hát rất hay và luôn có mặt cạnh người đàn ông hấp dẫn của mình trong mọi cuộc biểu tình chính trị…
Một điều rất lạ là, tất cả những người phụ nữ mà Salvador Allende từng gắn bó bằng những cuộc tình dài ngắn khác nhau đều không hề giận ông khi mọi sự đã không còn như cũ nữa.
Ông biết cách tỏ tình hấp dẫn và chia tay một cách êm đềm. Và ngay cả khi đã chia tay rồi và dù rất bận bịu với quốc gia đại sự, mỗi khi các người tình cũ cần nhờ ông việc gì thì ông cũng đều cố gắng giúp đỡ đến nơi đến chốn. Salvador Allende không phải là người đàn ông quá ham sắc dục, tình yêu của ông mang nặng tinh thần đồng điệu và lần nào ông phải lòng phụ nữ cũng rất chân thành và nồng nhiệt, như cậu bé lần đầu tiên bước vào nẻo tình. Và lần nào ông cũng ngỡ tình yêu vừa nảy nở sẽ là tình yêu cuối cùng của đời ông, một lần là mãi mãi!
Năm 1970, cuối cùng Salvador Allende cũng đắc cử Tổng thống. Mặc dù bận trăm công nghìn việc và liên tục phải thực hiện những chuyến đi công vụ khắp nơi, Allende vẫn tìm được cách để có một tình yêu sôi nổi với nữ diễn viên người Chile, Mares Gonsales.
Nhưng không phải mỹ nhân này mà là một phụ nữ khác mới được vinh hạnh trở thành người bạn gần gụi nhất, người cố vấn tin cậy nhất của Allende trong thời điểm quyết định để chạy nước rút vào dinh La Moneda. Đó là một phụ nữ cũng sắc nước hương trời, Miria Contreras. Allende đã cùng với Miria tổ chức riêng một cuộc ăn mừng thắng lợi trong cuộc bầu cử Tổng thống này.
Tổng thống Allende đã thực hiện được lời hứa trước nhân dân: trong hai năm làm nguyên thủ quốc gia đã tạo dựng được 260 chỗ làm, tăng mức sống tối thiểu lên 329%. Thế nhưng, cuộc chiến đấu ở Chile đã ngày một bất lợi cho Allende khi các công ty độc quyền của Mỹ và CIA nhảy vào. Washington khi đó cảm thấy ở "sân sau" của họ đang xuất hiện thêm một Cuba mới nên quyết tâm bằng mọi cách quấy phá những nỗ lực an dân của chính phủ Allende.
Những cuộc bãi công do lực lượng giàu kinh nghiệm xui nguyên giục bị tổ chức đã liên tiếp nổ ra. Người Mỹ thậm chí còn làm hoảng loạn cả thị trường đồng, mặt hàng mang lại thu nhập chính của Chile. Năm 2004 đã giải mật những tài liệu của CIA và Bộ Ngoại giao Mỹ về việc cần bằng mọi cách, kể cả bằng bạo lực, để hạ bệ Tổng thống Allende.
Mối tình sau cuối
Thù trong giặc ngoài, Tổng thống Allende khi đó cảm thấy cực kỳ cô độc trên chính trường ẩn chứa nhiều hiểm ác. Đúng lúc đó ở thủ đô Santiago lại xuất hiện một mỹ nhân mới, đó là Gloria Gaetan, con gái của một thủ lĩnh người Colombia đã bị sát hại. Và người đẹp này đã trở thành tình yêu trăng trối của Salvador Allende.
Chính Gloria và hai người con gái của Tổng thống Allende đã ở lại cùng với ông cho tới phút cuối cùng trước khi Dinh La Moneda bị binh lính của Pinochet tấn công ngày 11/9/1973. Allende đã ra lệnh cho họ phải rời khỏi dinh. Khi ấy, ông không hề biết là Gloria đã mang thai đứa con chung của hai người…
Tới đây, trên sân khấu ở Santiago sẽ xuất hiện vở diễn dựa theo cuốn sách của nhà văn Chile Eduardo Labarca Salvador Allende: Lịch sử tình yêu. 20 người phụ nữ của Allende, đó là câu chuyện kể bằng cái nhìn của những nhân chứng sống ở giai đoạn đó trong thư, phỏng vấn và ảnh.
Vì rằng số phận của mỗi mọi người phụ nữ từng yêu Allende sau khi ông mất đều rất bi thảm: ai đó chấp nhận tha hương, ai đó tự vẫn, còn ai đó đành phải dứt bỏ đứa con còn chưa thành hình người đầy đủ của ông…
Tuy nhiên, tất cả họ đều chung thủy với ký ức về ông, như người vợ chính thức Mercedes Hortensia Bussi de Allende: bà trong những năm dưới chế độ Pinochet đã trở thành một biểu tượng đấu tranh quyết liệt chống lại độc tài. Bà đã qua đời năm 2009, ở tuổi 95.
Di cốt của vị Tổng thống hào hoa và đa tình sẽ được an táng lại vào ngày 4/9/2011, đúng kỷ niệm lần thứ 41 chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử Tổng thống Chile
