Mối đe dọa từ chiến binh IS trở về nước

Mặc dù bị mất khá nhiều vùng "lãnh thổ" song tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vẫn cố sức xây dựng mạng lưới tại nhiều quốc gia khác trên thế giới. Và, có lẽ trong một tương lai không xa, IS sẽ thành lập được một "vương quốc" khác ở đâu đó ngoài Syria.

Đó là mối đe dọa ghê gớm từ sự trở về nước xuất xứ hay chạy sang các nước khác của chiến binh IS bại trận. Theo đánh giá từ các chuyên gia an ninh, sự sụp đổ của IS tại Syria chỉ là sự khép lại một chương và chương mới sắp sửa mở ra.

Nhiều chiến binh nước ngoài gia nhập IS đang bị xét xử tại Iraq và một số phần tử có thể đối mặt với bản án tử hình - một điều gây khó xử về mặt luật pháp lẫn đạo đức cho các quốc gia quê hương của những người này.

Trong khi đó, chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đang tăng cường giám sát đường biên giới dài hơn 800 km giữa nước này và Syria để ngăn chặn sự xâm nhập của nhiều chiến binh IS. Các quốc gia láng giềng như là Jordan và Liban cũng có cùng mối lo sợ như Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, những điểm đến sắp tới của IS sau thất bại thảm hại tại Iraq và Syria bao gồm khá nhiều quốc gia.

Hình ảnh tên Nemmouche xả súng trong Nhà Bảo tàng Do Thái tại Brussels, Bỉ.

Hình ảnh tên Nemmouche xả súng trong Nhà Bảo tàng Do Thái tại Brussels, Bỉ.

Hiện nay, có bằng chứng cho thấy IS đang cố gắng xây dựng mạng lưới khủng bố tiếp theo ở Yemen, Bán đảo Sinai, Nga, nhiều quốc gia Trung Á, vùng Bắc Caucasus và cả khu vực Đông Nam Á (bao gồm Myanmar và Philippines). Ngoài ra, IS cũng có sự hiện diện khá mạnh tại Libya - nơi mà vào năm 2016, chính quyền Mỹ ghi nhận có đến 6.500 chiến binh. Thậm chí, IS cũng lần mò đến những đất nước xa xôi như Cộng hòa Congo.

 Nhiều chiến binh nước ngoài IS chọn con đường quay về quốc gia xuất xứ của chúng với mưu đồ thiết lập mạng lưới hoạt động ngầm để tiến hành những cuộc tấn công khủng bố theo kiểu "sói cô đơn" hay gây mất ổn định chính trị. Tunisia có số công dân rời đất nước gia nhập IS thuộc hàng cao nhất thế giới - với khoảng 6.000 người. Các quốc gia vùng Vịnh Arab cũng đặc biệt lo ngại trước mối họa xâm nhập của IS. Các chính quyền châu Âu cũng lo ngại về vấn đề an ninh trước sự trở về của hàng ngàn chiến binh IS từng là công dân của họ.

Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Chính trị Quốc tế Italia (ISIP) và Chương trình về chủ  nghĩa cực đoan của Đại học George Washington, con số chiến binh IS trở về châu Âu đang tăng theo từng ngày. Để đối phó với nguy cơ, các chính quyền châu Âu đang tăng cường hợp tác chia sẻ thông tin tình báo trong nỗ lực dò tìm những phần tử IS đang tìm cách trở về nước bằng con đường bất hợp pháp hay giả làm dân tỵ nạn.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất cho các cơ quan an ninh là phần đông chiến binh sử dụng hộ chiếu thật của châu Âu để trở về nước theo đường hợp pháp. Năm 2016, chính quyền Anh tiết lộ có đến 400 công dân nước này gia nhập IS đã trở về nhưng chỉ có 54 đối tượng bị xét xử và buộc tội.

Mehdi Nemmouche là người Pháp gốc Algeria tham gia chiến đấu 11 tháng với tổ chức IS ở Syria trước khi quay về châu Âu để giết người. Ngày 24-5-2014, Nemmouche xả súng trong Nhà Bảo tàng Do Thái ở trung tâm thành phố Brussels của Bỉ làm chết 3 người ngay lập tức và 1 người qua đời sau đó. Đối với giới chức chống khủng bố Mỹ và châu Âu, vụ nổ súng kéo dài chỉ 90 giây của Nemmouche được coi là kiểu tấn công đáng lo ngại từ sự trở về của hàng ngàn người châu Âu và người Mỹ tham gia các nhóm cực đoan Hồi giáo ở Syria và Iraq.

Những chiến binh liên quan với IS bị bắt giữ tại Marawi, Philippines.
Những chiến binh liên quan với IS bị bắt giữ tại Marawi, Philippines.

Những nhà hoạch định chính sách Đức thậm chí gặp nhiều khó khăn hơn khi phải đối mặt với vấn đề gọi là "du lịch thánh chiến" do nhiều người trở về từ Syria nhưng không biết được họ đã làm gì ở đất nước đang có nội chiến này - cụ thể là họ có tham chiến hay không và nếu có thì chiến đấu cho nhóm nào.

Ngoài ra, điều quan trọng hơn tất cả là liệu khi hồi hương, những người này có thật sự là mối đe dọa cho an ninh quốc gia hay không. Theo báo cáo của giới chuyên gia an ninh, chỉ khoảng hai chục người hồi hương "đồng ý hợp tác với chính quyền" trong khi số khác từ chối nói chuyện hay trả lời cho câu hỏi liệu họ có mang theo cuộc chiến của IS về Đức hay không? 

Luật pháp cũng là một trở ngại để đối phó với chiến binh thánh chiến. Tại một số quốc gia, việc gia nhập một tổ chức khủng bố hay chiến đấu trong vùng xung đột ở nước ngoài không bị coi là phạm tội.

Thậm chí, tại những quốc gia coi những trường hợp đó là phạm tội thì chính quyền cũng vẫn khó thu thập bằng chứng để xét xử trước tòa án. Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn đối với những đứa bé chào đời từ cha mẹ là chiến binh IS. Không chỉ cố gắng phát hiện bắt giữ, các chính quyền khắp châu Âu đang tăng cường đầu tư vào những chương trình "giải trừ cực đoan hóa" để tạo điều kiện cho việc từ bỏ tổ chức cực đoan.

Ví dụ như chính quyền thành phố Aarhus của Đan Mạch thành lập chương trình giải trừ cực đoan hóa và tái hội nhập xã hội và kết quả cho thấy khá hiệu quả. Những quốc gia châu Âu khác như là Pháp đang có kế hoạch lập ra 12 trung tâm tương tự.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...