Mốc 108 - ngọn lửa cách mạng và trách nhiệm người chiến sĩ hôm nay

Những bước chân lặng thầm giữ biên cương

Tháng đầu năm, ở Pác Bó sương mờ núi đá, suối Lê Nin trong xanh lặng lẽ. Ngày 28/1/1941, sau 30 năm bôn ba, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt bước chân đầu tiên trở về Tổ quốc tại mảnh đất bên cột mốc 108, biên giới Việt - Trung.

Cột mốc 108, nay là mốc 675, không chỉ đánh dấu chủ quyền lãnh thổ mà còn là chứng tích lịch sử, biểu tượng của ý chí độc lập và niềm tin Bác gửi gắm vào tương lai dân tộc. Qua bao thăng trầm, cột mốc vẫn lặng lẽ đứng đó, kiên cường như tinh thần cách mạng Pác Bó.

Hôm nay, bên cột mốc lịch sử, không chỉ có những bước chân về nguồn, mà còn có những cuộc tuần tra thầm lặng của lực lượng Biên phòng, Công an, dân quân và nhân dân, những người đang bền bỉ viết tiếp câu chuyện giữ đất, giữ nước nơi biên cương.

Mốc quốc giới 108 là cột mốc cũ, sau quá trình phân giới cắm mốc đã được hai bên thống nhất giữ lại làm di tích lịch sử. Bởi vì chính nơi đây sau nhiều năm bôn ba hải ngoại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt bước chân đầu tiên trở về Tổ quốc. Theo sử liệu, cột mốc 108 được dựng theo Hiệp ước Pháp - Thanh cuối thế kỉ 19. Đây là một trong 314 cột mốc dùng để phân định biên giới trên đất liền giữa Việt Nam và Trung Quốc tại thời điểm ấy. Cột mốc 108 là một phiến đá hình chữ nhật cao khoảng 1m, bề ngang chừng 8 tấc. Ngày nay, thời gian đã bào mòn các mặt đá trở nên nhẵn nhụi. Bên cạnh cột mốc 108 bây giờ là cột mốc quốc giới số 675.

Giữa núi rừng Trường Hà, mỗi chuyến tuần tra biên giới bắt đầu từ rất sớm. Khi sương còn phủ kín lối mòn, tổ tuần tra đã lên đường, mang theo lương khô, nước uống, bản đồ và trên hết là tinh thần trách nhiệm với từng tấc đất biên cương. Khi đến mốc 108, việc đầu tiên của tổ tuần tra là phát quang cây cối, dọn dẹp khu vực xung quanh cột mốc và đường biên giới. Trong không gian tĩnh lặng của núi rừng, nghi thức chào cột mốc được thực hiện trang nghiêm, giản dị nhưng thiêng liêng. Đó là khoảnh khắc mà mỗi cán bộ, chiến sĩ đều cảm nhận rõ hơn bao giờ hết ý nghĩa của hai chữ “chủ quyền”.

Chia sẻ về những lần đặt chân tới mốc 108, Thượng úy Trần Bá Long, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Pác Bó (Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang) cho biết, “cột mốc quốc giới 675 nằm trên đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Do hai bên đã thống nhất giữ cột mốc 108 làm cột mốc lịch sử, vì vậy đã nhất trí cắm cột mốc 675 cách cột mốc 108 cũ khoảng 5m. Mốc quốc giới số 675 phân định ranh giới giữa Việt Nam - Trung Quốc, được xây dựng kiên cố vào năm 2001 sau Hiệp định biên giới Việt - Trung năm 1999. 85 năm sau, đường lên cột mốc đã có, những bậc thang đá giúp du khách, người dân đi lại thuận tiện hơn.

“Mỗi lần đứng trước mốc 108, tôi luôn bồi hồi bởi nơi đây, 85 năm trước, Bác Hồ đã đặt bước chân đầu tiên trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Giữa núi rừng biên cương, người lính càng thấm thía trách nhiệm giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng”, Thượng úy Trần Bá Long chia sẻ.

Với Thượng úy Long, chào cột mốc không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm tự hào; được canh giữ biên cương trên chính mảnh đất lịch sử này là vinh dự lớn lao của mỗi người lính biên phòng.

Hình ảnh ấy cũng hiện lên rõ nét trong thế hệ lính trẻ hôm nay, những người luôn mang trong mình ngọn lửa nhiệt huyết, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biên cương. Trung úy Bế Văn Trà, Đội trưởng Đội Vũ trang, Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang cho biết, được đứng trong hàng ngũ bộ đội biên phòng, công tác tại Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang là một niềm tự hào. Ngày đêm tuần tra, gìn giữ sự bình yên cho nhân dân, bảo vệ từng cột mốc, từng tấc đất nơi phên giậu của Tổ quốc không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng đã thấm sâu trong tim mỗi người lính.

Giây phút đứng trang nghiêm chào cột mốc, cảm xúc như lắng đọng lại. Từ nơi cột mốc thiêng liêng ấy phóng tầm mắt ra xa là núi non trùng điệp hùng vĩ, là quê hương cách mạng Pác Bó - nơi cội nguồn cách mạng Việt Nam được khơi nguồn và bền bỉ hun đúc qua nhiều thế hệ. Giữa không gian linh thiêng ấy, niềm tự hào, xúc động và ý thức trách nhiệm của người lính biên phòng càng thêm sâu sắc, thôi thúc họ tiếp tục vững vàng nơi tuyến đầu Tổ quốc, xứng đáng với truyền thống cha anh đi trước.

Ngọn lửa ấy đang được tiếp nối mạnh mẽ trong thế hệ lính trẻ. Trung úy Bế Văn Trà khẳng định: Với người lính, mỗi cột mốc không chỉ là dấu hiệu pháp lý, mà còn là biểu tượng của lịch sử, của máu xương cha ông. “Tuần tra, bảo vệ biên giới là sứ mệnh thiêng liêng. Mỗi bước chân trên đường biên là một lời nhắc nhở về trách nhiệm trước Tổ quốc”, Trung úy Bế Văn Trà chia sẻ.

Song hành cùng bộ đội biên phòng trên tuyến đầu biên cương là lực lượng Công an xã Trường Hà, ngày đêm bám địa bàn, giữ gìn bình yên từ cơ sở. Thiếu tá Hứa Văn Thiệu, Tổ trưởng Tổ an ninh Công an xã Trường Hà cho biết, đứng trước cột mốc lịch sử, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều bồi hồi, xúc động và tự hào. Với riêng tôi, là một người chiến sĩ CAND công tác trên chính mảnh đất Trường Hà, cảm xúc ấy càng thiêng liêng hơn, nhắc nhở sâu sắc lời Bác dạy: Muốn giữ vững an ninh biên giới phải dựa vào dân, gắn bó với dân.

Thế trận lòng dân nơi cội nguồn cách mạng

Từ thực tiễn địa bàn biên giới, Công an xã Trường Hà không chỉ làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự mà còn bền bỉ phối hợp với bộ đội biên phòng, chính quyền địa phương tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân cùng tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc. Mỗi chuyến xuống cơ sở là dịp gần dân, lắng nghe tâm tư, kịp thời giải quyết những vấn đề nảy sinh ngay từ thôn xóm, để bình yên được giữ vững từ gốc.

Thượng úy Hoàng Minh Thư, cán bộ Tổ an ninh Công an xã Trường Hà cho rằng, công tác cơ sở không chỉ là nhiệm vụ mà còn là tình cảm của người con quê hương dành cho mảnh đất mình gắn bó; giữ bình yên cho xóm làng cũng chính là gìn giữ những giá trị lịch sử mà cha ông để lại.

Ở Trường Hà, bảo vệ biên giới không phải việc riêng của lực lượng vũ trang. Dân quân tự vệ và nhân dân địa phương chính là những “cột mốc sống” nơi phên giậu Tổ quốc. Ông Nông Văn Huy, Tiểu đội dân quân thường trực xã Trường Hà cho biết, tổ dân quân 9 người thường xuyên phối hợp với biên phòng tuần tra, phát quang đường biên, mốc giới. “Sinh ra và lớn lên ở đây, chúng tôi hiểu từng con suối, ngọn núi. Được góp sức giữ biên cương là niềm tự hào của tuổi trẻ Trường Hà”, anh Huy chia sẻ.

Thực tế cho thấy, khi người dân hiểu rõ giá trị của từng cột mốc, từng đường biên và trực tiếp tham gia bảo vệ, biên cương trở nên vững chắc hơn bao giờ hết. Từ cung cấp thông tin, tham gia tuần tra đến tự giác chấp hành pháp luật, nhân dân Trường Hà đang cùng các lực lượng xây dựng “thế trận lòng dân” bền chặt.

Ông Hoàng Văn Soái, trưởng xóm Pác Bó cho biết, xóm có 90 hộ, với 383 nhân khẩu, gần 60 hộ làm du lịch, buôn bán, dịch vụ. Người mở quán ăn, người bán hàng bên suối Lê Nin, người làm du lịch cộng đồng... Nhờ đó, đời sống bà con ngày càng khấm khá, xóm làng thêm rộn ràng. Điều ông Soái vui nhất là an ninh, trật tự luôn được giữ vững: Xe máy để ngoài cửa cả đêm vẫn yên tâm, bà con sống chan hòa, đoàn kết, sát cánh cùng lực lượng Công an giữ bình yên từng nếp nhà, con ngõ.

Pác Bó có nhiều cột mốc biên giới, nhưng với người dân nơi đây, mốc 108 là mốc son lịch sử thiêng liêng; còn mốc 665 thì xa xôi, đường rừng hiểm trở, gian nan vất vả. Dẫu vậy, mỗi chuyến tuần tra của biên phòng, công an và nhân dân vẫn đều đặn bước đi, bởi trong từng dấu chân ấy là niềm tự hào và ý thức gìn giữ từng tấc đất, cánh rừng như giữ chính mái nhà mình.

Bí thư Chi bộ xóm Pác Bó Dương Thị Bích Hợp cho biết, phát huy truyền thống quê hương cách mạng, người dân yên tâm lao động, sản xuất, phát triển kinh tế. Ngoài làm nương, bà con trồng rau sạch, chăn nuôi, mở homestay, làm du lịch. Khu di tích hiện có hơn 70 quầy hàng bày bán nông sản, sản phẩm OCOP, mỗi năm đón hàng trăm nghìn lượt du khách. Đời sống ổn định, trẻ em được đến trường đầy đủ, công tác chăm sóc sức khỏe ngày càng được nâng cao.

Chia sẻ với phóng viên, Thượng tá Cao Văn Thành, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang cho biết: Với địa bàn giàu giá trị lịch sử cách mạng, đặc biệt là khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, đơn vị luôn xác định rõ đây vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm thiêng liêng. Đồn thường xuyên phối hợp với Ban Quản lý khu di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Cao Bằng tổ chức canh gác, kiểm tra, kiểm soát, bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ các đoàn khách trong và ngoài nước về tham quan, tìm hiểu lịch sử.

Trên mảnh đất gắn liền với những dấu mốc son của cách mạng như khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, khu di tích Kim Đồng..., mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn nêu cao tinh thần tự hào, trách nhiệm, tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, góp phần gìn giữ cội nguồn cách mạng của quê hương Cao Bằng.

Song song với nhiệm vụ bảo vệ di tích, Đồn triển khai đồng bộ các mặt công tác quản lý, bảo vệ biên giới. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã chủ trì, phối hợp tổ chức 52 lần tuần tra biên giới, với 148 lượt người; 11 đợt phát quang, tu sửa 11,5 km đường tuần tra, giới thiệu đường biên, mốc giới cho 731 lượt người; tổ chức 2 buổi tuyên truyền 3 văn kiện pháp lý về biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc cho 280 lượt học sinh, giáo viên. Đồng thời, đơn vị thường xuyên tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo; phối hợp tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia” tiếp tục lan tỏa sâu rộng. Giai đoạn 2015-2025, nhân dân đã phối hợp với bộ đội biên phòng tổ chức hàng trăm lượt tuần tra, phát quang và giới thiệu đường biên, góp phần giữ vững mốc giới, nâng cao ý thức trách nhiệm trong bảo vệ chủ quyền. Cùng với đó, mô hình đảng viên phụ trách hộ gia đình được triển khai hiệu quả tại 100% xóm giáp biên, góp phần củng cố cơ sở đảng, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Song song nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, phong trào trồng cây dọc đường tuần tra biên giới được duy trì, với hàng nghìn cây xanh được trồng mới, vừa cải thiện môi trường, vừa thắt chặt tình đoàn kết quân - dân trong sự nghiệp bảo vệ biên cương Tổ quốc.

Hòa chung không khí cả nước hướng về Pác Bó - Trường Hà nhân kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ về nước, Công an xã Trường Hà đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự. Trung tá Lương Quân Đoàn, Trưởng Công an xã Trường Hà cho biết, lực lượng Công an tăng cường tuần tra, kiểm soát, phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an toàn tuyệt đối Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Pác Bó, nhất là trong thời điểm kỷ niệm ý nghĩa này. Với phương châm “Thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi”, mỗi cán bộ, chiến sĩ lặng thầm bám địa bàn, giữ bình yên để nhân dân và du khách yên tâm về nguồn, tri ân lịch sử, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Giữa núi rừng biên cương, cột mốc 108 vẫn lặng lẽ đứng đó như chứng nhân lịch sử. Ngọn lửa cách mạng được Bác Hồ thắp lên từ 85 năm trước vẫn cháy bền bỉ, soi đường cho hôm nay. Từ những bước chân tuần tra thầm lặng đến sự đồng lòng của nhân dân, biên cương Trường Hà được giữ vững không chỉ bằng mốc giới, đường biên, mà bằng niềm tin, trách nhiệm và khát vọng xây dựng quê hương bình yên, phát triển bền vững cùng Tổ quốc.