Máu thịt anh đã hòa vào đất mẹ

• Đại úy Sầm Quốc Nghĩa và những trận đánh sinh tử với tội phạm ma tuý

Trong quá trình vây bắt tội phạm, anh đã ngã xuống vì bình yên cuộc sống khi tuổi đời quá trẻ với biết bao khát khao cống hiến còn ở phía trước.

Người lính trinh sát tinh nhuệ

Chiều 22-3, trên chuyến xe vội vã cùng Thiếu tướng Nguyễn Hữu Cầu vượt chặng đường hơn 200km từ thành phố Vinh đến huyện Quế Phong ngay sau khi biết tin Đại  úy Sầm Quốc Nghĩa hi sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ, tôi đã thấy không ít lần nước mắt rơi trên gương mặt của người đứng đầu Công an Nghệ An. Để rồi sau đó, khi đứng trước di ảnh chiến sỹ của mình, trong câu chuyện với thân sinh Đại úy Nghĩa, ông nghẹn đi, câu chuyện liên tục bị ngắt quãng.

“Tôi có mặt ở đây cũng là để nhận lỗi với gia đình, vì đã để cán bộ của mình hy sinh. Đây là một mất mát quá lớn đối với lực lượng công an. Tấm gương hy sinh này đã tô thắm hình ảnh người Công an nhân dân “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Cầu nói.

Biết tin Đại úy Sầm Quốc Nghĩa (cán bộ Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về hình sự - ma túy và kinh tế Công an huyện Quế Phong) hy sinh, rất đông anh em, họ hàng lối xóm và đồng chí, đồng đội đã tìm đến để chia sẻ, động viên bố mẹ, vợ con anh vượt qua nỗi đau không gì có thể bù đắp. Căn nhà nhỏ nép bên quốc lộ 48A, thuộc địa phận bản Liên Bận, xã Châu Thắng, huyện Quỳ Châu (Nghệ An) giờ đây đã vắng bóng anh. Mất đi đứa con trai quá đột ngột, ông Sầm Văn Vinh, bố đẻ của Đại úy Nghĩa như chết lặng. Buồn đau đời người ông đã nếm trải nhưng nỗi đau lá vàng khóc lá xanh rơi, có lẽ chưa bao giờ trong cuộc đời này ông nghĩ đến.

“Tự dặn lòng mình phải mạnh mẽ để vượt qua nhưng hễ nghĩ đến con là nỗi đau như quặn thắt. Chỉ thương con dâu và cháu nội mới bén hơi chồng, hơi cha được mấy năm nay đã phải chịu cảnh vợ góa, con côi”, ông Vinh đau xót. Cũng theo lời người cha già, dù đau đớn đến tột cùng nhưng sự ra đi của con trai ông đã tô thắm lên hình ảnh người Công an nhân dân “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Lãnh đạo và cán bộ, chiến sỹ Công an Nghệ An chia buồn cùng gia đình Đại úy Sầm Quốc Nghĩa.

Ông cũng mong muốn, tin tưởng rằng sự hi sinh của Nghĩa là tấm gương cao cả để làm động lực cho cán bộ, chiến sỹ Công an Nghệ An nói riêng, công an toàn lực lượng nói chung, biến đau thương thành hành động để đẩy lùi tội phạm các loại và tội phạm ma túy nói riêng, mang lại hạnh phúc, bình yên cho nhân dân.

Đại úy Sầm Quốc Nghĩa năm nay 29 tuổi, anh từng công tác tại lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy. Năm 2015 anh nhận nhiệm vụ tại Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về hình sự - ma túy và kinh tế Công an huyện Quế Phong. 4 năm liên tục gần đây anh đạt danh hiệu Chiến sĩ Thi đua cơ sở.

Tại Hội nghị Biểu dương người tốt, việc tốt trong phong trào thi đua Vì an ninh Tổ quốc giai đoạn 2015-2020 của cụm thi đua số 8 các đơn vị trên tuyến quốc lộ 48A, Đại úy Nghĩa vinh dự được vinh danh là 1 trong 20 gương mặt điển hình tiêu biểu. Mặc dù tuổi đời, tuổi nghề còn rất trẻ nhưng Đại úy Sầm Quốc Nghĩa đã đạt được rất nhiều thành tích trong quá trình công tác, đặc biệt là đấu tranh với tội phạm ma túy dọc biên giới Việt - Lào đoạn qua địa bàn huyện Quế Phong.

Có một chuyên án nổi bật đầu tiên mà Đại úy Nghĩa tham gia. Ngày đó, trong quá trình ra quân trấn áp các loại tội phạm, bảo vệ Bầu cử Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, Công an huyện Quế Phong phát hiện tại địa bàn xã Thông Thụ có một số đối tượng khả nghi thường xuyên qua lại biên giới Việt - Lào.

Sau gần 1 tháng trinh sát, xác định được thời gian các đối tượng vận chuyển ma túy từ Lào về và sẽ trao đổi vào lúc rạng sáng ngày 28-5-2016 tại khu vực biên giới, Đại úy Nghĩa và đồng đội đã tiếp cận địa điểm và tổ chức mai phục tại khu vực biên giới thuộc bản Mường Phú, xã Thông Thụ. Đến khoảng 4h30 sáng cùng ngày, khi nhóm tội phạm này sa vào ổ phục kích, các mũi tấn công của ban chuyên án đồng loạt xuất kích.

Đại úy Nghĩa cùng đồng đội mặc dù bị các đối tượng rút dao chống trả quyết liệt, song nhóm đối tượng này đã nhanh chóng bị khống chế trước sự dũng cảm của các trinh sát. Danh tính hai đối tượng được xác định là Thò Pò Thó (SN 1966) và Vừ Chồng Chớ (SN 1995), đều trú tại bản Pục, cụm bản Viêng Phăn, huyện Sầm Tớ, tỉnh Hủa Phăn (Lào). Tang vật thu được gồm 3kg thuốc phiện, 2 gói màu xanh chứa 400 viên ma túy tổng hợp.

Một chiến công khác ghi đậm dấu ấn của Đại úy Sầm Quốc Nghĩa là cùng động đội phá thành công chuyên án vào ngày 5-5-2017. Để triệt xóa đường dây vận chuyển ma túy từ Lào về Việt Nam qua địa bàn xã biên giới Tri Lễ, Công an huyện Quế Phong đã xác lập chuyên án để đấu tranh. Đại úy Nghĩa thông thạo địa bàn, am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào nên đã trực tiếp nắm bắt thông tin tại địa bàn, kịp thời báo cáo mọi nhất cử, nhất động của đối tượng cho ban chuyên án.

Sau một thời gian kiên trì theo dõi, đến 12h30 ngày 5-5, nhận được tin báo các đối tượng sẽ thực hiện giao dịch ma túy tại khu vực bản Tà Pàn, xã Tri Lễ, ban chuyên án lên kế hoạch vây bắt.

Đúng 14h, khi đối tượng đang vận chuyển “hàng” từ biên giới về thì các trinh sát ập vào khống chế. Tại hiện trường thu giữ 1,5 bánh heroin có trọng lượng 440 gam; 200 viên ma túy tổng hợp, 1 con dao đối tượng dùng để phòng thân và một số tài liệu, vật chứng khác. Danh tính đối tượng là Ngô Văn Cường (SN 1988), trú khối 8, thị trấn Kim Sơn, huyện Quế Phong. Đây là con nghiện lâu năm, đã có 1 tiền án về tội tàng trữ trái phép chất ma túy.

Đặc biệt, năm 2018, Đại úy Nghĩa được Bộ trưởng Bộ Công an tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong xác lập, phá thành công chuyên án, bắt “ông trùm” ma túy Xồng Xái Hờ (SN 1957) khi đang vận chuyển 3 kg ma túy đá, 2.000 viên ma túy tổng hợp đi tiêu thụ.

Theo hồ sơ tư liệu, Xồng Xái Hờ là kẻ có nhiều thủ đoạn ma mãnh, trong quá trình mua, bán ma túy luôn lựa chọn các vùng đồi núi hẻo lánh, hoang vu. Các cuộc giao dịch thông thường, Hờ rất ít khi trực tiếp thực hiện mà thông qua đàn em thân tín, điều khiển từ xa để đối phó với cơ quan chức năng. Ngày 17-3-2018, phát hiện Hờ cùng đồng bọn là Xồng Bá Tông (SN 1988), cùng trú tại bản Mường Lống, xã Tri Lễ (Quế Phong) đang trực tiếp mang hàng đi giao dịch, Đại úy Nghĩa cùng đồng đội kiên trì bám theo các đối tượng.

Sau gần một ngày liên tục thay đổi địa điểm, khi tin chắc đã cắt đuôi được lực lượng chức năng, Hờ quyết định giao dịch với đối tác ngay tại thị trấn Kim Sơn thì bị Nghĩa cùng thành viên ban chuyên án áp sát, quật ngã.

Gia đình Đại úy Sầm Quốc Nghĩa.

Cuộc điện thoại cuối cùng

Sáng 22-3-2020, Công an huyện Quế Phong nhận được tin báo của quần chúng nhân dân về việc có một số đối tượng người Lào tổ chức vận chuyển ma túy từ biên giới vào mua bán tại khu vực rừng núi xã Nậm Giải, huyện Quế Phong. Lãnh đạo Công an huyện đã nhanh chóng xác minh nguồn tin đồng thời cử tổ công tác gồm 8 đồng chí tổ chức vây bắt nhóm đối tượng này.

Khi tổ công tác tiếp cận được địa bàn, cũng như mọi lần, Đại úy Nghĩa đã xung phong đi tuyến đầu để di chuyển vào gần hơn khu vực nghi vấn, nhằm tiếp cận đối tượng. Sau gần nửa ngày tiếp cận hiện trường, Nghĩa cùng đồng đội đã di chuyển đến rất gần khu vực nhóm người lạ mặt đang tập trung để chuẩn bị tiến hành giao dịch ma túy.

Thời cơ ập đến, Đại úy Sầm Quốc Nghĩa đã nhanh chóng quật ngã, khống chế được 1 đối tượng nhưng bất ngờ từ lùm cây phía sau 1 đối tượng khác lao ra đâm, chém liên tiếp vào người anh rồi giải cứu cho đồng phạm bỏ chạy. Mặc dù bị trọng thương, Nghĩa vẫn tiếp tục truy đuổi, đồng thời ra hiệu cho đồng đội tới. Nhưng, khi đồng đội tới nơi, 2 kẻ buôn ma túy đã bỏ chạy vào rừng sâu, vứt lại con dao vẫn còn vết máu ở bên đường. Đồng đội sau đó đưa Nghĩa về cấp cứu tại trung tâm y tế huyện nhưng anh đã không qua khỏi do vết thương quá nặng, mất máu nhiều.

Ngay sau khi sự việc xảy ra, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an tỉnh và Đại tá Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An đã có mặt tại huyện Quế Phong để chỉ đạo truy bắt những đối tượng này. Thiếu tướng Cầu khẳng định đây là mất mát vô cùng to lớn của không riêng Công an Nghệ An mà còn là mất mát của toàn lực lượng.

Ông Sầm Văn Vinh bố Đại úy Nghĩa kể về con trai trong nỗi buồn vô hạn, Nghĩa là con thứ hai, trên Nghĩa có một chị gái. Cách đây 3 năm, Nghĩa xây dựng gia đình với cô giáo mầm non, hiện đã có một cháu bé gần 3 tuổi. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, neo người nên hai vợ chồng vẫn ở chung với bố mẹ. Mặc dù khoảng cách từ nhà đến đơn vị chưa đầy 20km nhưng Đại úy Nghĩa rất ít khi ở nhà. Hiểu được tính chất, đặc thù công việc của con nên vợ chồng ông Vinh cũng rất chia sẻ.

Hung khí đối tượng vứt lại hiện trường sau khi gây án.

Rạng sáng ngày 22-3, khi vừa tỉnh giấc, ông tình cờ nghe được cuộc điện thoại của Nghĩa gọi về cho vợ, dặn dò nhớ giữ gìn sức khỏe và đeo khẩu trang khi ra đường rồi tắt máy. Linh tính của một người cha khiến ông bất an, suốt buổi sáng hôm đó ông đã rất nhiều lần gọi điện nhưng con trai không bắt máy. Gần trưa, Nghĩa gọi về cho cha, bảo đang đi làm nhiệm vụ rồi tắt máy. Để rồi chỉ mấy tiếng đồng hồ sau đó, gia đình như chết lặng khi nhận thông tin Nghĩa đã anh dũng hy sinh.

Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo Công an huyện Quế Phong cho biết thêm, thấy Nghĩa có hoàn cảnh gia đình khó khăn, lãnh đạo Công an huyện đã nhiều lần đề xuất để anh được chuyển tới đội khác, thuận tiện và đỡ vất vả hơn nhưng lần nào Nghĩa cũng từ chối. Lý do mà anh đưa ra là tội phạm ma túy tuyến biên giới Việt Lào vẫn đang hoành hành, anh muốn cùng đồng đội giữ yên biên cương, mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân, đặc biệt là bà con sinh sống dọc theo tuyến biên giới.

“Nghĩa rất đam mê với công việc này, không nỡ chuyển qua đội khác vì yêu nghề và nặng tình đồng chí, đồng đội. Dù biết làm trinh sát ma túy rất vất vả, nguy hiểm, lại không có thời gian bên gia đình nhưng cậu ấy vẫn kiên quyết gắn bó”, sau câu nói này, thủ trưởng của Nghĩa quay vội đi, giấu những giọt nước mắt tiếc thương.

Được biết, cậu ruột của Đại úy Sầm Quốc Nghĩa là Thượng úy Lê Văn Tuấn, hiện cũng đang công tác tại Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về hình sự - ma túy và kinh tế Công an huyện Quế Phong, cũng đã từng bị trúng 2 phát đạn trong lúc vây bắt tội phạm ma túy ở khu vực biên giới nhưng vẫn nỗ lực quật ngã 1 đối tượng và cùng đồng đội bắt được 3 đối tượng khác, thu  20 bánh heroin và 12.000 viên ma túy tổng hợp.