Mafia ma túy Maroc lộng hành ở Hà Lan

Từ lâu, du khách đến Hà Lan không chỉ để chiêm ngưỡng những cánh đồng hoa tulip trải dài bất tận và những chiếc cối xay gió. Không kém phần nổi tiếng là khu đèn đỏ và vô số quán cà phê ở Amsterdam, nơi bán các loại “thuốc nhẹ”. Trong giai đoạn 1990-2000, chúng dường như là  biểu tượng thực sự của một tương lai nơi mọi thứ đều được cho phép theo cách văn minh và chừng mực.

Tuy nhiên, ẩn chứa đằng sau câu chuyện cổ tích này là một thế giới “hầm ngục” được điều hành bởi những kẻ đến từ Maroc. Băng đảng  mafia ma túy lộng hành, tra tấn và giết người trên đường phố, và bây giờ chúng đe dọa cả công chúa 18 tuổi Katharina-Amalia, nữ vương tương lai của Hà Lan, khiến cả châu Âu phải khiếp sợ.

"Hầm ngục" của Amsterdam

Người Maroc bắt đầu chuyển đến Hà Lan vào giữa những năm 1960, hầu hết họ đến từ vùng núi Rif (phía Bắc của đất nước), những nơi vẫn bảo tồn các trật tự hàng thế kỷ, và do đó mối quan hệ gia tộc rất bền chặt. Cho đến những năm 1970, nhiều cư dân của Rif từng làm việc trong các vườn nho, nhà máy của Maroc bắt đầu mất việc làm trong lĩnh vực nông nghiệp, các mỏ và nhà máy thép về tay những tập đoàn châu Âu, những người ở lại phải rời khỏi quê hương của họ, nhiều người đã chuyển đến châu Âu.

hlan1.jpg -0
Hà Lan, điểm du lịch quốc tế.

Một số bắt đầu buôn bán, những người khác bắt đầu trồng cây gai dầu, và những người thân của họ sống tha hương đã biến thành cơ sở vận chuyển ma túy đến các thị trường đầy hứa hẹn. Đến năm 2009, ở Hà Lan có gần 354.000 người Maroc và người Hà Lan gốc Maroc. Năm 2011, 16% thanh niên dưới 25 tuổi ở Amsterdam là con cháu của những người đến từ Maroc.

Cho đến nửa sau của những năm 1980, việc kinh doanh ma túy còn tương đối vô tội vạ. Mọi thứ thay đổi khi cocaine bắt đầu trở nên phổ biến. Các tập đoàn lớn nhất Nam Mỹ đã liên lạc với các đối tác Maroc của họ và đưa ra một lời đề nghị thật khó từ chối. Lúc đầu, các tập đoàn ma túy Nam Mỹ cung cấp "bột trắng" cho các thành phố vùng Rif - ví dụ như Tangier (ở Tây Bắc Hà Lan), từ đó đến Amsterdam, Antwerp và các cảng khác của các nước Benelux (gồm Bỉ, Hà Lan và Luxembourg) rồi đưa đi khắp châu Âu. Chẳng bao lâu chính người vùng Rif đã làm chủ được "văn hóa nông nghiệp" mới nhưng không thể tìm thấy những người vận chuyển thuốc tốt nhất. Hầu hết mọi gia đình vùng Rif đều có họ hàng ở Tây Âu, và do mối quan hệ gia tộc bền chặt, không khó để tìm được những người phù hợp ở Hà Lan.

Tại cảng Amsterdam, cảng hàng hóa của thủ đô Hà Lan trải dài hàng km với những cầu tàu, bến cảng và nhà kho bằng bê tông, nơi hàng trăm chuyến tàu chở container khổng lồ từ khắp nơi trên thế giới cập bến mỗi ngày, công nhân ồ ạt tham gia buôn bán ma túy. Một nhà điều hành cần trục cảng có thể nhận được tới 100.000 euro chỉ bằng cách di chuyển container đến đúng chỗ. Một nhân viên hải quan hay một người bốc vác có thể giàu lên nếu anh ta chỉ cần cúi xuống buộc dây giày đúng lúc và không nhìn thấy những cảnh không nên thấy. Được nhập vào Hà Lan là hàng chục tấn ma túy, với mỗi kg mang lại cho mafia khoảng 50.000 euro. 20 tấn “hàng hóa” đã bị bắt giữ vào năm 2020 chỉ là một giọt nước biển, không thể gây thiệt hại đáng kể cho ngân sách của những kẻ đút túi hàng tỷ euro nhờ buôn bán, vận chuyển ma túy.

hlan 4congchua.jpg -0
Công chúa Catharina-Amalia.

Vua trong thế giới ngầm ở Hà Lan

Kể từ năm 2012, bạo lực từ mafia Maroc bắt đầu gia tăng, các vụ giết người trên đường phố Amsterdam đã trở thành chuyện bình thường. Chính lúc đó, theo cảnh sát, nổi lên trùm mafia Maroc người Hà Lan, tên là Ridouan Taghi.

Ridouan Taghi sinh năm 1977 tại Rif. Năm 1980, hắn cùng bố mẹ chuyển đến Vianen, một đô thị ở miền Trung Hà Lan và trở thành một bí ẩn đối với cơ quan thực thi pháp luật trong nhiều năm. Đầu những năm 1990, hắn tham gia nhóm Bad Boys, hoạt động ở thành phố đông dân Utrecht. Năm 1992, lần đầu tiên hắn bị kết tội ăn trộm và tàng trữ vũ khí. Sau năm 2000, những tưởng hắn bắt đầu hoàn lương, sở hữu một quán nướng ở Vianen và không thu hút bất kỳ sự chú ý nào. Nhưng từ năm 2013, tập hồ sơ của cảnh sát về hắn ngày càng dày lên, các báo cáo đổ dồn về sự tham gia của Taghi trong các vụ giết những người buôn bán ma túy, luật sư và nhà báo. Hóa ra một người gốc Maroc đã thành lập một tổ chức bí mật xung quanh hắn ta, tổ chức hợp tác trực tiếp với các băng đảng ma túy Peru, tham gia vào việc cung cấp cocaine và loại bỏ những người không mong muốn. Kết quả là khoảng 30 người đã bị bắt, nhưng riêng Taghi thì không. 

Tháng 9/2016, cựu tướng cướp người Hà Lan Martin Kok, kẻ đã gắn bó với quá khứ tội phạm và trở thành một blogger nổi tiếng, đã công bố dữ liệu về hai đồng phạm của Taghi, đề cập đến tên đầy đủ của họ. Ba tháng sau, Kok bị giết. Hơn nữa, bọn lính đánh thuê của Taghi bắt đầu những cuộc săn lùng đối thủ, kết quả là con trai của một thẩm phán ở thành phố Marrakesh và một số tên trùm tội phạm ở các thành phố khác nhau của Maroc và châu Âu đã bị giết.

hlan 2taghi.jpg -0
Ridouan Taghi, vua của thế giới ngầm Hà Lan.

Năm 2018, Taghi được đưa vào danh sách những tên tội phạm bị truy nã gắt gao nhất hành tinh. Gần một năm sau, hắn bị giam giữ ở Dubai khi đang sống trong một khách sạn sang trọng với tài liệu giả mạo, và bị dẫn độ về Hà Lan. Về sau mới biết tổ chức của Taghi đang kiểm soát một phần ba tổng số cocaine cung cấp cho châu Âu.

Mafia ma túy Maroc lộng hành

Việc ông trùm bị bắt cũng không ngăn được đồng bọn. Ngày 18/9/2019, nhân chứng chính của vụ truy tố Taghi đã bị giết và vào ngày 6/7/2021, hai tên cướp đã bắn phóng viên Peter de Vries ở Amsterdam, người đang đưa tin về phiên tòa xét xử Taghi. Peter de Vries là một trong những nhà báo có ảnh hưởng nhất của đất nước. Vụ giết người này đã gây chấn động xã hội Hà Lan.

Ngày 2/10/2021, các cơ quan mật vụ thông báo rằng Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte có thể bị bắt cóc bởi những tên tay sai của Taghi, vì thế chính trị gia này phải chuyển gấp sang di chuyển trong xe bọc thép, dù trước đó ông rất thích đạp xe đi làm.

Năm 2022, người dân Taga quan tâm đến công chúa 18 tuổi Catharina-Amalia, nữ hoàng tương lai của Hà Lan - được biết đến vào ngày 19/9 khi các đặc nhiệm khuyên cô nên trở về cơ ngơi của gia đình và tuyệt đối không để lộ diện. Nhà vua Hà Lan Willem-Alexander và Hoàng hậu Maxima, đang dự lễ tang của Nữ hoàng Anh Elizabeth II ở London, đã nhận được hung tin và gọi tình hình tội phạm trong nước là rất nghiêm trọng.  

Cho đến gần đây, bọn mafia đã giao tiếp bằng cách sử dụng một vài tin nhắn tức thời với khả năng mã hóa rắc rối. Gần như hai hoặc ba ngày một lần, mệnh lệnh loại bỏ những người không mong muốn được truyền đi dưới hình thức che đậy mỏng manh, như "người đàn ông này mệt mỏi". Khi bị bắt vào tù, bọn mafia Maroc nhiều năm còn sử dụng một thủ thuật đặc biệt là gửi thư đi với trích dẫn từ kinh Coran. Cách trao đổi thông tin này khiến các cơ quan pháp luật vẫn chưa thể tìm ra chìa khóa của mật mã. Mỗi khi một lá thư như vậy rời khỏi các bức tường của nhà tù, cảnh sát tuyên bố cảnh giác cao độ và mong đợi những vụ thảm sát mới.

hlan3 nhabao.jpg -0
Nhà báo Pieter de Vries bị sát hại vì điều tra việc làm mờ ám của Taghi.

Trong các cuộc đột kích vào các "văn phòng" mafia Maroc, các nhân viên thực thi pháp luật đã phát hiện ra các kho vũ khí có hệ thống giám sát video. Thậm chí có những phòng tra tấn, nơi để thuận tiện cho việc "làm việc với khách hàng", chúng đã đặt những chiếc ghế nha khoa mới tinh. Những "tổ chức" như vậy có thể nằm cách các khu du lịch của Amsterdam vài dãy nhà.

Tổ chức tội phạm của Taghi cũng có đối thủ cạnh tranh. Có ít nhất 10 băng nhóm Maroc đang hoạt động ở châu Âu nói chung và Hà Lan nói riêng. Cuộc chiến giữa các băng đảng ma túy nổ ra ngày càng thường xuyên, điều này gây mất an toàn cho người dân địa phương, khách du lịch và danh tiếng của đất nước.

Từ tháng 2-2022, cảnh sát Hà Lan đã mở một cuộc thanh tra tại Nieuw Vosseveld, "nhà tù an toàn nhất", nơi Ridouan Taghi đang bị giam giữ. Các cơ quan tình báo nhận được thông tin rằng tên cướp hối lộ lính canh và không chỉ chuyển đi những thông điệp, mà còn gặp riêng được tay sai của hắn trong các bức tường của Nieuw Vosseveld. Bản thân Ridouan Taghi, được mệnh danh là vua của thế giới ngầm cũng bình tĩnh gửi đơn kháng cáo và khiếu nại về "điều kiện giam giữ vô nhân đạo".

Bà Femke Halsema, Thị trưởng Amsterdam tuyên bố: “Hãy đối mặt với sự thật: cuộc chiến chống ma túy không hoạt động. Việc thu giữ ma túy cũng không. Tôi hy vọng tất cả chúng ta đều đồng ý rằng cần có một chiến lược thay thế”.

Ngày 13/10, Văn phòng công tố Hà Lan đã gọi vụ sát hại nhà báo Pieter de Vries là một hành động khủng bố. Vẫn chưa rõ liệu tình huống này có làm thay đổi mức buộc tội đối với Ridouan Taghi hay không, nhưng có vẻ như Hà Lan đã thực sự quyết định đưa cuộc chiến chống ma túy lên một nấc thang mới.

Đăng Bẩy (Tổng hợp)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.