Mạc Văn Khoa – quần xắn móng lợn, lang thang thị thành

Mạc Văn Khoa có gương mặt khá đặc biệt, trông vừa thương thương, vừa buồn cười. Dường như, ông trời cho Khoa gương mặt ấy đặng diễn hài. Bạn bè, khán giả, thương Khoa trêu, Khoa có gương mặt “xấu lạ”. Nghệ sĩ hài Trường Giang thì nhận xét, Khoa bước lên sân khấu thôi, chưa cần diễn đã tạo tiếng cười. Khoa, cạn veo ly trà, mới nói với tôi rằng: “Nếu mà không diễn hài, em cũng không biết làm gì nữa”.

Khoa nói vậy thôi, chứ bây giờ thì Khoa đã là diễn viên hài nổi tiếng rồi. Sự thành công trong cuộc thi “Cười xuyên Việt” đã giúp Khoa có nhiều cơ may.

1. Lời tâm sự của Khoa, nhiều nghệ sĩ từng tỏ bày, như một trân quý với nghề diễn. Nhưng với Khoa, đó còn là bước ngoặt, là cả những nỗ lực không ngừng nghỉ. Bởi nếu không diễn hài, Khoa giờ đã có một chân gì đấy trong phường, xã, biết đâu chừng. 

Nhưng có lẽ, như Khoa nói, tướng em không làm quyền cao chức trọng gì được đâu, rồi cũng sẽ bìu ríu với phong trào văn nghệ văn gừng của địa phương. Mà, với cái chất hài hước, với cái tính quyết liệt, đầy ý chí, với cái khao khát được đi đây đó, không bó hẹp đời mình thì sớm hay muộn, Khoa cũng sẽ lại rời quê về phố. Nghe như mâu thuẫn nhưng lại rất hợp lẽ. Khoa thiệt tình, chân chất song chính chất quê ấy kết hợp với khả năng diễn hài bẩm sinh thì chốn thị thành mới là nơi để Khoa phát huy.

Nếu điều đó xảy ra, sẽ là một câu chuyện khác. Còn Khoa, ngay lúc mấp mé, dằn xoay chuyện ở - về, có một cánh cửa kịp thời bật mở. “Cười xuyên Việt” đã cho Khoa một cơ hội để lập danh. Mạc Văn Khoa, bằng những gì đã học được, bằng sự say nghề bất tận, bằng nỗ lực qua từng đêm thi, tinh thần hồn nhiên với nghề, với bạn diễn đã nắm bắt được cơ hội. Và tiến một bước dài đáng kể, ít nhất là với bản thân Khoa. Đã không còn là thằng nhóc gầy nhom, chạy xe máy lạc đường, ất ơ giữa đêm mưa. Đặt mình xuống gối thì nước mắt thi nhau rớt. 

Nhớ tới bố mẹ ở quê càng trách móc, chì chiết bản thân: “Hai mươi mấy tuổi đầu mà còn phải để bố mẹ nuôi”. Đã phần nào vơi câu hỏi: “Sài Gòn có gì vui?”. Đã thôi cảnh thi nhau diễn một suất để được mấy chục ngàn, mà cũng là cái cớ để bấu víu với nghề. Đã có thể tập trung đi diễn thay vì tất tả từ sân khấu về thay vội chiếc áo đi bưng bê, phụ bàn… “Mà lạ lắm chị ạ, mỗi lần bước lên sân khấu, không hiểu sao, em quên hết mọi cực nhọc. Chỉ mong, vai được diễn nhiều nhiều để đứng được lâu hơn” - Khoa cười hiền queo.

Ròng rã suốt 2 năm bươn chải ở Sài Gòn trong khi bố mẹ ở quê cặm cụi với nắng mưa, với từng gốc vải, củ lạc, gót chân chưa khi nào kịp lành vết nứt, có đứa con nào mà không thương, không xót. “Nhà em gần đồi, có lần hai bố con đi phát cây, đang làm thì bố bị cọng cây bay vào mắt. Bố gọi em tới thổi giúp. Lúc đó, không hiểu sao em nhìn bố mà nước mắt cứ chảy ra. Mỗi lần tuyệt vọng, em lại nhớ đến cảnh đó…” - Khoa rưng rưng kể, mắt xa xăm. 

Khoa tiến sâu vào “Cười xuyên Việt” cũng chính nhờ động lực đó. “Em muốn thi để bố mẹ ở nhà thấy em trên tivi và vui vì em đã làm được”. Sau đêm thi chung kết, giải thưởng cao nhất không thuộc về Khoa như một số kỳ vọng của khán giả yêu mến. Giám khảo của cuộc thi, danh hài Hoài Linh do ngợi khen và khích lệ Mạc Văn Khoa, NSND Ngọc Giàu – người quyết định số điểm chung cuộc cuối cùng, cũng bị lôi vào. 

Đám đông có cái lý của đám đông, giám khảo có cái lý của giám khảo, lời ra tiếng vào rần rần trên mặt báo, các diễn đàn lẫn facebook của chương trình và những ai có liên quan. Dĩ nhiên, ngôi vị luôn rất quan trọng. Khoảng cách giữa người đứng nhất và người hạng nhì, cách nhau một trời một vực.

Nhưng, Khoa chững chạc và khiêm tốn vô cùng: “Em thấy nhiều người nói nhưng em không có nghĩ gì hết. Trước khi thi, em chỉ nghĩ, mình diễn sao để khán giả không chê, nếu tạo được ấn tượng nữa thì tốt. Hôm đấy, em ngồi phía trong sân khấu, màn hình phát hình ảnh bố mẹ, trong đầu em nghĩ, còn đúng hôm nay thôi “chơi tới bến luôn đi”. Em thấy thoải mái lắm! Đêm trực tiếp mà không hồi hộp như những đêm trước! Chưa bao giờ em nghĩ là sẽ vào để cạnh tranh, loại người này, người kia. Thành ra, bữa đó, diễn xong là em tắt tiếng, hoa hết mắt rồi tụt huyết áp luôn.

Với em, nhất nhì không quan trọng. Quan trọng là mình được khán giả biết đến và sau chương trình, mình sẽ mang được gì đến cho mọi người. Nghề diễn là nghề dài hơi mà. Với lại, bây giờ em đã hết ‘ăn bám’ bố mẹ rồi!” – Khoa cười, mắt lấp lánh.

Mạc Văn Khoa trong tiểu phẩm “Bộ tộc ướt át”.
Mạc Văn Khoa trong tiểu phẩm “Bộ tộc ướt át”.

2. Mạc Văn Khoa có tài nói văn vần và ứng biến cực kỳ nhanh nhẹn, phần nhờ vào kỹ năng học đạo diễn sân khấu trước đó nên Khoa rất biết cách làm chủ kịch bản. Đáng quý là, Khoa không giấu nghề. Một lần Khoa còn đang loay hoay bí ý tưởng cho phù hợp với đêm thi thì một bạn diễn biết tài nói vần của Khoa, nhờ ứng biến, thêm thắt hộ kịch bản. Khoa chẳng những nhận lời mà còn giúp bạn rất nhiệt tình. Có lẽ vậy nên, bạn diễn tham gia “Cười xuyên Việt” đều rất mực yêu mến Khoa. Như Khoa từng viết trên facebook cá nhân rằng: “Quan trọng là những vòng tay ấm!”

Mỗi người có một thú vui, kẻ thích đọc sách, người nghe nhạc, người khác mê phim. Thú vui của Khoa là xem hài. Thời đi học, dành dụm được ít tiền, theo mẹ ra chợ là mua cho kỳ được các đĩa hài của nghệ sĩ hài Chiến Thắng. Khoa mê tới nỗi học theo cách nói, cách diễn của thần tượng. Thế nhưng, cơ duyên “đánh thức” khả năng diễn xuất của Khoa là vào năm lớp 8. 

Một lần thầy giáo vào lớp gọi Khoa đi tập kịch và giao cho vai lính của Sơn Tinh, mặc cái khố, nói đúng một câu: “Quân của Thủy Tinh đã tới rồi!”. Diễn xong, tự dưng cảm giác thích thú lan tỏa khiến thằng nhỏ mười mấy tuổi bồi hồi lạ lùng, như dòng nước ngưng đọng bấy lâu được khơi nguồn. Khoa kể, có nhiều đêm nằm suy nghĩ lung tung, bật ra những câu nói hay hay rồi hí hoáy ghi lại. Nhờ thói quen ấy, đến giờ, Khoa đã có được kha khá kịch bản.

Lên cấp 3, phong trào văn nghệ ở trường, Mạc Văn Khoa không bao giờ vắng mặt dù ngày thường cực ít nói. Được thầy cô động viên, bố mẹ ủng hộ, tốt nghiệp phổ thông, Khoa thi vào khoa Đạo diễn, Trường Cao đẳng sân khấu ở Nha Trang. Khoa bảo thích thì có thích nhưng thấy đi học xa, lại tốn kém mà tương lai mờ mịt, thấy lo dữ lắm. “Chính sự động viên, thương yêu con vô bờ bến của bố mẹ, em tự nhủ mình phải cố gắng, biết đâu một ngày nào đó mình được biết đến, bố mẹ sẽ vui” - Khoa hồi tưởng. 

Học xong, trong khi bạn bè tản về địa phương làm nghề thì Khoa ấp ủ giấc mơ vào TP HCM, để được học thêm và cũng là để tìm kiếm một cơ hội, thử sức khả năng đến đâu. Vậy là xách balo đi, sau nhiều đêm suy nghĩ trằn trọc. Chân ướt chân ráo, không lãng phí thời gian, Khoa cắp cặp đi học thêm diễn xuất ở sân khấu kịch KC. Và miệt mài với học, với vai phụ, vai lẻ.

3. Khoa liến thoắng, hoạt bát trên sân khấu nhưng đời thường, Khoa ít nói và khá dè dặt. Có chuyện vui là hôm đầu thấy Khoa trên tivi, bà con ở làng, người ngạc nhiên, người kéo kính nhìn cho rõ, coi… phải thằng Khoa làng mình không mà nói như máy may thế kia! Và khi đã xác định đó là “thằng” Khoa rồi thì chiều thứ 6 nào cũng líu ríu dặn tụi nhỏ: “Bữa nay nấu cơm sớm nhen, tối nay thằng Khoa nó thi”.

Ngay hôm hẹn phỏng vấn với tôi, sát giờ Khoa bận nhưng cũng không dám xin hẹn sớm hơn, tại “em sợ chị bận gì đó”. May mà, tôi nhận ra. Khoa, không biết nói về bản thân, bằng những câu chuyện gợi nhiều cảm xúc. Cũng không biết cách tỏ ra khờ khạo. Kiểu, hỏi đâu nói đó, thắc mắc sao thì hồi đáp vậy, làm tôi nhọc vô cùng. 

Thú thật, chưa có cuộc phỏng vấn nào mà tôi phải hỏi liên tục như vậy. Thế nhưng, Khoa, đằng sau sự ít nói, để lại cho người đối diện nhiều dư vị. Chân thật, khiêm tốn và thu hút. Sự cuốn hút khiến người ta muốn gặp lại nhiều lần nữa, để ngồi xuống, uống một tách trà và chuyện trò. Những câu chuyện thường nhật về nỗi lo cơm áo gạo tiền của một người trẻ quyết mưu sinh và lập danh ở phố bằng nghề diễn.

Thật ra thì, nghề nào cũng chông chênh, cũng nhọc nhằn đeo đuổi, bám trụ, cũng có những cạm bẫy chực chờ. Nhưng, để có thể tồn tại và tỏa sáng trong giới giải trí, một cá nhân cần rất nhiều kỹ năng. Mà Khoa thì thành thật và lơ ngơ như chính gương mặt em biểu lộ, dù cực thông minh. 

Khoa chia sẻ: “Bố thường nói với em, va chạm xã hội phải khôn khéo, phải lanh nhưng cũng phải thật thà, biết điều và tốt với mọi người. Em thấy mình làm được khoảng 60, 70%. Mà chắc là cái thật thà nhiều hơn. Còn cái khéo và cái lanh thì em chưa được nhiều lắm”. Rồi nói thêm: “Em nghĩ, trong nghề này, phải thật thà trước đã. Cái nữa là phải có tâm với nghề, phải nỗ lực. Cái nữa là may mắn và được Tổ thương, mình sẽ phát triển”.

Khoa kể tôi nghe một chuyện mà tôi tin, phải thoải mái lắm, em mới dám bộc bạch. Hôm kết thúc “Cười xuyên Việt”, thương Khoa lóng nga lóng ngóng, ban tổ chức chương trình có cho Khoa số điện thoại của danh hài Hoài Linh. 

Sợ Khoa thật thà quá, lại ít nói, người trong ban tổ chức phải theo dặn rằng: “Em nhớ nói lời cảm ơn anh Linh và xin có chương trình gì, cho em theo học hỏi nhen”. Khoa nói: “Em cầm cái điện thoại mà tay chân run lẩy bẩy. Nghĩ hoài mới dám bấm cảm ơn anh mà đọc tới đọc lui, coi từng dấu phẩy mới gởi. Mà em nói cảm ơn không hà chị ơi. Tại em ngại quá chừng. Mình có là gì đâu mà phiền anh… Lúc nghe chuông phản hồi, thiệt là em không dám mở tin nhắn luôn. Phải bình tĩnh dữ lắm, em mới he hé coi. Anh Linh động viên em nhiều lắm. Càng đọc, em càng tự nhủ, phải cố gắng nhiều hơn”.

Hoàng Hoài Hương

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.