"Lực lượng viễn chinh hỗn hợp” của châu Âu

Vừa qua, một số nhà lãnh đạo châu Âu đã nhóm họp tại London dưới sự tổ chức của Thủ tướng Anh Boris Johnson tại số 10 phố Downing và dinh thự Chequers, tổng hành dinh vùng quê của Thủ tướng Anh. Tại đó, họ cùng nghe phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, hối thúc tăng cường hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga.

Tuy nhiên, đây không phải là hội nghị thượng đỉnh NATO hay EU, mà là của một "lính mới" trong lĩnh vực an ninh châu Âu: Lực lượng viễn chinh hỗn hợp (JEF). Vậy JEF là gì? Nó có vai trò gì và phù hợp với cấu trúc an ninh châu Âu như thế nào?

Thoạt nhìn - và như tên gọi của nó - JEF là một lực lương đa quốc gia hỗn hợp. Tuy nhiên, có vẻ như lực lượng này đang nhanh chóng mang nhiều ý nghĩa hơn thế. JEF được thành lập tại Hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2014 ở Wales, nơi các đồng minh nhất trí phát triển "các quốc gia khung" hay các nhóm nước nhỏ hơn (bao gồm các đối tác không thuộc NATO) có thể được sử dụng linh hoạt, với một quốc gia dẫn đầu cung cấp một khuôn khổ chỉ huy và kiểm soát.

1-1651632172960.jpg
Khinh hạm HMS Richmond từng tham gia tuần tra trong khuôn khổ hoạt động của JEF.

Mục đích của khái niệm quốc gia khung là sử dụng các nhóm quốc gia đã hợp tác với nhau hiện có - có thể vì họ là các nước láng giềng hoặc có quan hệ quân sự chặt chẽ trong lịch sử - để phát triển năng lực, học thuyết, khả năng tương tác, huấn luyện và tập trận trong lĩnh vực quân sự. Điều này sẽ cải thiện khả năng hoạt động cùng nhau của họ và giúp giải quyết vấn đề chia sẻ gánh nặng thông qua sự hợp tác từ dưới lên giữa các đồng minh cùng chí hướng. Điều này được cho là sẽ thúc đẩy quốc phòng và an ninh tập thể ở châu Âu.

JEF là kết cấu có quốc gia khung do Anh dẫn đầu. Mặc dù không có lực lượng thường trực chung chuyên trách nhưng Anh có vai trò chỉ huy và kiểm soát thông qua Bộ chỉ huy Lực lượng thường trực có năng lực triển khai (SJFHQ). Bộ chỉ huy này đặt trụ sở tại Northwood, Anh. JEF dựa trên một thỏa thuận chính trị - quân sự được 7 thành viên ban đầu ký kết vào năm 2015 và được cập nhật vào năm 2021 giữa 10 nước Bắc Âu: Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh. Theo một thỏa thuận "tự nguyện", mọi quốc gia có thể cung cấp năng lực và chuyên môn khi họ thấy phù hợp, tùy thuộc vào bản chất của nhiệm vụ và các đối tác tham gia.

Hoạt động chính thức kể từ năm 2018, các triển khai ban đầu của JEF chủ yếu tập trung vào an ninh vùng Baltic. Các lực lượng dưới ngọn cờ JEF đã nhiều lần triển khai để hỗ trợ BALTOPS, cuộc tập trận do NATO dẫn đầu được tổ chức thường niên kể từ năm 1972. Năm 2021, JEF đã tiến hành triển khai nhóm đặc nhiệm hàng hải đầu tiên trong nhiệm vụ tuần tra an ninh ở biển Baltic nhằm mục đích trấn an các đồng minh trong khu vực, bên cạnh việc tiến hành chương trình tập trận chung có tên gọi "người bảo vệ" ở Thụy Điển.

JEF đã thực hiện các nhiệm vụ quân sự kể từ năm 2018. Gần đây, JEF đã có hành động trong một vai trò rộng lớn hơn trước khi châu Âu đưa ra phản ứng đối với cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Lực lượng này đã cung cấp một diễn đàn đa phương linh hoạt để giúp các nước Bắc Âu phối hợp và nhấn mạnh ủng hộ "hỗ trợ kinh tế và nhân đạo đáng kể để đối phó với tình hình xấu đi ở Ukraine và khu vực", các biện pháp đã được thực hiện "trực tiếp và thông qua các tổ chức đa phương".

Do xuất phát từ mục đích quân sự, các lực lượng vũ trang của JEF cũng đã cùng nhau trấn an các đồng minh và đối tác. Việc này được thực hiện thông qua "một loạt hoạt động quân sự phối hợp trên khắp khu vực Bắc Âu - trên biển, trên bộ và trên không". Đó như là cuộc tuần tra chung với sự tham gia của khinh hạm lớp Type 23 của Anh là HMS Richmond và các tàu của Litva, Latvia, Estonia và Đan Mạch, cũng như các cuộc tập trận của máy bay chiến đấu của Thụy Điển và Đan Mạch.

Thực ra, JEF không phải là nhóm nhỏ đầu tiên trong lĩnh vực an ninh của châu Âu nằm ngoài các cấu trúc của NATO và EU. Trước đó đã có cấu trúc Hợp tác quốc phòng Bắc Âu (NORDEFCO), Hợp tác quốc phòng và hải quân giữa các nước BENELUX (gồm Bỉ, Hà Lan, Luxembourg), Lực lượng viễn chinh phối hợp Anh - Pháp (CJEF) và nhóm Visegrad gồm Cộng hòa Séc, Hungary, Ba Lan và Slovakia. Những nhóm như vậy đã gia tăng trong những năm gần đây khi các quốc gia phòng ngừa và đa dạng hóa để chống lại sự thay đổi trong cán cân sức mạnh khu vực và toàn cầu. Xu hướng này cũng có thể xuất hiện ở các khu vực xa hơn, chẳng hạn như hiệp ước AUKUS gồm Australia, Anh và Mỹ công bố hồi tháng 9-2021 và Liên minh Bộ tứ (Quad) gồm Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia.

Ngoài JEF, ở châu Âu còn có các lực lượng phản ứng nhanh đa quốc gia khác trong đó nổi bật là lực lượng phản ứng của NATO, hay sáng kiến La bàn chiến lược có khả năng triển khai tới 5.000 quân. Tuy nhiên, JEF khác với các nhóm châu Âu hiện có và các lực lượng ứng phó với khủng hoảng, theo ít nhất 3 cách.

Thứ nhất, JEF bao gồm các thành viên ngoài cấu trúc phòng thủ của NATO (Phần Lan và Thụy Điển) và EU (Anh, Đan Mạch, Na Uy, Iceland). Trong bối cảnh mô hình lựa chọn tham gia linh hoạt, điều này có nghĩa là JEF cso thể đóng góp vào một loạt hoạt động của cả hai thể chế (hoặc bổ sung cho chúng) dưới sự bảo trợ của Liên Hợp quốc hoặc đơn giản với tư cách là liên minh của các quốc gia sẵn sàng tham gia JEF.

Thứ hai, không giống như NATO và EU, JEF không phải là một nhóm đòi hỏi sự đồng thuận thì mới có thể tiến hành các hoạt động và triển khai lực lượng; lực lượng này được thiết kế để tăng thêm đáng kể khả năng phản ứng. Điều này có nghĩa là JEF có thể đóng vai trò "phản ứng đầu tiên" trước các cuộc khủng hoảng. Sự linh hoạt này cũng có nghĩa là JEF có thể hành động chống lại các mối đe dọa hỗn hợp mơ hồ dưới ngưỡng đảm bảo bảo vệ theo Điều 5 của Hiến chương NATO hoặc Điều 42 (7) của Hiệp ước về EU.

Thứ ba, JEF đặc biệt tập trung vào Bắc Âu - một khu vực địa lý ngày càng quan trọng và có nhiều cạnh tranh của khu vực và toàn cầu. Theo định hướng chính sách của JEF, khu vực địa lý chính mà khối này quan tâm là High North, Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic. Mặc dù các thành viên NATO và EU đều là những nước có lợi ích trong khu vực nhưng lợi ích đa dạng của các đồng minh chắc chắn sẽ làm xao lãng bất kỳ sự tập trung nào vào các khu vực cụ thể.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.