Lật tẩy đường dây khai thác đá đen trá hình

“Biến” dự án thành công trường khai thác đá đen lậu

Thời gian gần đây, qua công tác nắm tình hình và nguồn tin từ quần chúng nhân dân, Công an TP Hồ Chí Minh phát hiện nhiều điều bất thường tại khu vực dự án hồ chứa nước Đá Đen, xã Ngãi Giao (TP Hồ Chí Minh).

Tiến hành điều tra, Cơ quan công an nhận thấy đây là dự án có giấy phép nạo vét được cấp phép với tổng trữ lượng khoáng sản được phép khai thác là hơn 6,8 triệu mét khối đất san lấp. Văn bản cấp phép có nội dung yêu cầu trong quá trình khai thác nếu phát hiện ra khoáng sản khác, chủ dự án phải báo cáo với cơ quan chức năng.

Theo hồ sơ, dự án nạo vét hồ Đá Đen, xã Ngãi Giao được giao cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đại Nguyên, do Trần Văn Tuấn làm đại diện pháp luật, chủ đầu tư, thi công bởi Công ty TNHH Đại Long Nguyên do Phạm Thị Hồng Ngọc, vợ Trần Văn Tuấn làm giám đốc.

Từ năm 2023, Trần Văn Tuấn phát hiện trong lòng hồ có lớp đá đen nên đã chỉ đạo vợ là Phạm Thị Hồng Ngọc ký hợp đồng cung cấp đá với nhiều đơn vị tư nhân, ghi tên hàng là “đá phong hóa” hoặc “đất phong hóa loại 1” để tránh bị phát hiện.

Thiếu tá Lê Hòa Hợp, cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (Phòng Cảnh sát kinh tế), Công an TP Hồ Chí Minh cho biết: “Sau khi phát hiện những bất thường, chúng tôi đã đề xuất đồng chí Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế cho xác lập chuyên án để tổng hợp, huy động lực lượng, sử dụng các biện pháp nghiệp vụ, tập trung dựng lên “sơ đồ” của đường dây khai thác đá. Qua nhiều ngày, chúng tôi áp dụng các biện pháp như trinh sát trực tiếp xác minh đã xác định được các nhóm đối tượng khai thác đá và quá trình tiêu thụ...”.

Tuy nhiên, theo Thiếu tá Lê Hòa Hợp, để có được kết quả đó là cả một quá trình đầy gian nan, khó khăn. Tại khu vực hiện trường, các đối tượng phân công nhiều đối tượng cảnh giới, có sự quan sát kỹ càng khắp xung quanh khiến lực lượng trinh sát, những người mới tiếp cận hiện trường gặp rất nhiều khó khăn khi tiếp cận. Bên cạnh đó, số lượng phương tiện, máy móc thiết bị và hiện trường khu khai thác trải trên khu vực dài và rất rộng...

Riêng việc để phát hiện lớp đá đen bên dưới, quá trình theo dõi, thu thập chứng cứ, trinh sát đã gặp rất nhiều khó khăn, vì khi vừa phát hiện có lực lượng chức năng tới kiểm tra, các đối tượng liền cho cất giấu hầu hết các máy móc, thiết bị, đồng thời cho xả nước vào hồ để che lớp đá đen bên dưới khiến lực lượng chức năng khó phát hiện được...

Cũng theo Thiếu tá Lê Hòa Hợp, đặc thù ở hồ Đá Đen là các đường đi xung quanh rất sình lầy nên phương tiện của cơ quan chức năng đi vào đến nơi dễ bị kê bánh. Chưa kể là địa hình những con đê tại đây cũng rất trơn trượt do thời điểm trời mưa nhiều, nên xe của lực lượng chức năng dễ có nguy cơ bị sụt lún, hay đổ xuống những khu vực khai thác đó. Tuy nhiên, tất cả sự cố gắng, nỗ lực của lực lượng phá án đã được đền đáp khi thu thập được đầy đủ chứng cứ, tài liệu, hình ảnh, qua đó đã bắt giữ và khởi tố các đối tượng theo quy định.

“Sau khi được sự đồng ý của đồng chí Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, ban chuyên án đã quyết định tập trung điều tra, phá án. Chúng tôi đã huy động cán bộ, chiến sĩ ra quân, đồng loạt bắt giữ người và phương tiện...”, Thiếu tá Lê Hòa Hợp cho biết.

Cụ thể, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Văn Tuấn, Phạm Thị Hồng Ngọc và Nguyễn Việt Hà. Theo cơ quan điều tra, chỉ tính riêng 3 khách hàng lớn, tổng khối lượng đá bị khai thác và tiêu thụ lên đến hơn 365.000 mét khối, tương đương giá trị khoảng 29,8 tỷ đồng. Đáng chú ý, các đối tượng đã sử dụng “hợp đồng chuyển nhượng đất đai” để thanh toán nhằm qua mặt cơ quan chức năng, cho thấy mức độ nghiêm trọng và tinh vi của đường dây này.

Dù tinh vi đến mấy cũng không qua mặt được cơ quan chức năng

Thiếu tá Lê Hòa Hợp cho biết, để điều tra, khám phá vụ án này, ngoài công tác trinh sát thì công tác điều tra của các điều tra viên Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh đóng vai trò rất quan trọng trong việc củng cố tài liệu, chứng cứ, lấy lời khai để xử lý đúng người, đúng tội. Trong quá trình thu thập, củng cố tài liệu, chứng cứ các điều tra viên của Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh phải nghiên cứu rất kỹ các thông tin, các văn bản quy định pháp luật và tài liệu liên quan đến hành vi khai thác khoáng sản kết hợp với tài liệu trinh sát để có đầy đủ chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của các đối tượng.

Đại úy Đinh Hữu Tuấn, điều tra viên Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh, cho biết: “Trong vụ án này, các đối tượng đã cố tình có hành vi núp bóng, che giấu dưới dạng có giấy phép khai thác các vật liệu xây dựng. Cho nên nhìn bên ngoài, mọi người sẽ không thể biết được rằng hành vi của các đối tượng có trái phép hay không. Nhưng, dựa trên các tài liệu trinh sát, chúng tôi mới xuống thống kê được số lượng rất nhiều. Các số liệu sau khi được tổng hợp lại sẽ phải bóc tách ra là những loại nào đã được kê khai, loại nào chưa được kê khai... Trước các tài liệu, chứng cứ, bước đầu các đối tượng đều đã thừa nhận hành vi phạm tội”.

Làm việc với Cơ quan Cảnh sát điều tra, Trần Văn Tuấn, đại diện pháp luật của Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đại Nguyên, chủ đầu tư dự án nạo vét hồ đá đen xã Ngãi Giao (TP Hồ Chí Minh) thừa nhận trong quá trình thi công nạo vét, tận thu đất san lấp tại hồ đá đen, Tuấn phát hiện lớp đất nạo vét cứng hơn bình thường và có lớp đá đen. Mặc dù biết theo quy định phải báo cơ quan chức năng để tiến hành thăm dò, cấp phép khai thác nhưng Tuấn vẫn tiếp tục chỉ đạo đục và gom góp đá bán.

Bị can Trần Văn Tuấn khai nhận: “Trong giấy phép công ty được cho phép tận thu các vật liệu nạo vét ở dưới đáy hồ. Tuy nhiên, trong quá trình nạo vét đất thì chúng tôi phát hiện có lớp đá, đá phong hóa nằm trong các lớp đất... Sau đó, chúng tôi đã đưa máy móc, xe cộ vào đục và tận thu mang ra ngoài bán cho thị trường để người ta làm vật liệu san lấp. Thời điểm gần nhất là chúng tôi đang bán loại đất đá đó với giá 105 ngàn đồng/mét khối”.

Ngoài Trần Văn Tuấn thì Nguyễn Việt Hà, Giám đốc Ban Quản lý dự án của Công ty Đại Nguyên cùng một số đối tượng khác cũng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh xác định là có hành vi tiếp tay khi biết rõ việc khai thác là không đúng theo giấy phép nhưng vẫn làm ngơ để hành vi vi phạm pháp luật diễn ra - cho phép các nhà thầu tận thu đá trái phép.

“Tôi được giao nhiệm vụ là giám sát các đơn vị thi công bắt đầu từ cuối năm 2022 đến đầu 2023 và sang năm 2024, đến giữa năm 2025 thì ông Trần Văn Tuấn vẫn cứ chỉ đạo khai thác đá đó. Tôi và các nhân viên trong công ty khi làm việc với cơ quan điều tra đã nhận thức được việc khai thác đá là sai phạm với mục đích của dự án và sai mục đích của giấy phép được giao. Đây là hành vi vi phạm pháp luật”, Nguyễn Việt Hà khai nhận.

Cùng thời điểm với đường dây kể trên, đối tượng Vũ Đức Sơn (sinh năm 1981, trú tại xã Hồ Tràm) cũng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh khởi tố và bắt tạm giam về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”. Theo đó, Vũ Đức Sơn cùng một số đối tượng đã dùng chiêu thức “làm sạch mặt bằng” ở Hồ Tràm để khai thác trái phép và tuồn ra thị trường hơn 26.000 mét khối đá.

Tài liệu thể hiện, tháng 3/2025, Vũ Đức Sơn bắt đầu tổ chức hoạt động cải tạo thửa đất trồng cây lâu năm tại thôn Bà Rịa, xã Hồ Tràm. Tuy nhiên, thay vì chỉ san gạt đất như mục đích sử dụng đã đăng ký, Vũ Đức Sơn đã chỉ đạo đục phá hàng chục nghìn mét khối đá tự nhiên để đem bán trái phép ra thị trường.

Với sự hỗ trợ của nhóm nhân công được thuê, gồm người điều khiển máy xúc, máy đục, xe ben Vũ Đức Sơn đã khai thác trái phép hơn 26.440 mét khối đá, thu lợi bất chính nhiều tỷ đồng. Tại hiện trường, Cơ quan công an ghi nhận còn lại 2.240 mét khối đá chưa tiêu thụ, nằm rải rác trên diện tích hơn 1.900 m² đất bị biến dạng địa hình, với dấu tích khai thác rõ ràng. Toàn bộ khu vực khai thác không được cấp giấy phép và là đất nông nghiệp.

Tại Cơ quan công an, Vũ Đức Sơn đã khai nhận toàn bộ hành vi, đồng thời khai rõ cách thức thuê người, máy móc, phương tiện để khai thác, vận chuyển, tiêu thụ đá một cách có hệ thống.

Công an TP Hồ Chí Minh tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có liên quan, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi khai thác trái phép, gây thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và môi trường sinh thái trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.