Khi nhà tuyển dụng nhìn tuổi trước năng lực
Với 15 năm thâm niên kế toán doanh nghiệp, chị Nguyễn Thị Dinh (phường Khương Đình, Hà Nội) tỏ rõ vẻ mệt mỏi khi phải đi tìm việc mới. Từng nghĩ rằng, kinh nghiệm sẽ là một lợi thế nhưng thực tế lại khó khăn hơn rất nhiều.
“Công ty cũ làm ăn sa sút, phải cơ cấu lại nhân sự nên tôi phải nghỉ việc từ tháng 4/2026. Thế nhưng rải hồ sơ suốt mấy tháng để tìm việc mới mà chưa có kết quả. Hầu hết đều gửi email từ chối vì lý do tuổi tác không phù hợp vì nhìn vào tuổi trong hồ sơ trước”, chị Dinh buồn rầu chia sẻ.
Anh Nguyễn Mạnh Hùng (sinh năm 1983, phường Thanh Liệt, Hà Nội), cũng với kinh nghiệm gần 20 năm tại một đơn vị truyền thông sau hơn 3 tháng nghỉ việc cũng vẫn chưa tìm được công việc mới.
“Lĩnh vực truyền thông hiện nay, nhất là trong các doanh nghiệp đang chuyển đổi số rất mạnh. Yêu cầu của doanh nghiệp hiện nay rất cao, chính vì thế những người ngoài 40 tuổi rất khó thu hút được sự quan tâm dù nhiều kinh nghiệm. Người trẻ dù ít kinh nghiệm nhưng học rất nhanh về công nghệ”, anh Hùng cho hay.
Những trường hợp trên cho thấy kinh nghiệm là lợi thế của lao động trung niên, nhưng lại chưa đủ để họ cạnh tranh trong một thị trường việc làm ngày càng ưu tiên khả năng thích ứng nhanh với công nghệ và môi trường làm việc mới.
Theo một khảo sát mới đây của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội với hơn 3.600 hồ sơ người tìm việc thì nhóm lao động từ 35-54 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất, lên tới 42,4%. Đây là nhóm có kinh nghiệm và kỹ năng nghề nghiệp nhất định nhưng lại gặp khó khăn khi tìm việc nếu những kỹ năng từng được tích lũy không còn phù hợp với yêu cầu mới.
Trong khi đó, số liệu từ Trung tâm Dịch vụ việc làm TP Hồ Chí Minh cũng cho thấy nhóm lao động 36-49 tuổi chiếm gần 40% nguồn cung. Nhưng nhu cầu tuyển dụng ở nhóm tuổi này lại rất thấp.
Không thể chỉ dựa vào thâm niên
Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân khiến lao động trung niên gặp khó là tốc độ thay đổi của công nghệ. Chuyển đổi số, tự động hóa và AI đang làm thay đổi yêu cầu đối với nhiều vị trí việc làm. Những người chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ nhưng chậm cập nhật kỹ năng có nguy cơ bị bỏ lại.
Nhận thức rõ vấn đề, anh Nguyễn Mạnh Hùng đã tạm thời dừng việc rải hồ sơ để tập trung học một số lớp về công nghệ. Theo anh Hùng, không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải biết ứng dụng công nghệ, AI để nâng cao năng suất, làm chủ các công cụ mới và trở nên đa năng hơn.
“Kinh nghiệm xử lý tình huống, sự cố hay khủng hoảng vẫn là lợi thế với một người làm truyền thông lâu năm. Nhưng nếu không được bổ sung bằng kỹ năng mới thì lợi thế đó ngày càng thu hẹp và khó cạnh tranh được với những người trẻ”, anh Hùng nói.
Theo chuyên gia lao động Lê Quang Trung, nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm (Bộ Nội Vụ), lao động 40-45 tuổi đã đạt độ chín nghề nghiệp, có kiến thức, phương pháp làm việc và kinh nghiệm. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và AI đang đặt ra những yêu cầu mới.
“Đây là nhóm lao động sẽ gặp khó trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi quá nhanh. Một bộ phận không nhỏ nhóm này trước đây chưa được đào tạo, hoặc có đào tạo cũng chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Chính vì thế chủ động đào tạo, tích lũy từ sớm là yêu cầu bắt buộc thích ứng với môi trường làm việc mới”, ông Trung nói.
Ông Trung cũng cho rằng, trong bối cảnh hiện nay đào tạo, bồi dưỡng cho lao động trung niên cũng là vấn đề rất thiết. Cùng với đó, công tác dự báo thị trường cũng cần được nâng cao hơn nữa để doanh nghiệp và cả người lao động định hướng.
Nói giải pháp giải quyết việc làm, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho hay bên cạnh kết nối trên địa bàn qua các phiên giao dịch việc làm, trung tâm còn liên kết với các trung tâm dịch vụ việc làm ở các địa phương để tăng cường mở rộng thị trường cho người lao động. Thông tin tuyển dụng được đưa lên nhiều kênh như website, mạng xã hội, Zalo, giúp người tìm việc tiếp cận cơ hội nhanh hơn.
“Thực tế cho thấy, lao động trung niên nhiều kinh nghiệm và cũng có nhiều cơ hội việc làm. Điều cần thiết là kinh nghiệm phải được kết hợp với kỹ năng mới, khả năng thích ứng và sự chủ động thay đổi. Chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh kết nối cung - cầu, chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng để giới thiệu việc làm phù hợp”, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Quang Thành cho hay.
