Với tầm nhìn chiến lược dài hạn, Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng TP Đà Nẵng đang hướng tới việc mở rộng nguồn thu từ tín chỉ các-bon và các dịch vụ sinh thái mới, khẳng định vai trò trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế xanh của thành phố.
Tài nguyên rừng phong phú là lợi thế quan trọng để Đà Nẵng phát triển kinh tế lâm nghiệp xanh.
Mở rộng không gian phát triển từ những giá trị của rừng
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Đà Nẵng có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố sở hữu nguồn tài nguyên rừng phong phú, với khoảng 745.027ha rừng và diện tích đã trồng cây rừng. Đây không chỉ là tài sản sinh thái có giá trị đặc biệt mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các DVMTR trong tương lai.
Trong nhiều năm qua, chi trả DVMTR đã từng bước khẳng định hiệu quả, tạo nguồn tài chính ổn định phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Thông qua việc tổ chức thu, quản lý và chi trả tiền DVMTR từ các cơ sở sản xuất thủy điện, sản xuất và cung ứng nước sạch cùng các đơn vị sử dụng dịch vụ khác, Quỹ đã góp phần đưa giá trị môi trường của rừng trở thành nguồn lực tài chính thiết thực.
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển ngày càng cao, việc duy trì các nguồn thu truyền thống là chưa đủ. Quỹ đã chủ động đổi mới tư duy, mở rộng phương thức huy động nguồn lực, từng bước khai thác những giá trị đa dạng mà hệ sinh thái rừng mang lại. Trong đó, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon rừng được xác định là một hướng đi có nhiều triển vọng.
Đây cũng là bước chuyển quan trọng trong nhận thức về giá trị kinh tế của rừng: rừng không chỉ cung cấp gỗ, lâm sản, bảo vệ nguồn nước, hạn chế thiên tai mà còn có khả năng hấp thụ, lưu giữ khí các-bon, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Cơ hội tạo nguồn lực tài chính mới
Một dấu mốc quan trọng mở ra triển vọng mới cho ngành lâm nghiệp thành phố là việc UBND TP Đà Nẵng ban hành Quyết định số 3688/QĐ-UBND ngày 18/8/2026 phê duyệt Đề án phát triển và quản lý tín chỉ các-bon rừng trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035.
Đề án thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc từng bước tham gia thị trường các-bon trong nước và quốc tế, khai thác hiệu quả tiềm năng hấp thụ, lưu giữ các-bon của rừng, đồng thời hình thành nguồn lực tài chính hợp pháp để tái đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.
Quỹ tiếp tục phát huy vai trò kết nối nguồn lực tài chính với công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Đối với Quỹ BV và PTR thành phố, đây là cơ hội quan trọng để mở rộng chức năng kết nối, tiếp nhận và điều phối các nguồn tài chính mới từ dịch vụ các-bon rừng theo quy định. Khi các cơ chế, chính sách được hoàn thiện và các chương trình, dự án các-bon được triển khai, Quỹ có thể phát huy vai trò là cầu nối giữa bên cung ứng dịch vụ, các chủ rừng, cộng đồng dân cư với tổ chức, doanh nghiệp và các đối tác có nhu cầu sử dụng dịch vụ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiệm vụ đặt ra trước mắt là phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát hiện trạng rừng, đánh giá trữ lượng các-bon, xây dựng cơ sở dữ liệu, xác định tiềm năng giảm phát thải và hấp thụ khí nhà kính. Cùng với đó là chuẩn bị các điều kiện về năng lực chuyên môn, cơ chế tài chính, phương thức quản lý và giám sát nhằm bảo đảm tính minh bạch, chính xác và hiệu quả trong quá trình hình thành, giao dịch tín chỉ các-bon rừng.
Đặc biệt, việc phát triển thị trường các-bon phải gắn liền với nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng dân cư và các bên tham gia. Người dân trực tiếp tham gia bảo vệ rừng cần được hưởng lợi chính đáng từ những giá trị kinh tế mà rừng tạo ra. Đây chính là yếu tố quan trọng để duy trì động lực, khuyến khích cộng đồng gắn bó lâu dài với rừng.
Đổi mới quản trị, nâng cao năng lực để đón đầu cơ hội
Cơ hội phát triển nguồn thu mới cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về phương thức hoạt động và năng lực quản trị của Quỹ. Trong đó, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố có ý nghĩa quyết định.
Trên nền tảng những kết quả đạt được từ việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu, chi DVMTR, Quỹ tiếp tục đẩy mạnh số hóa dữ liệu, kết nối thông tin về chủ rừng, diện tích rừng, kết quả chi trả và tình hình quản lý, bảo vệ rừng. Việc ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu viễn thám và công nghệ giám sát rừng sẽ góp phần nâng cao khả năng theo dõi biến động tài nguyên rừng, hỗ trợ kiểm tra, đánh giá và xác minh kết quả bảo vệ rừng.
Bảo đảm sinh kế và lợi ích của cộng đồng là nền tảng để bảo vệ rừng bền vững.
Đồng thời, Quỹ chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có kiến thức về tài chính lâm nghiệp, thị trường các-bon, quản lý dự án môi trường và các tiêu chuẩn quốc tế liên quan. Tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, chủ rừng, tổ chức khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế cũng là giải pháp cần thiết để từng bước tiếp cận phương thức quản lý hiện đại, chuyên nghiệp.
Bên cạnh tín chỉ các-bon, việc nghiên cứu và phát triển các DVMTR khác như du lịch sinh thái, khai thác giá trị cảnh quan, dịch vụ môi trường gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế dưới tán rừng cũng mở ra nhiều hướng đi tiềm năng. Các hoạt động này cần được triển khai trên cơ sở quy hoạch, quy định pháp luật, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến chức năng phòng hộ, bảo tồn và tính toàn vẹn của hệ sinh thái rừng.
Khát vọng xây dựng nền tài chính lâm nghiệp bền vững
Tầm nhìn chiến lược của Quỹ không chỉ dừng lại ở việc mở rộng nguồn thu mà còn hướng đến mục tiêu sâu xa hơn: xây dựng cơ chế tài chính lâm nghiệp đa dạng, ổn định, minh bạch và có khả năng tự tạo nguồn lực để tái đầu tư cho rừng.
Chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và mở rộng cơ hội phát triển dịch vụ các-bon rừng.
Trong định hướng đó, Quỹ tiếp tục xác định nhiệm vụ cốt lõi là tổ chức thực hiện hiệu quả chính sách chi trả DVMTR; bảo đảm các nguồn tiền được quản lý chặt chẽ, công khai, minh bạch và chi trả đúng đối tượng. Đồng thời, từng bước tiếp nhận, quản lý và điều phối các nguồn tài chính mới, tạo điều kiện để những giá trị sinh thái của rừng được chuyển hóa thành lợi ích kinh tế và xã hội thiết thực.
Quan trọng hơn, mọi định hướng phát triển đều phải lấy mục tiêu bảo vệ rừng bền vững và nâng cao đời sống người dân làm trọng tâm. Khi người dân được hưởng lợi công bằng từ việc giữ rừng, cộng đồng sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Khi các nguồn tài chính mới được tái đầu tư hiệu quả, giá trị của rừng sẽ tiếp tục được nâng cao, tạo nên mối quan hệ gắn kết lâu dài giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế.
Chặng đường phía trước còn nhiều thách thức, nhất là yêu cầu về dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế vận hành và năng lực tham gia thị trường các-bon. Tuy nhiên, với những lợi thế về tài nguyên rừng, sự quan tâm chỉ đạo của thành phố và nền tảng kinh nghiệm tích lũy qua quá trình thực hiện chính sách DVMTR, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng có cơ sở để tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới.
Từ những dòng tiền DVMTR đã và đang góp phần nuôi dưỡng màu xanh đại ngàn, đến kỳ vọng về nguồn thu từ tín chỉ các-bon và các dịch vụ sinh thái trong tương lai, Quỹ đang từng bước mở rộng vai trò của mình trong hệ sinh thái kinh tế xanh của thành phố. Đó không chỉ là câu chuyện đổi mới một mô hình hoạt động tài chính mà còn là khát vọng đưa giá trị của rừng trở thành động lực phát triển bền vững, để mỗi cánh rừng được bảo vệ tốt hơn, mỗi cộng đồng sống gần rừng có thêm sinh kế và màu xanh của Đà Nẵng được gìn giữ cho các thế hệ mai sau.
