Làm sao để “lấy thực lực” mà “vực gameshow”

“Chị đẹp, em xinh” chiếm sóng gameshow ca nhạc

Cuối tháng 5 vừa qua, “Em xinh say hi” đã lên sóng tập đầu tiên với sự xuất hiện của 30 gương mặt nữ nghệ sĩ tham gia. Được ví như “phiên bản nữ” của “Anh trai say hi”, chương trình được đầu tư quy mô, hoành tráng với kỳ vọng sẽ kiến tạo được xu hướng mới cho đời sống âm nhạc 2025. Góp mặt trong chương trình là những gương mặt trẻ tài năng như Quỳnh Anh Shyn, Châu Bùi, DANMY, Han Sara, Lâm Bảo Ngọc, Vũ Thảo My, Tiên Tiên, Phương Mỹ Chi, Bảo Anh, Miu Lê, Orange, Phương Ly, Bích Phương…

Các nữ nghệ sĩ thuộc nhiều độ tuổi, phong cách âm nhạc khác nhau hội tụ trong một sân chơi, thể hiện khả năng ca hát, sáng tác và biểu diễn. Theo nhà sản xuất, “Em xinh say hi” hướng đến việc tạo ra thế hệ nữ idol mới, có khả năng lan tỏa trong thị trường âm nhạc và giải trí.

Trước đó, gameshow “Điểm hẹn tài năng” với sự tham gia của 12 thí sinh cũng đã lên sóng. Sân chơi này cũng hướng tới việc tìm kiếm các giọng hát đa năng, phù hợp với xu hướng âm nhạc đương đại, hướng tới khán giả trẻ. Hiện tại, chương trình cũng chưa tạo được sức hút đặc biệt ngoài bộ ba giám khảo là nhạc sĩ Huy Tuấn, ca sĩ Hồ Ngọc Hà, ca sĩ - nhạc sĩ Trúc Nhân và một số gương mặt thí sinh đã từng được biết tới như diễn viên Nguyễn Quang Anh, Võ Hoài Anh (con gái của nghệ sĩ Võ Hoài Nam), Bùi Thị Thanh Thủy vốn là thí sinh của một cuộc thi nhan sắc...

Cuộc đua gameshow thêm xôm tụ khi nhà sản xuất của “Anh trai vượt ngàn chông gai” và “Chị Đẹp đạp gió rẽ sóng” cũng công bố chương trình mới mang tên “Tân binh toàn năng”. Format chương trình được cho là khá giống với môtíp của Trung Quốc, Hàn Quốc, quy tụ những gương mặt trẻ trung, điển trai, có khả năng hát nhảy toàn diện. Với mong muốn xây dựng một nhóm nhạc nam Vpop theo mô hình đào tạo chuẩn quốc tế, chương trình chia làm 2 giai đoạn: “Project 100%” (Giai đoạn tuyển chọn và đào tạo) và “Tân binh toàn năng” lên sóng chính thức. Đồng hành cùng chương trình là dàn huấn luyện viên tên tuổi như SOOBIN, Tóc Tiên, Kay Trần…

Một điểm chung của các gameshow ca nhạc thời gian gần đây là quy tụ số lượng thí sinh khổng lồ nên không quá khi nói rằng, đời sống âm nhạc đang được chiếm lĩnh bởi các “Chị đẹp, em xinh”. Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra là cứ với số lượng người chơi mỗi show nhiều như vậy thì mỗi chương trình kéo dài được mấy mùa? Sự thiếu hấp dẫn của “Chị đẹp đạp gió rẽ sóng” mùa 2 là minh chứng cho việc những “hạt giống tốt” tập trung vào mùa 1 rồi nên mùa sau nhạt hơn hẳn.

Chưa kể, nhìn vào danh sách tham gia “Em xinh say hi” ngoài 1 số cái tên có những đóng góp nhất định cho đời sống âm nhạc như Phương Mỹ Chi, Bảo Anh, Bích Phương, Tiên Tiên, Miu Lê… thì quá nhiều cái tên còn mới với khán giả như Lamoon, Lyhan, Ánh Sáng AZA, Yeolan, 52Hz, Đào Tử A1J, Maiquinn, Liu Grace, Danmy, Chi Xê, Sabiirose… Hoặc, có cái tên khiến khán giả băn khoăn vì lùm xùm đời tư nhiều hơn đóng góp cho âm nhạc như Pháo…

Đặc biệt, thiếu vắng những nghệ sĩ trẻ thuộc dòng nghệ thuật chính thống. Trước băn khoăn này, Trung tá, nhạc sĩ - nhà sản xuất âm nhạc Tạ Duy Tuấn thẳng thắn: với những gameshow ca nhạc thì yếu tố chuyên môn, nghệ thuật phải được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, bên cạnh những tên tuổi “hot” nhằm thu hút sự chú ý thì nhà sản xuất cần mời được những tên tuổi của nghệ thuật chính thống, những nghệ sĩ nghiêm túc trong lao động nghệ thuật. Đặc biệt, hạn chế những “idol tự phong”, những tên tuổi nổi lên từ những câu chuyện, những sản phẩm phi âm nhạc, phi nghệ thuật. Bởi, những gameshow ca nhạc này thường thu hút lượng lớn khán giả trẻ.

Liệu thế hệ trẻ học được gì khi thần tượng của họ nổi lên nhờ lùm xùm cá nhân thay vì đóng góp cho nghệ thuật chân chính? Không chỉ có ý nghĩa giải trí, những chương trình này cần góp phần lan tỏa những nhân tố tích cực, văn minh, mang đến những giá trị chân - thiện - mỹ cho giới trẻ.

Tránh lạm dụng drama

Sự bùng nổ của những show âm nhạc thực tế thời gian gần đây khiến công chúng nhớ lại thời một loạt các cuộc thi âm nhạc như “Sao Mai điểm hẹn”, “Việt Nam Idol”, “Giọng hát Việt”, “Sàn chiến giọng hát”, “Rap Việt”… “làm mưa làm gió” trên sóng truyền hình. Nếu như trước đây, các cuộc thi âm nhạc kiếm tìm những gương mặt mới thì giờ đây, khán giả lại chuyển sang chuộng những chương trình truyền hình thực tế quy tụ nhiều ca sĩ đã có danh tiếng.

Bởi sự “kết hợp tinh hoa sáng tạo” ấy thường mang đến những tiết mục có chất lượng nghệ thuật, thỏa mãn cả phần nghe và phần nhìn. Yếu tố giải trí và nghệ thuật được dung hòa tạo nên những sản phẩm đa dạng, phong phú, phục vụ khán giả ở nhiều lứa tuổi. Qua những gameshow này, những gương mặt vốn bị chê “không ai biết là ai” và những tên tuổi tưởng đã “hết thời” trở nên thú vị, tươi mới, hấp dẫn. Việc bùng nổ các show không chỉ là sự thay đổi trong thị hiếu mà còn cho thấy sự trưởng thành của ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam, là bệ phóng lý tưởng cho các dự án âm nhạc và concert tạo nên một hệ sinh thái âm nhạc đa dạng và sôi động.

Không thể phủ nhận, những sân chơi âm nhạc này đã tạo được những màn trình diễn ấn tượng như ở “Anh trai vượt ngàn chông gai” có “Áo mùa đông - Trở về”, “Trống cơm”… “Anh trai say hi” cũng có nhiều tiết mục hay được yêu thích như các bài hát của HIEUTHUHAI, Rhyder, Đức Phúc, Quang Hùng MasterD, Isaac như “Sao hạng A”, “Tình đầu quá chén”, “Bao lời con chưa nói”, “Chân thành”, “Ngáo ngơ”… Lần đầu tiên khán giả thưởng thức những concert, tiết mục chất lượng không kém cạnh các show nước ngoài. Đó là kết quả của sự đầu tư vào khâu sản xuất và biểu diễn, cùng với sự đổi mới trong cách thức tổ chức, áp dụng công nghệ tiên tiến và phong cách chuyên nghiệp.

Việc bùng nổ các gameshow ca nhạc mà ở đó các nghệ sĩ tập hợp thành một  nhóm nhạc khi công diễn cho thấy đời sống âm nhạc Việt khá tiệm cận với xu hướng của các thị trường âm nhạc chuyên nghiệp như K-pop. Tuy nhiên, vì là trào lưu nên không loại trừ như nhiều gameshow ca nhạc trước đây, sau thành công vang dội là bi kịch của sự nhàm chán, thiếu hấp dẫn so với giai đoạn đầu. Vì thế, việc kiểm soát nội dung và tránh những sản phẩm phản cảm là vấn đề cần được quan tâm tại những show này.

Đành rằng, một gameshow thực tế muốn có sức hút, phải có những tên tuổi hấp dẫn cùng những tình tiết đậm chất chất drama nhưng phải vừa đủ và mang ý nghĩa tích cực. Thực tế chứng minh ở những gameshow ca nhạc vừa qua điều khiến khán giả phát cuồng không hẳn vì dàn “Trai đẹp gái xinh” mà là những tiết mục đảm bảo chất lượng nghệ thuật và chiều sâu văn hóa. Tuy nhiên, có một vài câu chuyện cho thấy khi nhà sản xuất tập trung quá nhiều vào chiêu trò để tạo độ “hot” thay vì chuyên môn đã mang đến kết quả không như mong muốn.

Mùa 2 chương trình “Chị đẹp đạp gió rẽ sóng” đã bị giảm sức hút rõ rệt so với mùa 1. Ngoài lý do các gương mặt tham gia không thu hút như mùa 1 thì những lùm xùm về việc “bằng mặt không bằng lòng” giữa các “chị đẹp” khiến fan tranh cãi trên mạng xã hội cũng là nguyên nhân khiến chương trình bị điểm trừ với khán giả. Hay mới đây, ngay sau khi lên sóng tập 1, “Em xinh say hi” đã rộn ràng cõi mạng  bởi tranh cãi, nghi vấn xung quanh  một “em xinh” gây hấn, cà khịa dàn “chị đẹp” trên trang cá nhân. Thực hư thế nào chỉ có nhà sản xuất mới biết nhưng những lùm xùm kiểu này rất cần được kiểm soát vì có thể là con dao hai lưỡi với chương trình và chất lượng của nó.

“Tân binh toàn năng” được kỳ vọng sẽ tiếp tục thành công của “Anh trai vượt ngàn chông gai” nhưng đến giờ này vẫn chưa nhận được những tín hiệu tích cực. Mặc dù có lợi thế là lực lượng khán giả sẵn có từ 2 chương trình đình đám cùng công ty sản xuất nhưng chỉ sau 4 tập của vòng “Project 100%”, số lượng view đang tuột dốc rõ rệt từ sau từng tập. Lý do là từ tập 1 đến tập 4 không có kịch tính, mọi diễn biến đều đều và không cảm xúc.

Đặc biệt, không có nhân tố nào thực sự “toàn năng” như tiêu chí của chương trình. Rõ ràng tư duy “thấy bở đào mãi” là chuyện không tưởng trong thị trường âm nhạc đầy cạnh tranh ngày nay. Đạo diễn của nhiều chương trình ca nhạc Vạn Nguyễn cho rằng sự thu hút của gameshow là tài năng của các nghệ sĩ và những tiết mục mang giá trị nghệ thuật cao. Ngoài ra, các nhà sản xuất phải không ngừng tìm kiếm và mang đến cho những khán giả những yếu tố bất ngờ từ chuyên môn mới duy trì sự thu hút qua các mùa.