Ký ức sâu đậm về tình hữu nghị Việt – Xô - Trung

Đầu đề trên có thể làm cho một số bạn đọc lăn tăn vì trong mấy chục năm qua đã diễn ra biết bao sự kiện đầy kịch tính trong mối quan hệ giữa nước này với nước kia. Nhưng sự thật vẫn là sự thật!

Thế hệ chúng tôi vẫn nhớ như in “tháng hữu nghị Việt - Trung - Xô” tưng bừng và đầy phấn khởi nhân sự kiện lịch sử: Liên Xô, Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân khác chính thức công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhân dịp năm mới, xin chia sẻ một vài kỷ niệm không bao giờ quên về câu chuyện này. Thực ra trong đầu óc non trẻ của một thiếu niên mới 8 tuổi như tôi vào năm 1945, khái niệm về Trung Quốc chỉ gắn với mấy chú khách bán phá-sa (lạc rang) hay lục tàu xá (chè đỗ xanh); còn về Liên Xô thì tuyệt nhiên không biết ngoài ngỡ ngàng về sự xuất hiện của lá cờ đỏ có hình ngôi sao và búa liềm trên góc trái khi đại diện “ngũ cường” vào Việt Nam tước vũ khí quân đội Nhật.

Thế rồi kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, tôi theo cha lên Thái Nguyên, nơi cụ làm Quản đốc Xưởng giấy của Cục Quân y đóng trong rừng sâu ở chân núi Tam Đảo. Chính ở nơi đây, bọn trẻ con chúng tôi rất sung sướng được nắm tay nhau nhảy múa quanh ngọn lửa hồng ăn mừng sự kiện lịch sử nói trên. Có ngờ đâu số phận run rủi, suốt cuộc đời tôi đã gắn bó với mối quan hệ Việt - Xô - Trung.

Sau chiến dịch giải phóng biên giới năm 1950, Trường Thiếu sinh quân Trung ương của chúng tôi được đưa sang Quế Lâm (Quảng Tây) ăn học và năm 1954, sau khi Hiệp định Geneva được ký kết, 100 anh chị em chúng tôi được đưa sang Liên Xô học tiếng Nga để làm phiên dịch cho chuyên gia Liên Xô vào giúp miền Bắc nước ta.

Qua đận đó, chúng tôi được trực tiếp tận hưởng mối tình hữu nghị thắm thiết Việt - Xô - Trung lúc bấy giờ. Khi chúng tôi sang Quảng Tây, Trung Quốc còn khốn khó lắm: đất nước mới giải phóng lại phải thắt lưng buộc bụng “kháng Mỹ viện Triều” nên càng cơ cực. Thế nhưng, chúng tôi vẫn được hưởng những điều kiện ăn học đầy đủ.

Các chuyên gia Liên Xô và công nhân Việt Nam trên công trường nhà máy thủy điện Hòa Bình. Ảnh: Tư liệu.
Các chuyên gia Liên Xô và công nhân Việt Nam trên công trường nhà máy thủy điện Hòa Bình. Ảnh: Tư liệu.

Khi chúng tôi được cử sang Liên Xô học, Trung Quốc đã bố trí hẳn một chuyến tàu hỏa riêng đưa lên biên giới Trung - Xô; khi dừng chân ở Bắc Kinh, chúng tôi được hưởng chế độ “tiểu táo” như các vị thượng khách thời đó ở Trung Quốc chia ra thành 3 chế độ ăn uống: “đại táo” (cái bếp lớn) dành cho bếp tập thể, “trung táo” dành cho cán bộ trung - cao, còn “tiểu táo” dành cho cấp lãnh đạo hay thượng khách. Thậm chí, bạn còn cử hẳn một số cán bộ Ban Đối ngoại đưa chúng tôi sang Moscow bàn giao cho Liên Xô...

Tôi cứ nhớ một sự việc tuy nhỏ song đã nói lên mối tình hữu nghị Trung - Xô lúc đó. Số là, khi đặt chân lên đất Liên Xô mà chúng tôi vẫn mường tượng là “thiên đường” trên trái đất, chứng kiến một vài hiện tượng không giống như sự tưởng tượng, một số anh chị em chúng tôi đã xì xào bàn tán. Thấy thế, Trưởng đoàn cán bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nói với chúng tôi rằng, những gì các bạn được hưởng ở Trung Quốc một phần cũng nhờ ở sự giúp đỡ của Liên Xô đối với Trung Quốc bởi lúc này bạn còn rất nghèo khó!

Sang tới Moscow, chúng tôi choáng ngợp trước sự nguy nga, đồ sộ của nó và được tận hưởng tấm lòng nhân hậu hết mực của các thầy cô giáo luôn coi chúng tôi như con em ruột thịt và những ưu đãi đặc biệt của nhà nước Xôviết, trong khi cuộc sống của bản thân người dân Liên Xô khi ấy còn đầy khó khăn. Tôi thực sự “sốc” khi tới thăm nhà cô giáo ở ven đô, thậm chí không có nhà vệ sinh!

Từ năm 1956, khi chưa đầy 20 tuổi, tôi đã được lấy vào làm việc trong ngành Ngoại giao, chủ yếu liên quan tới quan hệ với Liên Xô -Đông Âu, trong đó 4 nhiệm kỳ, tổng cộng lên tới trên dưới 20 năm công tác tại đại sứ quán nước ta ở Moscow. Tiếp đến là 10 năm trời kể từ khi Liên Xô bị giải thể năm 1991, trên cương vị Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, được phân công phụ trách quan hệ với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chủ yếu là khu vực Đông Nam Á, Trung Quốc, Nhật Bản...

Năm 2000, tôi chuyển sang Bộ Thương mại và 2 năm sau, trên cương vị Phó Thủ tướng, được cử làm Chủ tịch Phân ban Việt Nam trong Ủy ban Liên Chính phủ Việt - Nga về hợp tác kinh tế, khoa học - công nghệ.

Tôi không có ý định “khoe mẽ” mà chỉ muốn nói rằng, cuộc đời của tôi gắn liền với mối quan hệ giữa 3 nước và đã được chứng kiến, thậm chí trực tiếp tham gia vô vàn sự kiện vui buồn trong mối quan hệ giữa 3 nước. Tiếc rằng, do khuôn khổ bài viết có hạn nên tôi không thể chia sẻ được những câu chuyện “bây giờ mới kể” về mối quan hệ đầy kịch tính này.

Chỉ xin nhắc lại rằng, trong 70 năm qua đã xảy ra không ít sự thăng trầm, thậm chí cả những tình huống “huynh đệ tương tàn” giữa nước này với nước kia. Trong bối cảnh rối rắm như vậy, thế hệ chúng tôi đã được thấy Bác Hồ và các nhà lãnh đạo tiền bối kết hợp nhuần nhuyễn như thế nào sự kiên định những điều “bất biến” là độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và những kế sách “vạn biến” để gìn giữ hòa khí với hai nước lớn nói trên, tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ của bạn đối với công cuộc kháng chiến cứu nước của nhân dân ta, hạn chế sự xung khắc giữa họ với nhau, gây trở ngại rất lớn đối với nhân dân ta trong những năm tháng đầy hiểm nguy.

Trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nhân dân ta đã được hưởng sự giúp đỡ to lớn biết nhường nào của các nước xã hội chủ nghĩa, trước hết là hai nước lớn Liên Xô và Trung Quốc. Đó là rất nhiều khí tài quân sự, trong đó có cả những khí tài hiện đại như tên lửa, xe tăng, máy bay MIG của Liên Xô. Còn quân trang, lương khô lúc đó cho cả quân dân miền Bắc lẫn Quân Giải phóng miền Nam phần lớn là từ Trung Quốc.

Cơ khí Hà Nội, Cẩm Phả, Sông Công; thủy điện Thác Bà, Sông Đà, Trị An; mỏ than Mông Dương, Apatite Lào Cai, hóa chất Lâm Thao, dầu khí Việt - Xô, Bệnh viện và Nhà văn hóa hữu nghị Việt - Xô, Bách khoa Hà Nội, cầu Thăng Long... cùng biết bao công trình khác đều do Liên Xô giúp xây dựng.

Các dự án đầu tư lớn như: Gang thép Thái Nguyên, phân đạm Hà Bắc, nhiệt điện Ninh Bình, Cao-xà-lá Hà Nội (3 nhà máy cao su, xà phòng, thuốc lá của Hà Nội)... gắn với sự viện trợ của Trung Quốc. Một sự giúp đỡ quý báu khác là hàng vạn cán bộ thuộc đủ mọi ngành mọi cấp đã được đào tạo ở các nước anh em.

Nếu không có sự ủng hộ, giúp đỡ như vậy, nhân dân ta không dễ gì giành được những thắng lợi huy hoàng như đã có. “Một miếng khi đói hơn một gói khi no”, khi ta gặp cơn nguy biến, bản thân bạn bè không dư dật gì thì sự giúp đỡ ấy thật vô cùng quý báu. Cái gì ra cái đó. “Ăn cháo đá bát” vốn là điều dân ta không ưa. Cái triết lý “một miếng khi đói bằng một gói khi no” mới thể hiện đạo lý vốn có của người Việt Nam.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa nước ta với hàng loạt nước ở cả châu Âu lẫn châu Á, một lần nữa chúng ta bày tỏ sự tri ân chân thành và sâu sắc đối với nhân dân các nước bạn bè và lòng mong muốn thắt chặt sự hợp tác hữu nghị trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi.

Vũ Khoan, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.