Khi “vua hương” lên chợ mạng

Hàng “thượng vàng” bán giá “hạ cám”

Kỳ nam và trầm hương là phần gỗ chứa nhiều nhựa thơm sinh ra từ thân cây dó bầu mọc nhiều trong những cánh rừng già của Việt Nam. Kỳ nam cực kỳ quý hiếm trong tự nhiên, trên thị trường Việt Nam vô cùng ít ỏi. Còn trầm hương có giá trị thấp hơn nhưng cũng thuộc vào loại cao quý. Tuy vậy, giao dịch mua bán các sản phẩm trầm, kỳ vẫn rất nhộn nhịp trên chợ “mạng”.

Không phải người chơi trong giới, nhưng thấy những quảng cáo về trầm, kỳ rất hấp dẫn trên mạng xã hội khiến chị Ái Nhi (35 tuổi, ngụ phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh) bị cuốn vào. “Người ta quảng cáo bán chiếc vòng đeo tay làm bằng kỳ nam rất đẹp và bắt mắt. Hơn nữa, đây là bảo vật tâm linh, mùi hương của nó có thể giúp thư giãn tinh thần, xua đuổi ám khí, hồi phục sức khỏe…Tôi từng nghe về kỳ nam nhưng vì giá cả quá đắt đỏ nên không dám nghĩ tới. Nay chúng được bán với giá vừa sức của mình nên tôi quyết mua”, chị Ái Nhi cho biết.

Chị Nhi đặt một bộ vòng kỳ nam cho hai vợ chồng với giá 7 triệu đồng tại một cửa hàng online chuyên kinh doanh các mặt hàng trầm hương, kỳ nam. Sau một tuần chốt đơn, hàng được giao tới tận nhà cho chị Ái Nhi. “Khi vừa mở hộp ra, tôi thấy mùi thơm mê lịm, quyến rũ lan tỏa nhẹ nhàng khắp không gian phòng. Chủ cửa hàng còn căn dặn, khi nào mùi nhẹ hơn, dịu hơn thì lấy nến hơ nóng vòng kỳ lập tức mùi thơm sẽ trở lại”, chị Ái Nhi chia sẻ.  

Ngoài hương thơm, loại vòng kỳ nam của chị Ái Nhi còn được quảng cáo có khả năng chữa bệnh, thông tắc kinh mạch, khí huyết…Tuy nhiên, dù đeo vòng được mấy tháng nay nhưng căn bệnh đau đầu và xương khớp của chồng chị Ái Nhi chưa có dấu hiệu khỏi.

Bị thương hiệu đẳng cấp của trầm, kỳ thao túng tâm lý, chị Mỹ Dung (40 tuổi, ngụ phường Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh) đã đặt mua cả một chiếc dây chuyền chuỗi hạt bằng kỳ nam trên một shop online với giá 12 triệu đồng. Để đảm bảo khách không “bom” hàng, chủ shop yêu cầu phải đặt cọc trước 50% giá trị. Chị Dung thuộc tuýp người kỹ tính và cẩn thận, sợ bị lừa nên đòi phải chứng minh hàng thật. Chủ shop gửi cho chị bản chứng nhận vòng chuỗi hạt kỳ nam thiên nhiên, cam kết bảo hành hương thơm 12 tháng.

Khi nhận hàng, chuỗi hạt tỏa ra mùi thơm mà từ trước đến nay chị Dung chưa từng ngửi thấy. “Mùi của thứ hương này cứ ngào ngạt lan tỏa khắp nhà, nó khiến đầu óc thư thái, dễ đi vào giấc ngủ và đặc biệt là từ ngày có mùi hương này trong nhà không còn ruồi muỗi hay côn trùng”, chị Dung khoe về sản phẩm kỳ nam tậu được trên chợ mạng.

Kỳ nam đắt đỏ và quý hiếm, có giá khoảng 30 tỉ đồng/kg trên thị trường. Theo nhà sưu tầm cổ vật, kỷ lục gia thế giới Đinh Công Tường, kỳ nam với giá vài chục triệu đồng thì chắc chắn là hàng giả. “Kỳ nam làm chuỗi hạt, vòng đeo tay hoặc sản phẩm trang trí được chào bán trên mạng thực chất chỉ là những cục gỗ bình thường được tẩm ướp hương liệu giống với hương kỳ, trầm để mê hoặc người mua. Loại hương hóa chất này một thời gian sẽ mờ nhạt và hết mùi. Khi đó, thủ thuật là dùng lửa hơ nóng để tiếp tục tạo hương. Nếu là kỳ nam thật thì đó là mùi tự nhiên, ngào ngạt bền lâu không phai. Làm gì có chuyện tác động bằng lửa hay nước để tạo mùi. Người mua nên cẩn thận vì điều này là hoàn toàn vô lý”, nhà nghiên cứu trầm, kỳ Đinh Công Tường chia sẻ.

Chúng tôi mang nhận định của nhà nghiên cứu, kỷ lục gia Đinh Công Tường chia sẻ với những người đã trót mua kỳ, trầm trên chợ mạng, đa số đều thở dài, tặc lưỡi. Chị Ái Nhi tiết lộ, từ ngày đeo vòng kỳ nam chồng chị chưa thể hết bệnh đau đầu, mất ngủ, còn chị thường xuyên bị chảy nước mũi do dị ứng. “Lúc đầu tôi đeo trên người suốt, sau đó bị chảy nước mũi nhiều nên để trong hộp tủ không đeo nữa. Riêng chị Mỹ Dung cẩn thận hơn đã mang vòng tràng hạt kỳ nam đi kiểm tra và thất thần khi nhận về kết quả là hàng giả, đó chỉ là những hạt đẽo ra từ khúc gỗ được tẩm hương trầm hóa học. Theo khuyến cáo của các chuyên gia, nếu tiếp xúc với hương liệu hóa chất nhiều sẽ gây hại cho sức khỏe.

“Chuyên gia” trầm, kỳ quảng cáo bán hàng

Có vô số những lời nhận xét hay thuật toán của các “bậc thầy” tự xưng về trầm, kỳ trên mạng nghe hay như hót, ngọt như đường chỉ để bán hàng. Chính điều này khiến dân tình, đa số là “mù mịt” về trầm, kỳ tin tưởng bỏ tiền ra mua.

Anh Nguyễn Văn Thắng (39 tuổi, ngụ xã Nhà Bè, TP Hồ Chí Minh) trong một lần lướt mạng, xem livestream của một “chuyên gia” trầm, kỳ kiêm phong thủy khiến anh bị thuyết phục ngay.

Một trong những câu chuyện thầy kể làm anh Thắng ấn tượng và tin đến sái cổ: “Năng lượng phong thủy của trầm, kỳ đến từ sự hội tụ linh khí đất trời qua hàng chục, hàng trăm năm, kết tinh thành dầu và hương. Các thế hệ phu trầm đều tin rằng, kỳ nam là hiện thân của nữ thần Thiên Y A Na. Nữ thần trấn bốn cây kỳ nam khổng lồ tại bốn ngọn núi thiêng nằm bốn hướng. Một trong bốn cây kỳ nam ấy tọa ở núi Hoàng Ngưu thuộc địa phận huyện Diên Khánh (tỉnh Khánh Hòa cũ). Vì vậy, người rất may mắn mới tìm được trầm hương hoặc kỳ nam tự nhiên. Nhưng người sở hữu chúng phải có phước duyên và may mắn gấp bội phần”, một trong các nội dung quảng cáo về kỳ nam của chuyên gia kiêm chủ shop.

Trong shop kỳ, trầm online của vị “thầy” này có đủ các loại mặt hàng làm từ kỳ nam, trầm hương. “Khách hàng vào hỏi và mua rất nhiều. Người bán sẽ tư vấn theo sở thích, phong thủy. Theo đó, hình củ sâm có ý nghĩa sức khỏe, năng lượng dồi dào sung mãn, no đầy, phú quý, hình Phật Quan Âm gửi gắm ước nguyện an lạc, tâm thiền định, hình phúc lộc thọ diễn tả ba điều cơ bản trong cuộc sống tốt đẹp gồm may mắn (Phúc), giàu sang (Lộc), và sống lâu (Thọ), hình linh vật gà trống biểu hiện sự khởi đầu tốt đẹp, khí chất dũng mãnh, uy quyền”, anh Thắng kể về một buổi theo dõi livestream bán kỳ, trầm online.

Anh Thắng đã đặt mua một bộ phúc, lộc, thọ bằng gỗ trầm hương nguyên chất với giá 25 triệu đồng, bao gồm cả công sức của nghệ nhân tạo tạc. Khi nhận hàng, anh Thắng bị “thôi miên” bởi mùi hương trầm thơm dịu nhẹ nhàng, quyến rũ và bay bổng. “Tôi làm nghề buôn bán nên được chủ shop tư vấn mua vật phẩm trầm hương về để ở quán, sẽ mang lại may mắn, phát tài. Bộ sản phẩm của tôi được chủ cửa hàng bảo hành mùi thơm đến 2 năm, tặng kèm lọ tinh dầu trầm hương nguyên chất”, anh Thắng vui vẻ khoe về món hàng quý hiếm tậu được trên mạng.

Theo các chuyên gia và người chơi kỳ, trầm sành sỏi, kỳ nam và trầm hương đều lấy hương thơm ở lõi cây gió bầu. Muốn phân biệt hai thứ ấy ta phải xem kỹ tính chất và khí vị của chúng. Gỗ kỳ nam nặng và nhuyễn, có đủ vị cay, chua, đắng, ngọt, thơm. Vì tích chứa nhiều tinh dầu nên khi cháy cho ngọn màu xanh, khói lên thẳng và cao, bay lờ lững trong không khí rất lâu. Gỗ trầm hương nhẹ hơn, có vị cay, hơi đắng, mùi thơm nhẹ nhàng. Khi đốt cháy trầm hương bốc khói lên hình vòng rồi tan biến nhanh trong không khí.

Điều quan trọng dễ nhận biết thật giả chính là việc, kỳ nam và trầm hương không thể có “giấy khai sinh”, vì không ai biết được độ tuổi của nó bao nhiêu và ngày hình thành trầm hương. “Những mặt hàng trầm, kỳ đang được rao bán và thổi bùng giá trị trên các chợ mạng đều là hàng công nghiệp được làm đại trà. Như đã phân tích ở trên, loài sản vật này không có nhiều để bán, huống chi là bán cả lô, cả kiện với giá bình dân ai mua cũng được. Nếu có hàng thật, người ta sẽ chẳng đăng lên mạng bán. Tất cả đều là trò ma mị của dân buôn”, nhà nghiên cứu Đinh Công Tường cho biết.

Lợi dụng vào giá trị của loài trầm, kỳ quý hiếm cũng như nắm được sở thích, đam mê của người chơi loài “vua hương” này, các đối tượng đã xây dựng kịch bản hoàn hảo để ra tay lừa đảo nhiều nạn nhân. Vụ việc xảy ra gần nhất vào ngày 23/3, Công an tỉnh Gia Lai đã điều tra làm rõ vụ bị lừa đảo nhằm thu hồi tài sản trả lại bị hại.

Theo đó, vào khoảng cuối tháng 1/2026, ông N.H.M đến Công an xã Uar (Gia Lai) trình báo về việc bị một nhóm đối tượng dàn cảnh lừa mua kỳ nam giả với số tiền 300 triệu đồng. Theo nội dung trình báo, ông M. nhận được cuộc gọi từ một người đàn ông lạ giới thiệu đang có 2 miếng kỳ nam nhặt được tại khu vực suối 13 thuộc xã Ia Rsai và muốn bán lại.

Tin tưởng, ông M. đến một ngôi nhà vắng tại buôn Choanh (xã Uar) để xem hàng. Tại đây, ông được xem 2 mảnh gỗ có mùi thơm, kích thước khoảng bằng nửa bàn tay. Do không có kinh nghiệm phân biệt thật giả, ông M. đã chụp hình gửi cho hai người quen là S. (trú tỉnh Khánh Hòa) và Y. (trú huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk) là những người buôn trầm hương.

Cả hai đều khẳng định đây là kỳ nam thật, có giá trị cao, có thể bán trên 3 tỉ đồng và hứa sẽ hỗ trợ tiêu thụ. Tin tưởng vào lời nhận định của người quen, ông M. đã quyết định mua 2 mảnh gỗ trên với giá 300 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi mang về nhà, ông phát hiện đây là hàng giả và không thể liên hệ với người bán.

Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an xã Uar đã khẩn trương xác minh, làm rõ và nhanh chóng xác định được đối tượng liên quan. Qua điều tra ban đầu, cơ quan Công an xác định đây là vụ việc có sự dàn dựng giữa người bán và hai người quen của ông M. nhằm tạo lòng tin, lừa mua kỳ nam giả, không đúng giá trị thật.

Qua vụ việc, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi, đặc biệt với các giao dịch tài sản có giá trị lớn, tránh tin vào những lời chào mời lợi nhuận bất thường và cần kiểm định độc lập trước khi giao dịch.