Trong buổi họp báo diễn ra ngày 16-9, các công tố viên cho biết vụ bắt giữ này có liên hệ với một âm mưu kéo dài 20 năm của băng Colombo với mục đích thâm nhập và kiểm soát công đoàn lao động khu vực Queens, New York để từ đó trục lợi từ việc mua bán thiết bị y tế bất hợp pháp, lừa đảo bảo hiểm, làm giả giấy chứng nhận an toàn lao động… Từ năm 2001, trùm băng Colombo đã ra lệnh cho đàn em hăm doạ sẽ giết hại một số người đứng đầu công đoàn cùng gia đình của họ và cưỡng đoạt tiền lương của các nạn nhân.
Trong một cuộc điện thoại được ghi âm cuối tháng 6-2021, cặp sát thủ Vincent Ricciardo và Domenick Ricciardo đã hăm dọa sẽ hạ sát nạn nhân ngay trước mặt vợ con ông và khẳng định cảnh sát sẽ không bao giờ chạm đến băng Colombo. Phiên tòa xét xử băng đảng sẽ bắt đầu vào tuần sau và nếu bị kết án, mỗi bị cáo sẽ phải ngồi tù tối thiểu 20 năm.
Tại phiên họp báo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoa Kỳ Jacquelyn Kasulis cho biết Bộ Tư pháp quyết tâm sẽ truy quét toàn bộ các gia tộc xã hội đen tại Mỹ để bảo vệ cộng đồng cùng các công đoàn lao động, còn giám đốc FBI Michael Driscoll nhận định FBI sẽ nỗ lực để bắt giữ các băng đảng xã hội đen ngay khi chúng có ý định hoạt động trở lại. Luật sư của các bị cáo đều từ chối trả lời báo chí, tuy nhiên luật sư của Benjamin Castellazo khẳng định thân chủ của mình vô tội.
Hành trình trỗi dậy của “ông vua dầu ô liu”
Gia tộc Colombo là băng đảng có tuổi đời trẻ nhất trong số 5 gia tộc mafia thống lĩnh New York và xã hội đen Mỹ. Trong thời kỳ ông trùm của các ông trùm Lucky Luciano còn thống trị và cuộc nội chiến giữa các băng đảng Castellammarese vừa kết thúc bằng cái chết của đại ca Giuseppe Masseria và Salvatore Maranzano, người đứng đầu băng Colombo Joseph Profaci đã đặt tên băng nhóm theo họ của mình là Profaci.
Khác với những gia tộc có nguồn gốc huy hoàng, băng Colombo vốn chỉ là một nhóm chuyên buôn lậu, được Joseph Profaci khai sinh năm 1928.
Thủ lĩnh đời đầu Joe Profaci là một doanh nhân gốc Ý thành đạt, chủ công ty Carmela Mia - nhà phân phối dầu ô liu và sốt cà chua lớn nhất nước Mỹ, và hắn từng có biệt danh “ông vua dầu ô liu”. Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc này, hắn cùng đàn em đã nhúng tay vào một loạt hành vi phi pháp như tổ chức đánh bạc, môi giới mại dâm, tống tiền, bảo kê, uy hiếp các công đoàn ở New York, giấu ma túy vào những quả cam làm bằng sáp trông như thật để dễ bề vận chuyển. Ngoài ra, hắn còn sai phái hàng loạt tên côn đồ, khủng bố các hộ kinh doanh ở cảng Nam Brooklyn.
Năm 1928, tên mafia Al Capone đã sai nhóm sát thủ Chicago Outfit bắn hạ ông trùm Frankie Yale vì Yale từ chối giao cho Capone công đoàn Siciliana. Cái chết của Yale cho phép Profaci và anh rể Joseph Magliocco giành được lãnh thổ cho băng nhóm mới nổi của chúng, bao gồm lãnh thổ ở Bensonhurst, Bay Ridge, Red Hook và Carroll Gardens, trong khi phần còn lại của Yale được phân cho Masseria.
Vào ngày 10 tháng 10 năm 1928, đại ca D’Aquila bị sát hại, dẫn đến các ông trùm thi nhau xâu xé địa bàn của hắn. Để ngăn chặn một cuộc chiến băng đảng ở Brooklyn, một cuộc họp của mafia nhằm phân chia lãnh thổ của ông trùm quá cố đã được tổ chức vào ngày 5 tháng 12 năm 1928, tại khách sạn Statler ở Cleveland, Ohio - lãnh thổ trung lập bên ngoài New York dưới sự kiểm soát và bảo vệ của gia đình tội phạm Porrello.
Những kẻ đại diện cho Brooklyn bao gồm Profaci, Magliocco, Vincent Mangano, Joseph Bonanno (người đại diện cho Salvatore Maranzano và gia tộc Castellammarese), trùm xã hội đen Joseph Guinta và Pasquale Lolordo, và tên Ignazio Italiano đến từ Tampa. Vào cuối cuộc họp, Profaci nhận được một phần lãnh thổ Brooklyn của D’Aqulia.
Hắn được mời tham dự “hội nghị mafia” ở Apalachin cùng hàng chục ông trùm khắp nước Mỹ, Ý, Cuba năm 1957 và là kẻ hiếm hoi không bị bắt giữ tại chỗ.
Sóng gió bao trùm gia tộc
Đời giang hồ của Profaci có thể nói là khá yên ả khi hắn chưa bao giờ bị pháp luật sờ gáy, tuy nhiên hắn phải đối mặt với thử thách đầu tiên năm 1960 khi tên tội phạm Joe Gallo cùng hai em trai và đồng bọn Carmine Persico lập mưu bắt cóc em rể cùng một đàn em thân tín của Profaci để phản đối chuyện ông trùm không phân cho chúng địa bàn. Sau một cuộc đàm phán cẳng thẳng kéo dài, các con tin được trả tự do an toàn và kẻ gian manh có biệt danh Profaci “Rắn Độc” đã bí mật thuyết phục Persico về phe mình.
Profaci qua đời vì ung thư gan năm 1962 sau 30 năm đứng đầu băng đảng, cho dù hắn bị cả gia tộc khinh bỉ vì thói quen làm tiền các tay sai và thẳng tay hạ sát bất kì ai dám có ý kiến. Sau khi Profaci qua đời, Gallo cũng bị bắt và cuộc nội chiến đầu tiên kết thúc không kèn không trống.
Tiếp theo, tên đàn em Maglioco lên làm đại ca và việc đầu tiên hắn làm là bắt tay với tên Joe Bonanno, sai các sát thủ ám sát hai địch thủ là Tommy Lucchese và Carlos Gambino. Xui xẻo thay cho Maglioco, các sát thủ đã mách lại với Lucchese và Gambio, kết quả là hội đồng mafia quyết định đuổi cổ Maglioco và hắn qua đời năm 1963 sau một cơn đau tim. Các thành viên và những băng đảng khác hậu thuẫn cho Joe Colombo, lúc này vừa thi hành xong án tù, lên ngôi, nhưng chúng sớm hối hận vì thì ra hắn là một kẻ ồn ào, thèm khát sự chú ý.
Khi con trai ông trùm bị FBI bắt giữ năm 1970, hắn lập tức lên báo phê phán FBI và biến mâu thuẫn này thành một cuộc biểu tình, vu cho cơ quan hành pháp Mỹ tội… phân biệt chủng tộc với người gốc Ý. Hành động của Colombo khiến FBI theo dõi mafia Ý ở New York còn sát sao hơn cả bình thường, và điều này làm các ông trùm nổi cơn thịnh nộ. Joe Callo đã thuê một sát thủ bắn hạ Joe Colombo tại một buổi biểu tình năm 1971 và hắn qua đời năm 1978, sau khi sống thực vật suốt 7 năm.
Vụ ám sát táo tợn đẩy băng Colombo vào cảnh rắn mất đầu khi hàng loạt các đời đại ca đến và đi. Kẻ mạnh nhất trong số đó là Carmine Persico, và hắn đã chứng tỏ sự tàn bạo của mình sau màn trả thù Joe Gallo bằng cách thuê sát thủ của Genovese bắn chết Gallo tại nhà hàng Clam House năm 1972, vào đúng ngày sinh nhật của ông trùm xấu số. Độ táo tợn và bất ngờ của vụ việc đã trở thành giai thoại trong lịch sử mafia, và cái tên Carmine Persico đã trở lại.
Trong 15 năm tiếp theo, gia tộc Colombo bắt đầu nổi danh dưới sự lèo lái của Persico. Nhưng Persico - kẻ có biệt danh “Rắn” vì hắn từng nấp dưới một chiếc xe ô tô, sau đó bất ngờ trườn ra để mai phục đối thủ - đã lọt lưới FBI và phải nhận án tù 100 năm năm 1986. Ở trong tù, hắn vẫn giữ ngôi vương nhưng do bận rộn huấn luyện con trai Alphonse lúc đó cũng đang ngồi tù, Persico chuyển giao hầu hết công việc sang cho cấp phó Victor Orena. Kế hoạch của Persico cuối cùng lại làm hại hắn vì khi Alphonse ra tù, Orena không chịu rút lui và gia tộc chia ra thành hai nhánh là Persico và Orena.
Trung tâm của mâu thuẫn trong những năm 1990 là “thần chết” Gregory Scarpa và theo như công tố viên Michael Vecchione, Scarpa là một kẻ hoang tưởng, liên tục nghĩ rằng mình là một điệp viên tài hoa như James Bond và rất hay ba hoa với các con về chuyện hắn “làm việc cho chính phủ”. Trên thực tế, Scarpa, một tên xã hội đen hung hãn đã leo lên chức đội trưởng, có mối quan hệ rất đặc biệt với FBI.
Cụ thể hơn, hắn là nội gián cho họ suốt 35 năm, từng giúp họ phá giải vụ sát hại 2 nhà hoạt động xã hội năm 1964 và đổi lại, FBI sẽ nhắm mắt cho qua những hành vi phi pháp khác của hắn. Trong mâu thuẫn nội bộ lần này, Scarpa thường xuyên đồng hành với người vợ hờ Linda Schiro trong những phi vụ phạm pháp, thậm chí cả hai còn cùng nhau đào tạo cậu bé đưa pizza Larry Mazza thành một tên sát thủ máu lạnh.
Dưới lệnh của Scarpa, Mazza đã liên quan đến 25 vụ ám sát và trực tiếp sát hại 4 nạn nhân, góp công không nhỏ vào chiến thắng của Persico. Scarpa qua đời năm 1994 vì lây nhiễm sau một lần truyền máu còn đặc vụ FBI chuyên liên hệ với hắn là Lindley DeVecchio bị bắt giữ năm 2006 vì tiếp tay cho hắn nhiều lần. Tuy nhiên do Linda Schiro phản cung, đặc vụ này đã thoát án tù.
Năm 1992, cuộc tranh ngôi kết thúc bằng cái chết của 12 thành viên còn Orena vào tù, vậy là Persico - kẻ duy nhất giữ được mạng - trở thành người chiến thắng, nhưng cái hắn giành được là một băng đảng suy thoái nghiêm trọng sau nhiều năm mâu thuẫn nội bộ.
Cái kết của băng xã hội đen khét tiếng một thời
Trong những năm 2000, băng Colombo tiếp tục lao dốc sau những cuộc truy quét mạnh tay của FBI và Bộ Tư pháp. Hiện tại, tuy gia tộc này vẫn kiếm được rất nhiều tiền nhưng cảnh sát New York nhận thấy Colombo là cái tên mờ nhạt nhất trong 5 băng mafia thống trị New York.
Năm 2011, chúng lại phải nhận một đòn rất mạnh khi đặc vụ Seamus McLearney - người đã theo dõi băng nhiều năm - dẫn đầu một đội 10 thành viên để truy quét băng đảng này. Lúc này, nhiều ông trùm đã có ý định xóa sổ cái tên Colombo và phân các thành viên về 4 gia tộc còn lại. Colombo vẫn nỗ lực trụ lại vì chúng còn nắm quyền điều khiển công đoàn 6A cùng một loạt “dịch vụ” đòi nợ thuê, cho vay nặng lãi sinh lời khủng.
Tương lai của gia tộc có tuổi đời 83 năm, từng thống lĩnh một phần của New York bằng những màn trấn áp đẫm máu này hiện đang nằm trong tay hai kẻ ngoại tộc từng bán đứng toàn bộ những kẻ đứng đầu. Nhiều thành viên từng tin rằng Tommy McLaughlin và Peter Tagliavia chính là những kẻ sẽ đưa Colombo quay lại thời hoàng kim vì cả hai đều là những tên xã hội đen được tôn trọng, có máu mặt, tham vọng, từng vào tù ra tội liên tục và đã sống sót qua những cuộc tranh đấu tàn khốc nhất.
Tuy nhiên, toàn bộ Colombo hóa ra đã nhầm vì hai tên này cùng với Frankie Sparaco đã bí mật ghi lại toàn bộ những hành vi phi pháp của băng nhóm và giao nộp cho cảnh sát năm 2016, dẫn đến vụ bắt giữ 34 thành viên, bao gồm cả ông trùm Thomas Gioeli và sát thủ Andrew Rusco vì tội giết người và tống tiền. McLaughlin, 46 tuổi, là cháu trai của Gioeli tuy nhiên hắn chấp nhận bán đứng bác ruột do không muốn vào tù. Phóng viên Jerry Capeci tiết lộ McLaughlin vừa hoàn thành bản án kéo dài 14 năm và khi được thông báo mình có thể sẽ tiếp tục phải ngồi tù, hắn nhanh chóng phản bội gia tộc của mình.
Chỉ vài ngày sau cuộc bắt giữ, cảnh sát New York đã phải cho người đưa McLaughlin và Tagliavia đi ẩn náu do những sát thủ của băng đảng đã bắt đầu nhắm tới hai kẻ phản bội. Sau vụ bắt giữ, Colombo chỉ có 40-50 thành viên và chính thức trở thành băng nhóm có quy mô nhỏ nhất trong hệ thống 5 gia tộc.
Theo nhiều nhà nghiên cứu, đây là một kết cục dễ đoán cho Colombo, vốn đã xuống dốc sau nhiều năm mâu thuẫn và bị suy yếu từ bên trong bởi hàng loạt nội gián được cảnh sát New York cài vào hoặc chấp nhận đâm sau lưng đồng đội để thoát án tù. Thậm chí ông trùm Carmine Persico cũng đã từng bán đứng hàng loạt đàn em dưới lệnh của FBI.
Ngoài hắn ra, Colombo giờ chỉ còn có thể dựa vào Danny Persico - một tên xã hội đen không mấy tiếng tăm, hiện đang sinh sống ở ngoại ô New York do hầu như tất cả những đầu lĩnh còn lại đều đã vào tù hoặc mất mạng. Những đầu lĩnh khét tiếng trong quá khứ như Ralph Lombardo và William Russo đều đã quá già, đến mức những đặc vụ FBI trẻ tuổi còn không nắm rõ lai lịch cũng như “thành tích” của chúng.
Đây quả là một cái kết buồn cho Colombo - “mái nhà” của những tên xã hội đen khét tiếng nhất lịch sử New York và là nguyên mẫu cho những tác phẩm được nhiều người biết đến như “Bờ sông” và “Băng đảng không biết bắn súng”.
