Julio López, người “thổi” hồn thơ vào điêu khắc

Hôm 8-5, nhà điêu khắc đại tài Julio López Hernández, một trong những bậc thầy của nghệ thuật đương đại Tây Ban Nha, đã qua đời ở tuổi 88 tại một bệnh viện ở Madrid sau gần một tháng nhập viện vì cơn đột quỵ.

Theo những đồng nghiệp của Julio, ông sở hữu kho kiến thức khổng lồ về văn học, có lẽ vì vậy, mỗi tác phẩm điêu khắc của ông đều mang “hồn thơ”.

Sinh năm 1930, tại Madrid, từ nhỏ Julio đã được tiếp xúc với các tác phẩm điêu khắc, vì ông nội và cha ông là thợ kim hoàn. Khi đó, Julio cảm thấy điêu khắc là “cơ thể và tinh thần” của mình. Điều này đã biến ông trở thành nhân chứng đặc biệt của cuộc sống ở Madrid thời bấy giờ.

Một nữ sinh, một chú chó đi lạc, một người phụ nữ với chiếc túi... đều có thể trở thành cảm hứng để ông sáng tác. Tuy nhiên, những chủ đề nổi bật nhất trong mọi tác phẩm của ông là về người thân.

Để theo đuổi niềm đam mê của mình, ông bắt đầu theo học hội họa và điêu khắc tại trường Nghệ thuật và Thủ công mỹ nghệ Madrid. Ở tuổi 19, ông chuyển tới trường Mỹ thuật San Fernando. Năm 1962, ông kết hôn với họa sĩ Esperanza Parada (qua đời năm 2011) và có 2 người con gái là Marcela và Esperanza.

Ông trở thành viện sĩ của Học viện Mỹ thuật Hoàng gia San Fernando ở Madrid và là thành viên của Hội đồng Hoàng gia của Bảo tàng Prado.

Julio được các bạn bè miêu tả là “một người vô cùng khiêm nhường nhưng không hề ngây thơ”. Ông Guillermo Solana, Giám đốc nghệ thuật của Bảo tàng Thyssen-Bornemisza miêu tả lại nơi làm việc của Julio là một ngôi nhà nhỏ 2 tầng ở ngoại ô Madrid.

Trong hơn nửa thế kỷ, Julio đã “lấp đầy” nơi đây bằng hàng trăm mô hình điêu khắc hoành tráng, khiến nó “đông đúc” giống như phòng chờ của một nhà ga xe lửa hơn 100 năm trước.

Julio sở hữu kho kiến thức khổng lồ về văn học, có lẽ vậy mà mỗi tác phẩm điêu khắc của ông đều mang “hồn thơ”. Cũng có lần Julio chia sẻ rằng, sự nghiệp của ông gắn liền với thơ ca: “Mỗi khi người con gái lớn của tôi (cô Esperanza López Parada) sáng tác một bài thơ, tôi tự nhiên lại thấy có cảm hứng tạo ta một tác phẩm điêu khắc”.

Các đồng nghiệp của Julio tại Hiệp hội Các nhà điêu khắc và Họa sĩ Tây Ban Nha miêu tả về ông rằng: “Ông ấy là người đã mang sắc đẹp đến cho thế giới”.

Ông là tác giả của một trong những món quà mà Viện Hàn lâm Hoàng gia Tây Ban Nha tặng Hoàng tử Felipe và quý cô Letizia Ortiz trong lễ cưới của họ. Các tác phẩm của ông được hình thành từ nhiều mảnh nhỏ có kích thước tự nhiên. Một số tác phẩm nổi tiếng của ông như “Kho báu của Marcela” (1970), “El Umbral” (1997).

Một tác phẩm của Julio.
Một tác phẩm của Julio.

Và không thể không kể đến những tác phẩm chính như tượng nhà thơ vĩ đại của thế kỷ XIV Jorge Manrique được đặt tại Paredes de Nava (thuộc tỉnh Palencia của Tây Ban Nha) - quê hương của nhà thơ này; tượng đài nghệ sĩ guitar lừng danh thế kỷ XX Andrés Segovia; tượng đài nhà thơ, nhà soạn kịch nổi tiếng Federico García Lorca; tượng đài họa sĩ Sebastián Munoz; tượng bán thân nhà chính trị, nhà lãnh đạo và nhà tư tưởng xã hội chủ nghĩa người Fernando de los Ríos; nhà thơ và nhà văn Gerardo Diego...

Julio là một trong những nhân vật chính của Triển lãm “Realistas de Madrid” (tạm dịch: Những người theo chủ nghĩa hiện thực của Madrid) được tổ chức tại Bảo tàng Thyssen-Bornemisza từ tháng 2 đến tháng 5-2016. Ngoài Julio cùng vợ và anh trai, nhóm “7 con người tuyệt vời” của chủ nghĩa hiện thực, tỏa sáng trong thập niên 50, còn có Antonio López García cùng vợ là bà María Moreno; họa sĩ Isabel Quintanilla (1938-2017) và Amalia Avia (1930 - 2011). Julio giải thích rằng, chủ nghĩa hiện thực là một trong những biểu hiện thực tế của nghệ thuật.

Trong buổi phỏng vấn với hãng tin ABC năm 2016, ông nói: “Ngày nay, chủ nghĩa hiện thực luôn song hành cùng chủ nghĩa trừu tượng. Nó gần như là một loại ngôn ngữ định dạng cho những phong trào nghệ thuật hiện đại. Mặc dù, đã có khoảng thời gian nó bị choáng ngợp bởi sự háo hức và thăng hoa của chủ nghĩa trừu tượng”.

Kể từ sau triển lãm cá nhân đầu tiên được tổ chức vào năm 1955 tại Phòng trưng bày Juana Mordó ở Madrid với 40 tác phẩm điêu khắc, 10 bức vẽ và 30 huy chương, các tác phẩm của Julio được trưng bày tại hầu hết những hội trường quan trọng trên toàn Tây Ban Nha, từ Quỹ Rodríguez Acosta ở Granada đến Ngân hàng tiết kiệm Asturias, Tu viện San Francisco ở Cáceres, Bảo tàng Điêu khắc quốc gia Valladolid, hoặc Phòng trưng bày Leandro Navarro ở Madrid.

Tới năm 1980, Tổng cục Di sản Nghệ thuật, Lưu trữ và Bảo tàng Tây Ban Nha đã đứng ra tổ chức một cuộc triển lãm tại Palacio de Cristal của Công viên Retiro, trưng bày 130 tác phẩm nghệ thuật của Julio được sáng tác từ năm 1954. Năm 2004, các tác phẩm của Julio xuất hiện tại triển lãm được tổ chức tại Italy dành riêng cho nghệ thuật mang tính tượng trưng của thế kỷ XX.

Ngày 21-4-2004, trường Đại học Quốc tế Menéndez Pelayo (UIMP) đã vinh danh nhà điêu khắc cùng toàn bộ các tác phẩm của ông, trao tặng ông Huy chương Danh dự của trường. Và nhà thiết kế của tấm huy chương này chẳng phải ai khác mà chính là Julio.

Năm 2016, ở tuổi 86, ông tổ chức triển lãm cuối cùng của mình, mang tên “El camino inverso”, tại Học viện Mỹ thuật Hoàng gia San Fernando. Buổi triển lãm quy tụ những tác phẩm điêu khắc quan trọng nhất của vị nghệ nhân này.

Ngày nay, tác phẩm của Julio xuất hiện trên nhiều đường phố và địa điểm công cộng tại Tây Ban Nha. Ngoài ra, các tác phẩm của ông còn có thể được tìm thấy tại Bảo tàng Trung tâm Nghệ thuật quốc gia Reina Sofía ở Madrid, Bảo tàng Tiền tệ quốc gia, Bảo tàng Figueira de Foz, Bảo tàng Atheneum Helsinki, Bảo tàng Anh, Bảo tàng Vatican, Bộ sưu tập Quỹ Juan March , Bảo tàng ngoài trời Hakone (Nhật Bản), Bảo tàng Prado, Palais de l'Europe (Strasbourg), Ngân hàng Chase Manhattan (New York), và nhiều nơi khác.

Với sự ra đi của Julio, Tây Ban Nha đã mất đi một nhà điêu khắc hàng đầu và hơn thế nữa, một trong những nhân vật quan trọng nhất của chủ nghĩa hiện thực và nghệ thuật đương đại.

Hà Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.