Italia bảo vệ di sản văn hóa bằng công nghệ hiện đại

Trong suốt nhiều thập niên qua, du khách đã làm bẩn những bức tường cũng di sản văn hóa khác bằng những câu chữ bày tỏ tình yêu vĩnh cửu, cảm xúc bất chợt, nhận xét ngớ ngẩn… Người ta dễ dàng đọc thấy những câu đại loại như: “Tôi căm ghét những bậc cầu thang”, hay “Cate ơi, Anh muốn cưới em làm vợ”. Để chống lại tình trạng hủy hoại di sản văn hóa, giới chức Florence bắt đầu sử dụng công cụ mới khá hiệu quả - đó là giải pháp kỹ thuật số.

“Không viết trên tường” – thông điệp này được đọc thấy trên bức tường đá thời kỳ Phục Hưng bên trong thánh đường Santa Maria del Fiore nằm ở quảng trường Piazza San Giovanni - trung tâm tôn giáo của thành phố Florence miền trung Italia. Quảng trường Piazza San Giovanni là nơi nổi tiếng với 3 di tích cổ: Thánh đường Santa Maria del Fiore, tháp chuông Giottos Campanile và nhà rửa tội Baptistery.

Thế nhưng, yêu cầu này rõ ràng đã không được du khách tôn trọng. Mới đây nhất, ngày 28-2-2016, cặp đôi du khách “Jackie+Denise” đến từ bang New Jersey miền đông nước Mỹ muốn chắc chắn rằng cả thế giới biết họ đã đến thăm tháp chuông Giotte Campanile được thiết kế bởi Giotto di Bondone - một trong những nghệ sĩ tiên phong của thời kỳ Phục Hưng. Cặp đôi quyết định viết tên của họ bằng bút chì màu đỏ đậm lên quả chuông đồng thế kỷ XVIII.

Du khách để lại thông điệp của mình trên máy tính bảng.
Du khách để lại thông điệp của mình trên máy tính bảng.

Trong suốt nhiều năm, giới chức thành phố Florence cố gắng ngăn chặn du khách đến từ khắp nơi trên thế giới sử dụng những bức tường đá cổ làm “trang giấy” để bày tỏ cảm xúc cá nhân như thế nhưng cuối cùng vẫn không thành công. Giới chức thành phố Florence quyết định chọn giải pháp kỹ thuật số để giải quyết vấn đề nan giải biết bao nhiêu năm qua.

Bắt đầu từ tháp chuông Giottos Campanile. Sau khi làm vệ sinh sạch sẽ mọi bức tường dọc theo những bậc thang dẫn lên tháp chuông vào đầu năm 2016, giới chức thành phố cho đặt 3 máy tính bảng trong khu vực này với hy vọng du khách sử dụng để ghi lại những dòng cảm xúc của mình mà không còn gây tổn hại cho di sản cổ nữa. Thông điệp mà du khách ghi lại sẽ được lưu trữ mãi mãi trên một trang web. Trong khi đó, bất cứ dấu hiệu mới nào trên tường sẽ bị xóa ngay lập tức.

Ngoài ra, một tấm biển khuyến cáo du khách được đặt ngay lối vào tháp chuông bằng 2 thứ tiếng Anh và Italia. Alice Filipponi, nhà chiến lược truyền thông xã hội của Opera di Santa Maria del Fiore - Viện Giám sát khu phức hợp di sản Duomo của thành phố Florence, phát biểu: “Chúng tôi cần đến công cụ nào đó để răn đe chống lại hành vi viết, vẽ bậy lên tường. Sau khi mọi bức tường được rửa sạch, chúng tôi hy vọng ứng dụng số trên máy tính bảng sẽ giúp cải thiện tình hình. Mục tiêu của chúng tôi là giúp cho du khách tự do để lại dấu vết của họ mà không phải làm bẩn những bức tường nữa”.

Beatrice Agostini (kiến trúc sư của Viện chịu trách nhiệm quản lý và bảo dưỡng di tích) cùng với đội gồm 9 người của bà phải mất đến 3 tháng để tẩy sạch những bức tường bằng loại gel dung môi và laser. Beatrice Agostini nói: “Chúng tôi muốn nói với mọi người rằng một dấu vết không chỉ gây chướng mắt mà còn làm tổn hại di tích văn hóa. Công việc xóa sạch những câu chữ trên tường không hề đơn giản. Bởi vì có những dấu vết không xóa sạch được trên mặt đá hoa cương”.

Trong 3 ngày đầu tiên thử nghiệm với ứng dụng máy tính bảng, Alice Filipponi và Beatrice Agostini ghi nhận có hơn 3.000 du khách để lại 304 thông điệp kỹ thuật số trên thiết bị và không có những dấu vết mới nào xuất hiện trên tường. Với “dấu tích ảo”, du khách có thể chọn nền cho văn bản – đó là nền gỗ hay nền đá hoa cương, sắt hay thạch cao – tương tự như cấu trúc của di tích.

Ngoài ra, du khách cũng có thể chọn loại công cụ để viết – cây son môi hay bình sơn xịt – cũng như các biểu tượng. Du khách cũng được yêu cầu để lại địa chỉ email để sau khi thông điệp của họ được chấp nhận, họ sẽ nhìn thấy được những cảm xúc viết ra của mình xuất hiện trên trang web. Trong những năm sắp tới, thông điệp của du khách sẽ được in và lưu giữ trên giấy trong thư khố được thành lập từ năm 1296 của viện Opera di Santa Maria del Fiore.

Franco Lucchesti, Chủ tịch Viện, giải thích: “Chúng tôi vẫn chưa rõ biện pháp giáo dục như thế có hiệu quả hay không. Song tình hình hiện nay cho thấy trang web của chúng tôi đã đầy tràn những thông điệp của du khách trong khi những bức tường vẫn sạch sẽ”. Do đó, chúng tôi có thể tin tưởng giải pháp kỹ thuật số có sức mạnh”.

Giorgio Moretti, chủ tịch nhóm Angels of Beauty tự nguyện dọn vệ sinh những bức tường thành phố Florence từ nhiều năm, nhận định: “Tôi hy vọng giải pháp sẽ phát huy tác dụng. Bất cứ sáng kiến nào cũng quan trọng và đây là dự án hết sức sáng tạo”.

Tháp chuông Giottos Campanile nhìn từ trên cao.
Tháp chuông Giottos Campanile nhìn từ trên cao.

Ở Italia hiện nay, hành vi làm bẩn những bức tường di tích văn hóa cổ sẽ bị phạt tiền hay thậm chí án tù tùy theo mức độ gây tổn hại. Ở Florence, cuộc chiến bảo vệ di tích đã hình thành từ nhiều thập niên qua nhưng bắt đầu trở nên căng thẳng tột cùng vào những năm gần đây. Một số đoàn du khách nước ngoài nhận thức được hành vi bôi bẩn di tích của họ. Ví dụ, Franco Lucchesi nhớ lại cách đây 3 năm người Nhật Bản đã có lời xin lỗi sau khi đoàn học sinh nước này gây tổn hại di tích do hành vi bôi bẩn.

Laura Bachmann, du khách người Đức đến Florence cùng với một người bạn, nhận xét: “Thật ra, di tích quá sạch sẽ cũng có ích. Bởi vì không ai dám là người đầu tiên làm bẩn nó”. Đối với các chuyên gia, trạng thái sạch sẽ của di tích cũng là một dạng răn đe du khách.

Song Andrea Amato, chủ tịch Hội chống Graffiti (vẽ lên tường) Quốc gia của Italia, bình luận về nỗ lực của giới chức chính quyền thành phố Florence: “Tôi lo rằng máy tính bảng không thể ngăn chặn được hành vi tái phạm của du khách. Hệ thống camera giám sát cũng không ngăn cản được hành vi graffiti. Song về mặt tâm lý, nếu chúng ta vệ sinh sạch sẽ di tích thì mọi người khó mà dám làm bẩn nó lần nữa”.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.