Iran: Hải cảng Chabahar và nước cờ chiến lược

Thời gian gần đây, hải cảng Chabahar nằm ở phía đông nam Iran đang trở thành tâm điểm chú ý. Các khoản đầu tư mạnh tay của New Delhi cho việc phát triển Chabahar mở ra triển vọng thúc đẩy kết nối giao thương giữa Iran, Ấn Độ, các nước Trung Á và châu Âu, qua đó cạnh tranh với hải cảng Gwadar của Pakistan trên bàn cờ chiến lược Ấn Độ Dương.

Động thái này buộc nước láng giềng Pakistan chú ý theo dõi, còn Trung Quốc - quốc gia đầu tư mạnh mẽ vào Gwadar - đứng trước nguy cơ bị kéo vào một cuộc cạnh tranh ảnh hưởng gay gắt ở tầm khu vực.

Cạnh tranh khu vực

Năm 2003, Iran và Ấn Độ đã nhất trí cùng phát triển hải cảng Chabahar nằm ở Vịnh Oman. Tuy nhiên, kế hoạch này sau đó đã phải tạm dừng do các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran. Phải đến năm 2016, Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mới ký kết một thỏa thuận “bước ngoặt” về cảng Chabahar.

Cuối năm 2017, Iran đã khánh thành cảng Chabahar ở Ấn Độ Dương, mở ra tuyến đường cung cấp chính cho Afghanistan và cho phép Ấn Độ vượt qua đối thủ lịch sử Pakistan. Mới đây, Ấn Độ và Iran cũng ký thỏa thuận ba bên với Afghanistan phát triển hệ thống vận tải và quá cảnh tại cảng Chabahar.

Chabahar cách Ấn Độ 900km và là cảng duy nhất của Iran nối liền với Ấn Độ Dương. Đây được coi là bước đi quan trọng để vận hành tuyến đường vận chuyển chiến lược mới giữa ba nước Ấn Độ - Iran - Afghanistan. Trước đây, mối quan hệ vốn căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan đã khiến Ấn Độ gặp khó khăn trong tiếp cận thị trường Iran, Afghanistan, khu vực Trung Á và vùng Vịnh. Pakistan không cho phép hàng hóa của Ấn Độ vận chuyển qua lãnh thổ của họ.

Bằng cách đầu tư mở rộng cảng Chabahar, Ấn Độ đã giải được bài toán khó nói trên bằng một tuyến đường vận tải an toàn hơn, chưa kể tới cơ hội tiệm cận các thị trường ở châu Âu, cũng như tiết kiệm được thời gian và chi phí kinh doanh.

Việc Ấn Độ liên tục có những động thái đầu tư vào cảng Chabahar được giới quan sát đánh giá mang ý nghĩa chiến lược trước hai đối thủ Pakistan và Trung Quốc, khiến Pakistan tỏ ra lo lắng về sự cạnh tranh từ dòng hàng hóa Ấn Độ chảy vào Trung Á và Afghanistan làm hạ giá thành sản phẩm của Pakistan và đẩy họ ra khỏi các thị trường này.

Trong khi đó, Ấn Độ không hề muốn viễn cảnh Trung Quốc bành trướng tại Ấn Độ Dương bởi trên thực tế yếu tố Bắc Kinh đã hiện hữu tại một số cảng biển từ Myanmar tới Bangladesh và Sri Lanka. Việc “thâu tóm” cảng Chabahar trước giúp New Delhi tạo ra một đối trọng lớn trong khu vực, thay vì để Bắc Kinh biến Chabahar thành “bình phong” giám sát mọi động thái của New Delhi qua Ấn Độ Dương.

Theo dự đoán, Chabahar nhiều khả năng sẽ trở thành “ngòi nổ” cho căng thẳng địa chính trị tiếp theo giữa hai quốc gia láng giềng Trung Quốc và Ấn Độ. Hải cảng Chabahar là đối thủ của cảng Gwadar ở Pakistan, nằm ở cuối Hành lang kinh tế Trung Quốc - Pakistan, trở thành một phần quan trọng của “con đường tơ lụa” cổ xưa kết nối Trung Quốc với châu Âu và châu Phi.

Việc Ấn Độ đầu tư vào cảng Chabahar đang tạo ra một sự ganh đua thương mại mới trong khu vực Ấn Độ Dương, khi mà cảng Gwadar đang được Trung Quốc tài trợ mở rộng trong dự án “Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan” theo sáng kiến “Một vành đai, một con đường”, và trong tương lai có thể được phát triển thành căn cứ quân sự của Trung Quốc.

Với Iran, hải cảng Chabahar là cửa ngõ quốc tế giữ vai trò hết sức quan trọng cả về kinh tế lẫn chính trị.
Với Iran, hải cảng Chabahar là cửa ngõ quốc tế giữ vai trò hết sức quan trọng cả về kinh tế lẫn chính trị.

Toan tính của Mỹ

Trở thành trung tâm của những cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng tại khu vực, hải cảng Chabahar hiển nhiên không thể thoát khỏi “tầm ngắm” của Mỹ. Cường quốc này đang từng ngày gia tăng trừng phạt Iran và thậm chí cả những quốc gia có mối quan hệ làm ăn mật thiết với nước này trên nhiều lĩnh vực.

Bất chấp việc giới quan sát gọi cảng Chabahar là “điểm yếu chết người” của Washington và những mâu thuẫn song phương dai dẳng giữa Mỹ - Iran, Washington cho biết sẽ “miễn trừ” cảng Chabahar của Iran, vốn do Ấn Độ hậu thuẫn, khỏi các biện pháp trừng phạt mới, để không cản trở sự phát triển hải cảng này.

Đây thực tế là một động thái vô cùng bất ngờ. Một số chuyên gia tin rằng việc Mỹ đưa cảng Chabahar ra ngoài danh sách trừng phạt có thể biến nó trở thành một trung tâm giao thông lớn, đồng thời sẽ nâng cao vai trò của Iran trong khu vực. Với Iran, hải cảng Chabahar là cửa ngõ quốc tế giữ vai trò hết sức quan trọng cả về kinh tế lẫn chính trị, có ý nghĩa kết nối các hành lang thương mại đi từ Iran ra Ấn Độ Dương rộng lớn. Bên cạnh đó, Iran tin rằng việc phát triển cảng Chabahar với sự hỗ trợ từ nước ngoài là minh chứng cho Mỹ thấy Tehran không còn bị cô lập.

Tuy nhiên, có vẻ như Mỹ cũng đang toan tính nhiều mưu đồ, trong đó việc làm ngơ trước tầm quan trọng của cảng Chabahar được cho là giúp Ấn Độ kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc ở Nam Á và Trung Đông. Hiện tại, sự hiện diện của Trung Quốc ở cảng Gwadar ngày càng lớn mạnh, trong khi quan hệ giữa Mỹ với Iran vẫn trong trạng thái thù địch. Thế nên, Mỹ buộc phải chọn cách để cho Ấn Độ tiếp tục gia tăng hoạt động tại Chabahar, và sẽ có những động thái tương tự để thúc đẩy điều này với hi vọng hải cảng Chabahar nằm ngoài tầm kiểm soát của Trung Quốc hoặc các nước châu Âu.

Theo giới quan sát, New Delhi đã được Washington “bật đèn xanh” để đầu tư vào Chabahar. Đây chính là cơ hội tuyệt vời cho Ấn Độ biến cảng Chabahar thành “sân sau” để thực hiện tham vọng gia tăng ảnh hưởng khu vực, cũng như là một công cụ chiến lược để Ấn Độ cạnh tranh với Trung Quốc.

Việt Dũng (tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.