Hồng Thanh Quang: Niềm thơ khôn thỏa

Chương trình nghệ thuật "Vẫn nguyên là nỗi khát" là một đêm thơ nhạc đặc biệt của nhà thơ Hồng Thanh Quang được tổ chức vào tối 4-9-2022 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Chương trình tiếp nối những thành công gắn liền với tên tuổi nhà thơ Hồng Thanh Quang, với những bài thơ được thể hiện ở nhiều hình thức nghệ thuật khác nhau như đọc thơ, ngâm thơ, hát xẩm, ca Huế... để đón nhà thơ nhân dịp bước sang tuổi 60.

Trắng. Trắng toát từ căn phòng cho đến giường bệnh, anh nằm đó vẫn cầm điện thoại vào Facebook tay lướt lên lướt xuống như một người có thói quen khó bỏ, mà dùng từ chính xác hơn là "nghiện" mạng xã hội. Đấy là thời cách đây 3 năm, một căn bệnh đổ nhào vào người do bị lỗi gen di truyền và anh mắc một căn bệnh "tử"- bệnh ung thư tụy. Nhiều người nghĩ anh khó lòng qua khỏi, may thay, y học giờ đã phát triển, vả lại gia đình anh cũng có điều kiện để chữa trị "bệnh nhà giàu". Nhưng, trên tất cả, anh đã chiến thắng bệnh tật bởi bản năng sinh tồn rất mạnh, như một con thú hoang ở khu rừng già,  nó sẵn sàng chiến đấu cho đến từng nhịp đập, từng hơi thở, từng giọt máu.

Hồng Thanh Quang: Niềm thơ khôn thỏa -0

Mặc dù trong giai đoạn khó khăn bệnh tật hoành hành, những cơn đau thể xác phầm phập vào da thịt xương cốt và có thể nó cũng làm tê liệt cả tâm hồn thơ ca, thế nhưng, những người bạn trên Facebook vẫn thấy anh hằng ngày đăng ảnh đều đều trong căn nhà ấm cúng mà anh gọi là: tổ ấm Nhâm Dần.

Người ta thấy anh hay chụp với hoa. Mùa nào hoa ấy, lúc thì những đóa họa mi giản dị, khi là những bông hồng rực rỡ kiêu sa, hoặc những lọ sen sang trọng mà tinh tế. Anh đích thị bản chất của một nhà thơ yêu, dễ rung cảm xiêu lòng trước cái đẹp. Anh thả hồn nương tựa vào cái đẹp. Trong những cơn mơ hoa say nắng say gió, tâm hồn thi sĩ lại vang lên những câu thơ ngọt ngào như được tẩm mật của tình yêu:"Em ở nơi nào anh cũng nhớ". Theo quy luật của cuộc sống, hoa nào rồi cũng phải tàn, từng người đẹp cũng như những cánh hoa lần lượt rời đi. Cuộc sống hỗn độn với bao công việc bộn bề, cả những hiềm khích, hẹp hòi, đố kị, thị phi... anh trải qua ngay cả trong lúc bạo bệnh. Anh đã băng qua nó một cách thật kì diệu, như một nhà ảo thuật trứ danh. Và rồi người ta thấy, trong những lúc "tĩnh tại" như thế anh viết đủ những câu châm ngôn từ bài học chắt chiu đúc kết từ cuộc sống.

Anh sinh năm 1962, cầm tinh hổ. So với những bạn bè cùng trang lứa, anh là một con hổ lên bổng xuống trầm, cuộc đời nhiều thác ghềnh sóng gió. Những cuộc hôn nhân đời tư ồn ào cùng trí tuệ thông minh bẩm sinh được đào tạo và rèn luyện một cách bài bản đã tạo nên một Hồng Thanh Quang rất khác biệt. Sự khác biệt đấy có thể làm bạn yêu, có thể làm bạn ghét, đương nhiên là không nhạt. Anh khác lạ từ giọng nói, đến cách hành xử khác người. Có nhiều chuyện người ta thấy bình thường thì anh lại rơi nước mắt.

Hồng Thanh Quang: Niềm thơ khôn thỏa -0

Và chắc hẳn, trong những người lãnh đạo tôi từng gặp chắc chẳng ai hay khóc như anh. Xúc động khóc. Vui khóc. Buồn khóc. Thất vọng khóc. Cãi nhau khóc. Có lần anh khóc đến lạc cả giọng chỉ vì "giận" nhau với một ông anh, và sau đó ông anh ấy cũng xuống nước để vỗ về thằng em thi sĩ dại khờ. Những người quen với anh chắc hẳn ai cũng chứng kiến một hoặc nhiều lần anh nước mắt khi lã chã tuôn rơi, lúc đôi mắt đỏ hoe ngấn lệ. Khóc đấy lại cười ngay. Cười ngay rồi lại khóc luôn, cũng chỉ có Hồng Thanh Quang mới vậy.

Anh mang tâm hồn mong manh nhạy cảm dễ vỡ và cũng may thay anh lại được trưởng thành từ trong quân ngũ. Ngay kể cả bây giờ, ở tuổi 60 nhớ lại thời tuổi trẻ: Năm 1986, 24 tuổi, tốt nghiệp kỹ sư vô tuyến điện quân sự ở Liên Xô anh về nước mang quân hàm trung úy, làm  phóng viên ở Binh đoàn 3 Tây Nguyên. Số là, mặc dù được đào tạo ở một chuyên ngành khác nhưng chàng trai trẻ đã nghĩ chữ nghĩa mới thực sự là sự cứu cánh, bến đỗ của đời mình. Cái anh chàng gầy nhẳng và xanh xao ấy đã "điên rồ" tự tin lên gặp Trung tướng Khuất Duy Tiến, Tư lệnh Quân đoàn 3 (lúc đấy là Thiếu tướng) đề đạt nguyện vọng văn chương viết lách. Nhìn chàng trai trẻ đầy ước mơ, vị Tư lệnh đã kí quyết định cho chàng trai trẻ về làm phóng viên của tờ tin Binh đoàn Tây Nguyên theo nguyện vọng. Nghiệp viết lách đã theo anh từ đấy.

Tuổi trẻ giàu mơ ước và hoài bão, ngoài những bản tin viết cho binh đoàn, anh còn cộng tác viết cho Báo Quân đội nhân dân. Năm 1988, anh chính thức được nhận vào tờ báo mà mình mong ước, từ đây một chân trời mới phơi phới với người trai trẻ.

Những năm tháng thăng hoa của tuổi trẻ bồng bột say đắm để lại cho anh những câu thơ hay và những cuộc tình ngọt ngào.

Mọi người biết đến anh là một nhà thơ nhưng ở anh còn có tố chất của một nhà báo giỏi. Lợi thế ngoại ngữ cộng với cách nhìn nhận sâu sắc về các vấn đề thời sự, bản lĩnh chính trị, văn phong hấp dẫn, anh đã có những bài bình luận quốc tế và vô số bài viết chân dung đặc sắc theo phong cách rất riêng, cùng những bài trò chuyện đặc sắc trên ANTG cuối tháng vào đầu những năm 2000.

Thời gian khiến đứa trẻ lớn dần trưởng thành rồi già đi. Mặc dù sống ở chốn phồn hoa đô hội, khoác áo quần thời thượng, mũ, túi, giày hàng hiệu, đi xe sang nhưng kí ức về làng quê, về những phiên chợ nghèo của tuổi thơ đợi mẹ vẫn ám ảnh trong anh. Những lúc rảnh rỗi, anh lại tìm về làng quê, dừng lại ở một phiên chợ chiều để mua mấy quả cà, dăm ba củ khoai, hay một buồng cau, buồng chuối...

Anh được sinh ra vào thời kì đất nước còn nhiều khó khăn, với kỉ niệm đói khổ của những năm tháng thời bao cấp. Là con trai cả trong gia đình có 3 anh em,  bố công tác trong quân đội, mẹ là công nhân. Cả gia đình 5 miệng ăn chỉ trông vào đồng lương ít ỏi của bố, mẹ nên rất chật vật. Những năm tháng trên ghế nhà trường, anh mặc đi mặc lại một cái quần đã cũ của bố sau này được mẹ sửa lại cho vừa để mặc đi học. Khổ nỗi quần đã cũ quá, mà làm tích kê thì xấu hổ với bạn bè. Mẹ anh thấy con  buồn vì chiếc quần vá víu như vậy  nên đã lấy tấm vải duy nhất của gia đình lẽ ra để mẹ may áo nhưng đã may quần cho anh. Nhà thơ kể: "Vào những buổi chiều nhá nhem tối, mấy anh em đứng trước cổng ngóng mẹ, vì biết trên đường về mẹ sẽ đi ngang qua chợ cóc mua bánh gai, lúc cái bánh rán, hoặc gói kẹo lạc. Nhiều khi không có tiền mẹ chỉ mua được duy nhất một cái bánh nếp tẩm đường, nên mẹ gọi tôi ra một góc và nói: "Con ăn nhanh đừng để em biết, không em đòi". Những bữa cơm gia đình tôi không bao giờ thấy mẹ gắp thịt, mẹ bảo: "Mẹ không thích ăn thịt", nhưng sau này lớn lên tôi mới hiểu mẹ luôn nhường phần thịt cho anh em tôi...".

Giờ thì mẹ đã ở chân trời xa, bố cũng đã yếu lắm cần người chăm sóc đỡ đần nên ở với con gái, anh một mình trong căn nhà rộng mà lúc nào cũng hoang hoải, cũng buồn. Tôi chưa bao giờ thấy anh vui, ngay cả khi anh cười. Có lẽ đó cũng là định mệnh. Chẳng có một thi sĩ nào mà cuộc sống lúc nào cũng náo nức tươi vui, họ đầy những giông bão và ẩn ức. Và lẽ nữa, anh sinh vào đầu mùa thu đó là một mùa đẹp như bản tình ca và ánh trăng rằm. Trăng có khi mờ khi tỏ, khi tròn khi khuyết và cuộc đời của anh giống như ánh trăng đẹp và buồn. Tôi bất giác nhớ đến Hồng Thanh Quang của thời tuổi trẻ, đầy bản năng, bốc đồng, ngẫu hứng nhưng cũng rất thông minh, hiểu biết. Giờ đây, sau khi trải qua giờ khắc sinh - tử của bạo bệnh và chịu những "đòn roi" số phận nghiệt ngã, con sói hoang dã đã đằm lại và chín chắn hơn xưa nhưng thực chất vẫn là một con sói hoang khó thuần hóa.

Mỹ Trân

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.