Hoang hoải Đồng Dương

Một thời huy hoàng và danh giá, Phật viện Đồng Dương đã chẳng còn lại gì ngoài một chân Tháp Sáng với cơ man gạch vỡ xung quanh và chằng chịt những cây chống để đấu chọi lại sự tàn phá của thời gian.

Chạnh lòng Tháp Sáng

Trên một vùng đồng bằng lúa tốt phì nhiêu xã Bình Định Bắc (Thăng Bình, Quảng Nam) lâu nay vẫn được biết đến là địa điểm của một Phật viện từng được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á. Phật viện Đồng Dương được hai nhà khoa học thuộc Viện Viễn Đông Bác cổ chuyên nghiên cứu văn hóa cổ Đông Dương thời thuộc địa là L.Finot phát hiện năm 1901 và H.Parmentier khai quật năm 1902.

Hoang hoải Đồng Dương -0
Tháp Sáng bị xuống cấp trầm trọng, phải chống đỡ bằng hệ thống cột thép.

Theo tài liệu, Phật viện Đồng Dương được Vua Indravarman II xây dựng vào năm 875 để thờ vị Bồ tát bảo hộ cho vương triều là Laksmindra - Lokesvara. Đây là một trong những tu viện Phật giáo của Vương quốc Chămpa. Phật viện Đồng Dương vừa là kinh đô, vừa là một trung tâm Phật giáo nổi tiếng không chỉ của Vương quốc Chămpa cổ xưa, mà nó còn có sức lan tỏa và ảnh hưởng tới các khu vực xung quanh trong các quốc gia Đông Nam Á đương thời. Nhưng toàn bộ thông tin về giá trị của Phật viện Đồng Dương chủ yếu căn cứ vào các tư liệu nghiên cứu của Viện Viễn đông Bác cổ, các chuyên gia người Pháp để lại và qua nhiều hội thảo khoa học của các chuyên gia, nhà nghiên cứu.

Theo công bố năm 1901 của nhà khảo cổ L.Finot người Pháp, đã phát hiện 229 cổ vật, đặc biệt có pho tượng Phật bằng đồng cao hơn một mét (108cm) mang phong cách tượng Phật Amaravati của Ấn Độ, được đánh giá vào loại đẹp nhất ở Đông Nam Á. Phật viện Đồng Dương là một khu di tích đặc biệt quan trọng trong lịch sử mỹ thuật, văn hóa và tôn giáo Chămpa, là khu di tích có quy mô và giá trị to lớn; nhưng trải qua thời gian, biến động thăng trầm của lịch sử, sự tàn phá nặng nề của thiên nhiên, chiến tranh và con người nên khu di tích Phật viện Đồng Dương ngày nay đã trở thành phế tích.

Phần còn lại của phế tích là một cổng được người dân gọi là Tháp Sáng, theo dự đoán là mảng tường thuộc mặt Tây của tháp, hiện đang được chống đỡ bằng hệ thống dàn chống bằng thép ống với mục đích gia cố, chống đỡ khẩn cấp. Phía mặt Bắc là bộ khung cửa bằng đá sa thạch cũng được dựng lại tại vị trí gốc. Còn lại chỉ là những đống gạch đổ nát, những tấm bia đá lớn cùng nhiều hiện vật khác nay vẫn đang bị vùi lấp dưới lớp cây cỏ dày đặc trùm lấp, bao phủ toàn bộ khu vực di tích.

Hoang hoải Đồng Dương -0
Tháp Sáng là chứng tích cuối cùng của Phật viện Đồng Dương.

Vậy là đã hơn 1.200 năm tồn tại. Bây giờ, Đồng dương chỉ còn là phế tích, để lại một Tháp Sáng chơ vơ đầy bí ẩn cũng như Phật viện cả ngàn năm trước với sự kỳ bí và những huyền thoại đến gai người. Hơn một ngàn năm, Tháp Sáng vẫn đứng thi gan cùng với nắng gió miền nắng lửa, vẫn còn lại ít ỏi nét chạm trổ của những con người mà tuổi tên đã hóa vào cùng sa thạch. Giữa bạt ngàn gió, bạt ngàn cây rừng, bạt ngàn nắng, Tháp Sáng dù xuống cấp nhưng vẫn long lanh như bàn tay búp măng của người thiếu nữ đang thả mình cùng vũ điệu Apsara huyền thoại, hòa trong tiếng kèn đắm đuối của những nghệ nhân làng cổ Đồng Dương, của người tộc Trà bao đời hoài tưởng về một “vùng đất của Thần”. Cho dù theo thời gian, Đồng Dương hoang phế, gạch đá ngổn ngang nhưng người dân Đồng Dương và tộc Trà vẫn tin vào sự linh thiêng ấy.

Làng cổ Đồng Dương sau những cơn mưa gió bão bùng,  quang cảnh trống vắng, âm u bởi những hàng keo mọc ngang ngửa trên khu di tích, những viên gạch lăn lóc bên Tháp Sáng xơ xác và nỗi buồn mênh mang của tộc Trà - hậu duệ người Chăm sinh tụ ở nơi này sẽ làm bất cứ ai yêu những giá trị văn hóa Chăm cảm thấy chạnh lòng. Biến thiên của lịch sử, của thời gian đã khiến cả một công trình Phật viện được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á thành phế tích. Vắng người, khuôn viên rộng lớn càng hoang lạnh dưới nắng chiều, chỉ thấy cỏ mọc um tùm kín hết lối đi. Nếu không có Tháp Sáng đột ngột khởi lên giữa nền gạch đá ngổn ngang đổ nát, thật khó hình dung nơi đây vốn là trung tâm kiến trúc Phật giáo quan trọng bậc nhất của Vương quốc Chămpa cổ xưa. Bây giờ, Tháp Sáng là chứng tích cuối cùng của Phật viện Đồng Dương.

Nhưng một dấu tích được coi là duy nhất còn lại cũng chấp chới trong cơn ngã đổ, phải chằng chống nhiều năm, và không biết sẽ còn trụ lại được đến bao giờ. Một hình khối gạch đất chằng chịt những cây chống đang cố vươn đua tranh chiều cao với đất và khoảnh rừng xung quanh. Những dây leo thất lễ cứ ngày ngày quây lấy thân, dồn ép tháp vào giữa. Thật ra, chẳng thể trách cứ được khoảnh rừng hay đám cây dại, bởi ngay bản thân tháp cũng đang thương tích đầy mình, nhờ mấy cây sắt được con người chống tạm, gắng gượng vượt qua bao nhiêu mưa bão, bao nhiêu biến cố trong đằng đẵng thời gian để còn định hình cho nhân gian thấy được một chút ít ỏi hình hài của Phật viện Đồng Dương từng một thuở cao sang huy hoàng.

Từng người dân, chính quyền thôn rồi xã, tới huyện và tỉnh Quảng Nam cũng đã cố gắng gìn giữ những gì có thể bằng cách chèo chống mấy cái cột, mà cũng cách đây mấy  năm rồi. Người ta cứ xót xa mà đặt câu hỏi rằng không biết khi nào thì Tháp Sáng đổ. Mấy cái cột đổ thì cũng là lúc Tháp Sáng đổ, Phật viện Đồng Dương chắc chỉ còn trong dĩ vãng. Hỏi quanh quất nhiều người dân Đồng Dương, ai cũng biết đó là Tháp Sáng, ai cũng biết đó từng là một Phật viện lớn, là trung tâm kinh đô Indrapura huy hoàng thuở trước.

Nhiều người cũng biết đó là di tích cấp Quốc gia đã được phong năm 2001, và trở thành Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2016. Nhưng, công trình kiến trúc lịch sử có giá trị lâu đời cứ chực đổ sập, hoang phế, rệu rã dần theo thời gian. Các hạng mục Tháp Sáng được chằng chống cũng bắt đầu xuất hiện các vết nứt. Không những thế, những hoa văn, điêu khắc thời Văn hóa Chămpa cũng bị rêu bụi phủ mờ, xung quanh khu di tích cỏ cây mọc um tùm, nhếch nhác.

Trước đây, nhiều đoàn nghiên cứu đã đến khảo sát nhằm có hướng tôn tạo, hy vọng có thể làm “sống” lại di tích đầy giá trị này. Rồi những viễn cảnh tươi sáng khi một ngày nào đó sẽ trở thành điểm du lịch lý thú, hấp dẫn như Thánh địa Mỹ Sơn chẳng hạn, từ đó sẽ kéo theo đông đảo khách du lịch về đây, người dân có thể tìm thêm thu nhập từ việc kinh doanh các dịch vụ du lịch. Nhưng Phật viện Đồng Dương thì ngày càng hoang tàn mà giấc mơ về điểm du lịch văn hóa hấp dẫn cứ ngày càng xa xôi. Câu nói của một người đàn ông tộc Chăm họ Trà ở làng Đồng Dương này cũng đủ chao chát trước thực trạng của Phật viện Đồng Dương bây giờ là đã “hết cấp để xuống cấp”. Việc khu di tích bị vùi lấp bởi thời gian và từ di tích trở thành phế tích khiến nhiều người dân nơi đây thật sự buồn. Và có lẽ, không chỉ với người dân, mà với cả những nhà nghiên cứu, những người yêu văn hóa cũng đều rất buồn.

Cứu lấy Đồng Dương

Nhiều năm qua, người dân lẫn chính quyền địa phương cũng thấy chạnh lòng, ngậm ngùi và buồn thay cho một di tích Quốc gia đặc biệt khi nhìn vào chỉ là một cổng Tháp Sáng chằng chịt những cây chống và cây cỏ. Chính quyền xã biết nhưng bất lực vì không đủ kinh phí, chỉ có thể quản lý về mặt hiện trạng và tuyên truyền vận động người dân không xâm hại di tích. Chính quyền huyện cũng biết nhưng chẳng thể làm gì hơn. Chính quyền tỉnh Quảng Nam cũng rất sốt sắng, nhưng đây là di tích Quốc gia đặc biệt nên cần có động thái từ Trung ương và kinh phí thực hiện rất lớn.

Năm 2011, chứng kiến sự xuống cấp của khu di tích Phật viện Đồng Dương, chính quyền, ngành chức năng tỉnh Quảng Nam cũng như các chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu văn hóa, khảo cổ học đã nhiều lần ngồi lại bàn phương án "giải cứu" khu di tích này. Năm 2012, tỉnh Quảng Nam đầu tư 3 tỷ đồng khai quật một số khu vực tại Phật viện Đồng Dương cũng như chống đỡ khẩn cấp cổng Tháp Sáng bằng hệ thống sắt thép chằng chịt.

Năm 2023, đoàn chuyên gia đến từ Viện Khảo cổ học Ấn Độ (ASI) đến khảo sát và tiến hành đánh giá ban đầu về thực trạng, định hướng công tác bảo tồn, phục dựng Phật viện Đồng Dương. Ngày 24/1/2024, Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội có công văn số NV/104/DP/2024 do Phó đại sứ Subhash P.Gupta ký, gửi ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam về việc cho ý kiến về hoạt động trùng tu và khôi phục tại khu vực của Phật viện Đồng Dương.

Hoang hoải Đồng Dương -0
Khu di tích Phật viện Đồng Dương nay đã trở thành phế tích.

Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam cho biết, trước thực trạng trên, ngày 22/10/2024, UBND tỉnh Quảng Nam đã có Công văn số 8139 đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Tu bổ, gia cố, phục hồi và phát huy giá trị Tháp Sáng thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương. Theo đó, sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá hiện trạng; khai quật, nghiên cứu khảo cổ khu vực quanh chân tháp với diện tích khoảng 500 mét vuông.

Đồng thời thực hiện các can thiệp bảo tồn khu vực quanh chân tháp với diện tích khoảng 225 mét vuông, bao gồm các công việc: Tu bổ chống sạt đổ khối xây thân tháp cổng hiện trạng; tu bổ phục hồi phần móng quanh tháp, phục hồi bậc cấp cửa chính; tu bổ phục hồi hai cửa bên, phục hồi bậc cấp bên; tháo dỡ dàn sắt chống đỡ hiện trạng; chống mối công trình; bảo quản gia cố bề mặt gạch; xử lý cây dại xâm thực trên tường gạch gốc… với tổng mức đầu tư 12 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh; thời gian thực hiện năm 2023-2025.

Cùng với đó, kế hoạch đầu tiên là di dời hơn 120 ngôi mộ đang nằm trong vùng lõi, rồi bồi thường đất sản xuất lâu đời của nhân dân nằm trong vùng lõi để khoanh vùng bảo vệ, cắm mốc và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thực hiện dự án khảo cổ, khai quật, thám sát..., rồi lập quy hoạch tổng thể. Nhưng có lẽ việc phục dựng lại di tích Phật viện Đồng Dương hoàn toàn không đơn giản. Nếu trùng tu Thánh địa Mỹ Sơn là công việc thách thức cho các nhà bảo tồn Việt Nam và quốc tế thì Đồng Dương sẽ vô cùng gian nan. Cái khó của di tích Phật viện Đồng Dương là sự hoang tàn, đổ nát gần như bình địa.

Kế hoạch trùng tu di tích Phật viện Đồng Dương sẽ vô cùng phức tạp. Kinh phí đã có rồi, kế hoạch cũng đã có, công việc phục chế, trùng tu theo bài bản khảo cổ học kinh điển, tiếp cận tổng thể, đồng bộ. Công việc này cần có một phương án khả thi, đòi hỏi thời gian và sự kiên nhẫn. Giá trị của Phật viện Đồng Dương là quá lớn, nên kể cả một viên gạch vỡ cũng phải bảo vệ cho bằng được. Đồng Dương cần thiết phải được bảo tồn và trùng tu vì những giá trị văn hóa đặc biệt mà di tích sở hữu.

Hoang hoải Đồng Dương -0
Toàn cảnh Phật viện Đồng dương theo tài liệu của các nhà khảo cổ Pháp.

Khó liệt kê hết được sự vĩ đại vô chừng mà cả ngàn năm qua Phật viện Đồng Dương đã sừng sững tồn tại, nhưng trải qua thương hải tang điền, giờ chỉ mập mờ còn mất. Những hậu duệ tộc Trà - một trong 4 họ tộc xưa cũ của người Chăm vẫn lặng lẽ sinh sống ở xứ Quảng này. Chỉ cầu mong cho những viên gạch đỏ, những mảng phù điêu, những tượng Phật được lưu giữ lại và làm đổi thay số phận khu tháp này, cho con cháu mai sau tiếp tục công cuộc thâm nhập vào dĩ vãng mà không bị đứt gãy mạch nguồn văn hóa cha ông.

Tiêu Dao

Các tin khác

Bóc gỡ đường dây ma túy xuyên biên giới

Bóc gỡ đường dây ma túy xuyên biên giới

Từ nguồn ma túy ở Campuchia, các đối tượng đưa hàng qua Hưng Yên, về Hà Nội, hình thành mạng lưới tiêu thụ với nhiều mắt xích có quan hệ gia đình, tình cảm và bạn bè. Quá trình bóc gỡ đường dây, lực lượng Công an còn phát hiện việc sử dụng tiền mua bán ma túy để giao dịch vàng, nhà đất, nhằm chuyển hóa lợi nhuận bất hợp pháp thành tài sản khác.

Sức sống mới dưới chân Hoàng Liên Sơn

Sức sống mới dưới chân Hoàng Liên Sơn

Từ những nếp nhà người Mông nép bên sườn núi đến những homestay đón khách, Lao Chải (xã Khun Há, tỉnh Lai Châu) đang từng ngày đổi thay. Người dân vừa làm du lịch, phát triển cây dược liệu, nông sản, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa. Cùng những sinh kế mới, sự bình yên của bản làng đang trở thành điểm tựa để du lịch cộng đồng phát triển bền vững.

Ma trận khóa học làm giàu

Ma trận khóa học làm giàu

Đánh vào tâm lý muốn nhanh chóng cải thiện thu nhập, tự do tài chính và đổi đời, nhiều khóa học làm giàu, kinh doanh, đầu tư đang thu hút đông đảo người tham gia. Những lời quảng cáo về thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, bí quyết thành công hay công thức kiếm tiền ít vốn, ít rủi ro khiến không ít người sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua khóa học. Tuy nhiên, đằng sau những lời hứa hẹn hấp dẫn ấy tiềm ẩn nguy cơ quảng cáo sai sự thật, lôi kéo người tham gia các mô hình kinh doanh đa cấp, thậm chí lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Khi thương hiệu đặc sản cũng bị lợi dụng

Khi thương hiệu đặc sản cũng bị lợi dụng

Lợi dụng danh tiếng của những sản vật nổi tiếng, nhiều đối tượng quảng cáo sai sự thật, trà trộn hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng để trục lợi trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Không chỉ người tiêu dùng chịu thiệt hại, những người sản xuất chân chính cũng đứng trước nguy cơ mất uy tín, còn thương hiệu đặc sản địa phương bị ảnh hưởng lâu dài.

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.