Từ nhận thức đúng đến những hành động tự giác
Giám đốc Công an tỉnh Tây Ninh đã giao cho Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội lập phương án đẩy mạnh kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ. Công an tất cả các xã, đặc biệt là các xã biên giới triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, lồng ghép vào các sự kiện như sinh hoạt văn hóa, lễ hội, sinh hoạt tôn giáo, trong những lúc hỗ trợ người dân thực hiện giải quyết thủ tục hành chính, giúp người sau cai nghiện và người mãn hạn tù tìm công ăn việc làm để nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng...
Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và Công an các xã đã tiến hành khảo sát, xác minh, ghi nhận, phía sau mỗi trường hợp đang cất giữ vũ khí, vật liệu nổ, hung khí là cả một câu chuyện dài về nhận thức pháp luật của người dân. Theo đó, có người nhặt được trong quá trình lao động, có người từng mua về vì tò mò, cũng có trường hợp cất giữ trong nhà chỉ để trưng bày... nhưng chưa nhận thức đầy đủ những nguy cơ có thể phát sinh, thậm chí có người không dám giao nộp cho Cơ quan Công an vì sợ bị xử lý trách nhiệm hình sự.
Để bà con hiểu rõ, ngoài trực tiếp gặp gỡ, Công an các xã còn mời nhiều bà con đến vừa uống trà, ăn bánh vừa từng bước tuyên truyền pháp luật, giải thích về sự nguy hiểm khi cất giữ mà không được bảo quản nghiêm ngặt và đến khi thông suốt, bà con tự nguyện đem vũ khí đến giao nộp. Tính đến thời điểm hiện tại, Công an tỉnh đã tổ chức gần 1.000 lượt tuyên truyền, thu hút trên 60.000 người tham gia; tổ chức cho gần 15.000 hộ dân và hơn 50.000 cá nhân ký cam kết không vi phạm các quy định của pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; tiến hành vận động cá biệt đối với 251 trường hợp. Ngoài ra, Cơ quan Công an đã tiếp nhận 49 khẩu súng các loại cùng với 352 viên đạn, 19 công cụ hỗ trợ, 119 vũ khí thô sơ như kiếm, mã tấu..., 5 linh kiện súng hơi tự chế, 1 kíp nổ và 3 kg thuốc nổ.
Trường hợp ông Nguyễn Vĩnh Nguyên, sinh năm 1967, ngụ ấp Thuận Lợi, xã biên giới Hưng Thuận, là một điển hình. Đầu năm 2026, trong lúc đi cạo mủ cao su tại vườn nhà mình nằm cạnh đường mòn dẫn đến biên giới tiếp giáp với Campuchia, ông Nguyên nhặt được một khẩu súng tự chế có chiều dài khoảng 1,1 mét. Do quanh năm suốt tháng chỉ quanh quẩn với công việc nương rẫy, ít có điều kiện tìm hiểu pháp luật nên khi nhặt được súng, trong đầu ông xuất hiện hai luồng suy nghĩ, đó là giao nộp cho Cơ quan Công an thì liệu có bị xử lý hình sự, hay mang vứt sang bên kia biên giới. Sau một hồi lưỡng lự, ông chọn cách thứ ba là mang về nhà cất giấu thật kỹ, không tiết lộ cho ai biết. Tuy nhiên, “cái kim trong bọc cũng có ngày lòi ra”, thông tin về việc ông Nguyên nhặt được súng đã đến tai Công an xã Hưng Thuận.
Để tránh tạo hoang mang cho người dân, Thượng tá Trần Văn Thi, Trưởng Công an xã Hưng Thuận cùng cán bộ phụ trách địa bàn đã trực tiếp đến gặp gỡ, trò chuyện thân mật và tuyên truyền pháp luật cho ông Nguyên nghe rồi ra về. Sau khi nhận thức được việc tiếp tục cất giữ vật dụng trên tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, sớm hôm sau (14/10/2026), ông Nguyên đã mang khẩu súng tự chế nhặt được đến trụ sở Công an xã Hưng Thuận giao nộp.
Một trường hợp tự nguyện giao nộp vũ khí khác là anh Huỳnh Văn Linh, sinh năm 1992, ngụ tại ấp Bình Bắc, xã biên giới Bình Hiệp. Trong lúc đi xịt thuốc trừ sâu cho thửa ruộng nằm sát tuyến đường vành đai biên giới, anh Linh nhặt được một túi nylon màu đen, đóng gói cẩn thận. Nhấc lên thấy nặng hơn bình thường, anh tò mò mở ra xem, phát hiện bên trong có một số linh kiện bằng thép và nhờ chút kinh nghiệm trong thời gian đi vác hàng thuê ở cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, anh nhận ra đó là linh kiện súng. Lo sợ bị người khác phát hiện, anh nhanh chóng gói lại, bỏ vào cốp xe rồi mang về nhà cất giấu.
Bẵng đi một thời gian, đến ngày 21/10/2026, vừa đi bốc vác hàng thuê ở cửa khẩu về thì có hai cán bộ Công an xã đến nhà. Đoán khả năng các anh đã biết việc mình cất giấu linh kiện súng, Linh tỏ ra khá mất bình tĩnh. Chỉ đến khi được cán bộ Công an nhẹ nhàng giải thích về việc đã nắm rõ quá trình nhặt được linh kiện súng, đồng thời khuyên nhủ mang giao nộp. Sau một đêm suy nghĩ, sáng hôm sau anh Linh đã tự nguyện đến trụ sở Công an xã Bình Hiệp giao nộp các bộ phận vũ khí không rõ nguồn gốc.
Để tránh lạm dụng hung khí giải quyết mâu thuẫn
Qua công tác phối hợp cùng Công an các xã tiến hành rà soát, nắm tình hình địa bàn, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội phát hiện một số thanh, thiếu niên do bị ảnh hưởng từ game, phim ngắn trên mạng xã hội đã liên kết thành băng nhóm rồi đặt mua những loại hung khí như mã tấu, cây ba chĩa, dao phóng lợn... để “nói chuyện” khi có mâu thuẫn xảy ra với nhóm khác. Ngoài ra, còn phát hiện những trường hợp lưu giữ nhiều loại hung khí, vũ khí chỉ để thỏa mãn sở thích sưu tầm...
Không thể để những suy nghĩ này trở thành mối nguy tiềm tàng gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Tây Ninh đã phối hợp chặt chẽ với Công an các xã lập tức tiến hành rà soát trên toàn địa bàn, lập danh sách những trường hợp còn cất giấu vũ khí, hung khí để có biện pháp vận động tự nguyện giao nộp. Trường hợp cố tình không khai báo thì sau nhiều lần vận động sẽ tiến hành lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý trách nhiệm hình sự tùy theo số lượng và chủng loại vũ khí, hung khí... Cùng với đó, Công an các xã cũng thực hiện nhiều chuyến nói chuyện chuyên đề về sự nguy hiểm của vũ khí, hung khí cất giấu theo kiểu hỏi đáp có thưởng tại các trường trung học.
Trong số những thanh, thiếu niên giao nộp hung khí là trường hợp cháu L.N.P, sinh năm 2011, ngụ KP Thanh Hòa, phường Thanh Điền. Theo trình bày của P, trong lúc nô đùa với bạn bè cùng trang lứa, cháu phát hiện một cây ba chĩa dài gần 3m vùi bên lề cỏ tại khu phố Thanh Hòa. Do vừa tham gia cuộc hỏi đáp về sự nguy hiểm của vũ khí, hung khí do Công an phường tổ chức tại trường học, cháu nhận ra đây là vật dụng có khả năng gây thương tích nguy hiểm cho người khác nên đã chủ động trình báo rồi mang đến Công an phường Thanh Điền giao nộp để xử lý theo quy định.
Một trường hợp khác là ông L.Q.K, sinh năm 1954, quê xã Phước Lý, tỉnh Tây Ninh (hiện thường trú tại TP Hồ Chí Minh). Nắm được thông tin ông K. có sở thích sưu tập các loại vũ khí thô sơ, lưỡi lê, kiếm để làm kỷ niệm, sáng 28/10/2026, Ban Chỉ huy Công an xã Phước Lý đã cử hai cán bộ là Đại úy Đặng Hoàng Vũ và Đại úy Trần Hữu Tài đến nhà tuyên truyền, vận động. Lúc đầu, do chưa hiểu, ông K. còn đôi chút bảo thủ, nhưng khi đã hiểu, ông K. mang bộ sưu tập yêu thích của mình gồm 2 thanh kiếm và 3 lưỡi lê giao nộp.
Công an tỉnh Tây Ninh đề nghị mỗi người dân trên địa bàn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; đồng thời không vì tò mò, hiếu kỳ mà đặt mua, cất giữ các loại dao, kiếm, súng hoặc các vật dụng có tính năng, tác dụng tương tự khi chưa hiểu rõ quy định của pháp luật. Hành động tự giác giao nộp vũ khí, hung khí của bà con nhân dân sẽ được biểu dương, đồng thời góp phần giữ bình yên ngay từ cơ sở.