Vụ bắt giữ này diễn ra trước vụ bắt giữ trùm ma túy Tse Chi Lop ở sân bay quốc tế tại Hà Lan. Đây được coi là hai ông trùm của băng đảng ma túy khét tiếng châu Á mang tên “The Company” hoặc “Tam Ca”.
Chuyên án kéo dài một thập niên
Đã có rất nhiều giai thoại xoay quanh tên tội phạm bị truy nã gắt gao nhất Châu Á Tse Chi Lop, ví dụ như việc vệ sĩ của hắn là một dàn những võ sĩ muay Thái cấp quốc gia, hắn chỉ di chuyển bằng máy bay riêng hoặc hắn đã từng đốt tới 66 triệu USD chỉ trong một đêm tại một sòng bạc ở Macao… Tuy nhiên, những giai thoại có lẽ đã đến hồi chấm dứt khi kẻ cầm đầu đường dây ma túy xuyên châu lục trị giá hàng chục triệu USD bị bắt giữ vào cuối tháng 1-2021.
Được biết đến dưới cái tên “The Company” hoặc “Tam Ca”, trùng với biệt danh của ông trùm Tse, đường dây này đã tuồn hàng trăm tấn ma túy đủ loại vào hàng chục quốc gia từ Nhật Bản đến New Zealand trong những gói chè. Tuy nhiên, mặt hàng chính của Tam Ca là ma túy đá, một trong những chất kích thích nguy hiểm nhất trong nhiều năm gần đây.
 |
| Sòng bạc Crown, nơi Lee Chung Chak rửa tiền. |
Theo như ước tính của Văn phòng Liên hiệp quốc về Chống ma túy và Tội phạm (UNODC), lợi nhuận hàng năm của Tam Ca có thể lên đến từ 8 đến 17,7 tỉ USD. Ngoài ra, Tam Ca chiếm khoảng 40-70% thị trường ma túy đá và con số này đã tăng ít nhất 4 lần trong 5 năm trở lại đây. Chỉ riêng tại Úc, cảnh sát đã khẳng định băng nhóm này có liên quan đến ít nhất 13 vụ án ma túy quy mô lớn kể từ tháng 1-2015, trong đó bao gồm một đường dây hoạt động tại Sydney và Melbourne từ năm 2009 đến năm 2013 và một vụ vận chuyển 903 kg ma túy đá vào tháng 4-2017. Vào tháng 12-2019, Tam Ca đã chuyển đi 1,6 tấn ma túy đá và 37 kg ma túy trị giá hơn 900 triệu USD từ Thái Lan.
Để chặn đứng “vòi bạch tuộc” của Tam Ca, cảnh sát các nước đã phải hợp tác tổ chức một chiến dịch truy quét với quy mô chưa từng thấy. Được biết, ông trùm Tse là một trong 19 mục tiêu chính của chuyên án bí mật Kungur, được dẫn đầu bởi lực lượng cảnh sát Úc và được hỗ trợ bởi hơn 20 quốc gia tại Châu Á, Bắc Mỹ và Châu Âu. Tính đến thời điểm này, đây là chiến dịch chống lại nạn buôn ma túy ở Châu Á có quy mô lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây khi nhận được sự trợ giúp từ chính phủ các nước như Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Canada và Đài Loan…
Đại diện của UNODC tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương Jeremy Douglas tin rằng Tse có sức ảnh hưởng ngang ngửa với những kẻ buôn ma túy khét tiếng nhất Châu Mỹ: “Tse Chi Lop có thể đứng ngang hàng với El Chapo hoặc Pablo Escobar. Hắn là một ông trùm ma túy đích thực”. Ngoài ra, ông Douglas cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của vụ bắt giữ này: “thành công của chuyên án có thể giúp cơ quan chức năng hiểu rõ hơn về cách thức mà Tse cùng đồng bọn hoạt động tại nhiều quốc gia trên thế giới. Tại Châu Á, các ông trùm rất hiếm khi lộ mặt, chứ đừng nói đến bị bắt giữ, thế nhưng chuyên án đã cho thấy việc tống chúng vào tù là hoàn toàn khả thi”.
 |
| Bức ảnh duy nhất của ông trùm Tse Chi Lop. |
Sức mạnh của “ông trùm”
Trong năm 2020, các phóng viên của hãng tin Reuters đã phân tích hàng loạt các tin tức tình báo cùng cáo trạng, cũng như phỏng vấn gần 30 điều tra viên tại 8 quốc gia để khắc họa chân dung của Tse và băng đảng Tam Ca. Tam Ca đích thực là một tổ chức quốc tế: trong 19 đầu lĩnh của Tam Ca, có 4 tên (bao gồm Tse) là công dân Canada, còn lại là công dân Hong Kong, Ma Cao, Đài Loan, Malaysia, Myanmar, Trung Quốc.
Tam Ca là một băng đảng với khối tài sản khổng lồ, rất có kỉ luật và phức tạp hơn rất nhiều so với các băng nhóm ở Châu Mỹ. Hơn nữa, đường dây này còn hoạt động ở một thị trường rộng lớn và đa dạng hơn, cũng như hợp tác với nhiều băng nhóm hơn so với các đường dây ma túy ở Châu Mỹ, bao gồm Yakuza ở Nhật Bản, các nhóm tổ lái ở Úc và nhiều tổ chức tội phạm của Trung Quốc. Ngoài ra, nội bộ Tam Ca gần như không bao giờ có những vụ thanh trừng đẫm máu như ở Châu Mỹ
Khác với nhiều “đồng nghiệp” khét tiếng khác, Tse sống một cuộc đời khá im hơi lặng tiếng và cơ quan chức năng cũng không có nhiều thông tin về quá khứ của hắn. Tse sinh ra tại Quảng Đông, Trung Quốc, lớn lên trong thời kì Cách mạng Văn hóa và gia nhập một nhóm tội phạm mang tên Đại Khuyên Bang – một trong những băng đảng tội phạm có quy mô lớn nhất của người Hoa và hiện đang hoạt động tại nhiều quốc gia trên thế giới. Dưới sự trấn áp dữ dội của chính quyền, Tse cùng đồng bọn bỏ trốn đến Hong Kong, sau đó hắn định cư tại Canada vào năm 1988.
 |
| Một phòng thí nghiệm chuyên dùng để điều chế ma túy đá của băng Tam Ca tại Thái Lan. |
Tse bị bắt giữ năm 1998 tại New York và bị kết án 9 năm tù vì tội danh tuồn ma túy vào Mỹ. Sau khi được trả tự do vào năm 2006, ông trùm quay lại Canada. Cảnh sát chưa rõ hắn đã quay lại Châu Á vào lúc nào, nhưng theo như tài liệu của Sở Thuế vụ Hong Kong thì vợ chồng Tse đồng sở hữu một công ty tại đất nước này từ năm 2011. Hắn thành lập Tam Ca vào năm 2010 và tập trung kinh doanh ma túy đá. Bằng cách xây dựng những cơ sở điều chế ma túy hiện đại ở Myanmar và khai thác nguồn nguyên liệu rẻ mạt ở đây, tận dụng các lực lượng vũ trang của người dân tộc thiểu số… hắn đã gây dựng một đế chế ma túy với tầm ảnh hưởng chưa từng thấy. Chính Tse và Tam Ca đã khiến thị trường ma túy ở Úc, Nhật, Hàn Quốc và Đông Nam Á chuyển từ buôn bán và sử dụng các chất kích thích điều chế từ thực vật sang các loại chất cấm được tổng hợp và sản xuất trong phòng thí nghiệm.
Tse gây dựng “danh tiếng” với những con nghiện bằng một cung cách làm ăn rất “nghĩa hiệp”: nếu bị cảnh sát phát hiện và thu giữ ma túy thì hắn sẽ ngay lập tức chuyển “hàng” thay thế cho khách mà không hề đòi thêm một khoản tiền nào, hoặc hắn sẽ trả lại toàn bộ tiền đặt cọc. Cách buôn bán rất được lòng khách hàng này đã nhanh chóng mang lại tên tuổi cho Tse, nhưng cũng khiến hắn bị cảnh sát chú ý. Sau khi cuộc điều tra nhắm đến Tse được mở rộng, cảnh sát Úc bắt đầu nghi ngờ hắn chính là trùm cung cấp ma túy đá và thuốc lắc lớn nhất tại xứ sở chuột túi, tuy nhiên tầm ảnh hưởng của Tse và Tam Ca chỉ thực sự được khẳng định vào cuối năm 2016, sau khi cảnh sát bắt giữ một thanh niên Đài Loan với hai túi ma túy buộc chặt vào đùi tại sân bay Yangon, Myanmar.
Theo báo cáo của UNODC, giá bán buôn của một kg ma túy đá tại Myanmar là 1.800 USD, tuy nhiên tại Thái Lan, một kg ma túy đá trị giá 70.500 USD, còn ở Úc và Nhật Bản, mức giá này sẽ bị đội lên thành 298.000 USD và 588.000 USD.
 |
| Chân dung "phó tướng" Lee Chung Chak. |
Chân dung “Phó tướng” Lee Chung Chak
Tháng 10- 2020, Lee Chung Chak bị bắt tại Thái Lan và sẽ sớm bị dẫn độ sang Úc. Theo một báo cáo của cảnh sát Úc vào năm 2018 thì Lee – từng là đại ca của băng đảng khét tiếng 14K - là kẻ chịu trách nhiệm chính cho nhiều phi vụ vận chuyển ma túy qua biên giới với quy mô khổng lồ. Tầm ảnh hưởng của Lee tại thị trường ma túy ở Canada có thể nói là không kém cạnh gì so với Tse.
Cơ quan chức năng Thái Lan đã thu giữ một máy tính xách tay, hàng loạt điện thoại di động và rất nhiều tiền mặt khi khám xét nhà của Lee. Hiện tại, không một hãng tin nào có thể liên hệ với hắn hoặc luật sư của hắn tại Thái Lan, tuy nhiên nhiều nguồn tin cho biết hiện ông trùm đang ra sức khẳng định cảnh sát Thái Lan bắt nhầm người và nhất quyết kháng án sau khi nhận được thông báo hắn sẽ bị dẫn độ về Úc để xét xử.
Lee từng bị bắt giữ tại Sydney, Úc vào những năm 1980 vì tội buôn bán chất cấm, nhưng hắn chưa bao giờ bị kết án sau khi nhân chứng chính của vụ việc đã thiệt mạng một cách bí ẩn trong tù. Dù đã từng điều tra hắn lần thứ 2 vào những năm 1990 nhưng cảnh sát Úc chỉ thực sự bắt đầu chú ý đến Lee sau khi họ phát hiện ra Tse và Lee đã giật dây trùm ma túy người Úc gốc Việt Suky Lieu. Thế nhưng, cáo trạng khẳng định Lieu mới là kẻ đứng đầu đường dây vận chuyển ma túy từ Hong Kong núp bóng cửa hàng tạp hóa, còn tên của Tse và Lee thì không hề được nhắc đến.
Cho dù thoát tội ở Úc, tên này sa lưới cảnh sát Mỹ vào năm 1998 và bị kết án 11 năm tù vì âm mưu tuồn chất kích thích vào quốc gia này. Trong quá trình thụ án tại trại giam Elkton, hắn làm quen và sớm trở nên thân thiết với Tse, rồi trở thành đàn em của “El Chapo” Châu Á khi cả hai cùng ra tù. Tse giao cho Lee quản lý các cơ sở điều chế ma túy tại Shan, Myanmar – điểm nóng ma túy ở Tam Giác Vàng. Từ năm 2012, Lee còn phụ trách mảng rửa tiền cho Tam Ca bằng cách kết hợp với casino hạng sang Crown tổ chức các chuyến du lịch đánh bạc hợp pháp. Hiện cơ sở của Crown tại Barangaroo, Úc đang đối diện với nguy cơ bị tước bỏ giấy phép kinh doanh, hoặc phải thay thế toàn bộ ban giám đốc.
Lần gần đây nhất, một trùm ma túy gốc Á bị bắt giữ là khi tên Ng Sik-ho bị bắt quả tang vận chuyển hơn 20 tấn thuốc phiện vào giữa thập niên 1970 và bị kết án 30 năm tù.
