Giúp dân hóa giải lời phán truyền ác độc

Tình cờ được chung chuyến xe với TS.BS Dương Đình Đức - (Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Lai Châu) lên miền biên viễn, câu chuyện ly kỳ của ông về những tháng ngày cùng lực lượng Công an, Biên phòng lăn lộn với địa bàn rẻo cao, để giải quyết phần hậu của vụ ngộ độc rượu đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tháng 2-2017, xóa bỏ một điểm nóng tiềm tàng ở dải đất phên giậu… đã thôi thúc chúng tôi vượt ngàn tìm gặp những người trong cuộc.

Lời phán tai hại

Băng qua điệp trùng núi non giữa dãy Hoàng Liên Sơn, sau vài giờ di chuyển trên những đoạn đường chênh vênh, uốn lượn bên miệng vực thẳm, bản Tả Chải thuộc xã biên giới Ma Ly Chải đã hiện ra trong sương chiều miền sơn cước với hơn 100 nóc nhà lúp xúp của người Hà Nhì. Bên bếp lửa của gia đình ông Phu Vần Lèng, nơi từng xảy ra vụ ngộ độc rượu với 9 người chết, 150 người bị ảnh hưởng vào tháng 2-2017, câu chuyện về những nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang huyện Phong Thổ nhằm giải quyết êm thấm nguy cơ xung đột trong nội bộ nhân dân, được tái hiện qua lời kể của các chứng nhân sự kiện.

TS.BS Dương Đình Đức (thứ 2 từ phải qua) trong chuyến thăm bản Tả Chải.
TS.BS Dương Đình Đức  (thứ 2 từ phải qua) trong chuyến thăm bản Tả Chải.

Khi sự cố nghiêm trọng này xảy ra, TS Dương Đình Đức đang giữ chức vụ Phó chủ tịch UBND huyện Phong Thổ, phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội. Đây là cuộc thử thách cam go, áp lực cực lớn đối với vị lãnh đạo huyện vùng cao trưởng thành từ ngành Y tế. Được biết, chính quyền cùng các ban ngành chức năng địa phương đã làm việc không ngừng nghỉ để khắc phục hậu quả, ổn định đời sống người dân. Nhờ vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, tình hình ngộ độc rượu đã được kiểm soát.

Nỗi đau đang dần nguôi ngoai thì Huyện ủy, UBND huyện lại được tin có một chuyện vô cùng nghiêm trọng khác đang âm ỉ trong dân bản Tả Chải. Số là trong bản có chị Giàng Dừ Gư đột nhiên bị ốm nặng, thuốc cũng đã uống mà không khỏi. "Có bệnh vái tứ phương", gia đình đã mời một thầy mo từ bên kia biên giới về cúng ma, đuổi bệnh cho chị. Gã này phán chị Gư bị đau bụng là do trong bản có "tà ma".

Nguyên do là trong mồ ông Phu Vần Lèng đang chôn dưới đất có con dế "ma". Nó sẽ về lần lượt bắt chết dân làng. Muốn sống chỉ còn cách cả bản phải quật mả ông Lèng lên rồi thiêu xác trừ tà.

Lời phán độc địa của gã thầy mo phút chốc loang ra cả bản. Người ta thì thào với nhau, ai cũng lo cái ma tìm đến bắt người nhà mình, nên việc quật mộ ông Lèng được nhiều người lớn tiếng ủng hộ. Sau đó, cả bản đã "họp", một "nghị quyết" về việc phá mộ đốt xác được thông qua với biểu quyết của số đông. Kế hoạch được ấn định vào ngày thứ 7 mùng 8-6 Âm lịch.

Anh Phu A Sử (con trai ông Lèng) tiếp chúng tôi bên bếp lửa, anh cho biết chuyện dân bản định quật mộ đốt xác cha anh khiến gia đình vô cùng sợ hãi, đạo làm con không ai cho phép chuyện đó xảy ra.

Như vậy, mâu thuẫn bắt đầu nhen nhóm trong nội bộ thôn bản, giữa những người chủ trương "trừ tà" với gia đình có người thân quá cố. Những xung đột liên quan đến mê tín, dị đoan nơi rẻo cao, dễ mà để lại những hậu quả khốc liệt. Bởi đã từng xảy ra không ít vụ việc  giải quyết mâu thuẫn một cách cực đoan có nguyên nhân từ mê tí dị đoan ở nhiều địa phương miền núi.

Nhận tin báo, ông Hoàng Ngọc - (Bí thư Huyện ủy Phong Thổ) đã triệu tập thành viên ủy ban, lực lượng Công an, Biên phòng thành lập đoàn công tác khẩn trương xuống địa bàn để nắm tình hình, tìm đối sách giải quyết. Lãnh đạo huyện xác định nếu không ngăn chặn được việc "quật mả", sự việc có thể bùng phát thành mâu thuẫn dòng tộc, kéo theo việc trả thù hay những hoạt động gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự ở xã phên giậu này.

Chưa kể, những người dân tham gia sẽ phạm tội xâm phạm mồ mả, hài cốt, phải chịu trách nhiệm hình sự. Phương châm chỉ đạo là bằng mọi giá phải ngăn chặn bằng được sự việc trên, để không người dân nào bị bắt, dẹp yên được điểm nóng, ổn định đời sống, tâm lý để bà con yên tâm sản xuất.

"Cái khó nhất là trình độ dân trí của đồng bào rất hạn chế. Nỗi đau mất người chưa lắng xuống, nên sự sợ hãi sẽ là động lực thúc đẩy người ta làm những việc cho là đúng để bảo vệ cuộc sống của mình, bởi vì bạo động luôn là con đẻ của nỗi sợ. Chúng tôi suy nghĩ đến quên ăn, quên ngủ trong những ngày đó, nhiều cuộc họp, hội ý với các ngành Công an, Biên phòng, Văn hóa, Mặt trận, Giáo dục… của huyện được tổ chức để tìm lời giải cho bài toán hóc búa này" - ông Đức nhớ lại. 

Thắp sáng niềm tin

 Sau họp bàn, ông Đức được Huyện ủy, UBND huyện Phong Thổ giao trực tiếp phụ trách công tác giải quyết điểm nóng Tà Chải. Đó là một quyết định sáng suốt, bởi chỉ sau hai ngày tiếp xúc, tôi đã thấy ý thức trách nhiệm cao cùng sự "đa mưu túc trí " ở vị lãnh đạo này.

Anh Phu A Sử (bên trái) trò chuyện với TS. Dương Đình Đức.
Anh Phu A Sử (bên trái) trò chuyện với TS. Dương Đình Đức.

Bên bếp lửa, một vị chỉ huy Bộ đội Biên phòng kể với tôi rằng, trong các cuộc họp bàn biện pháp giải quyết sự việc, có người đề xuất tổ chức luân phiên canh gác mộ ông Lèng. Đến ngày 8-6 Âm lịch thì tăng cường lực lượng xuống hiện trường, ai vi phạm bắt ngay. Đề xuất này bị ông Đức gạt đi, vì theo ông việc phải bắt dân là hạ sách.

Người ta chưa hiểu, thì phải bằng nhiều cách phù hợp nói để người ta hiểu, cần sáng tạo trong cách tiếp cận người dân để vận động. Cuối cùng, một kế hoạch đầy nhân văn nhưng rất đỗi "cao thâm" đã được ông Đức chỉ đạo triển khai đồng bộ. 

Đầu tiên, lực lượng Công an huyện cùng phòng Thông tin văn hóa được cử về Tả Chải tổ chức biểu diễn ca nhạc. Tiếng hát tại nơi thâm sơn cùng cốc đã kéo mọi người tung chăn ra khỏi nhà đến xem.

Lồng kết giữa chương trình là hoạt động phổ biến pháp luật. Những quy định cấm xâm phạm mồ mả, hài cốt đã được chiến sĩ Chang Gia Đô (Công an huyện Phong Thổ, là người dân tộc Hà Nhì) tuyên truyền cho bà con bằng cách nói gần gũi, dễ hiểu nhất.

Đồng thời tại lớp học cắm bản, "đầu bài" học sinh được thầy cô giao về nhà đó là chép lại các quy định pháp luật hình sự liên quan tới hành vi xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt. Cùng lúc ấy, an ninh thôn bản được thắt chặt bởi hoạt động tuần tra của lực lượng Biên phòng, Công an, dân quân tự vệ. 

Song song với các hoạt động trên, việc khám chữa bệnh cho bà con được ngành Y tế huyện về triển khai tận nơi, thu hút đông đảo người dân tham gia. Tại chỗ, lực lượng Công an tiếp tục tuyên truyền pháp luật đến người dân qua hệ thống loa truyền thanh. Với trình độ của một Tiến sĩ Y khoa, ông Đức đã vận dụng sở học của mình vào giải quyết vụ việc.

"Tôi đã trực tiếp  khám và chữa bệnh cho chị Giàng Dừ Gư. Qua xem xét các dấu hiệu lâm sàng, nhận thấy có biểu hiện của bệnh lý suy nhược cơ thể và hội chứng dạ dày, bệnh nhân được đưa đi điều trị kịp thời nên chỉ sau vài ngày là được xuất viện. Theo yêu cầu của Ban chỉ đạo, chị Gư trở thành "tuyên truyền viên" về tình trạng của mình. Từ chính miệng chị Gư nói ra, dân bản vỡ lẽ thứ thầy bói nói là xằng bậy. Nguyên nhân chị Gư ốm là do mắc bệnh, chứ không phải do tà ma làm hại. Biện pháp "trực quan sinh động" này tỏ ra rất hiệu quả, nhiều người đã nhận ra sự hồ đồ của mình"  -  ông Đức vui vẻ kể.

Cùng lúc với triển khai biện pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức, Công an huyện Phong Thổ đã tăng cường nắm tình hình, dư luận trong nhân dân, để "đo" quyết tâm phá mộ đã giảm đến đâu trong hơn trăm nóc nhà ấy. Những thông tin báo về cho phép Ban chỉ đạo tiếp tục triển khai các bước đi độc đáo tiếp theo. Lúc này, một sáng kiến "rút củi đáy nồi" rất thú vị đã được triển khai.

Bản Tả Chải (xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) - nơi xảy ra sự việc.
Bản Tả Chải (xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) - nơi xảy ra sự việc.

Cuối cùng, vào đúng ngày 8-6 Âm lịch - vốn được dân bản dự định đi phá mộ, ngoài việc lực lượng Công an, Biên phòng, dân quân tăng cường tối đa hoạt động tuần tra, thì ở một địa điểm khác, việc cấp phát gạo hỗ trợ bà con được tiến hành. "Dân dĩ thực vi tiên", kết quả là 100% số hộ dân đã nô nức rủ nhau đi nhận gạo. Chuyện phá mộ không còn ai nhắc đến.

Khi bóng tối đổ xuống khép lại một ngày, cũng là lúc gia đình anh Phu A Sử thở phào nhẹ nhõm. Quân gác mộ sau một ngày dài cổ chờ việc, cũng được trở về trong niềm vui hân hoan vì đã đưa dân thoát ra khỏi những mê lầm, nguy cơ tội lỗi do hạn chế về nhận thức.

Đào Trung Hiếu

Các tin khác

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Chỉ với vài trăm nghìn đồng, các gian hàng trên sàn thương mại điện tử có thể mua dịch vụ "buff đơn” (sử dụng các biện pháp để làm gia tăng số lượng đơn hàng hiển thị), hàng loạt đánh giá 5 sao và nhanh chóng xuất hiện trong nhóm "bán chạy". Điều tra của phóng viên cho thấy phía sau những con số tưởng như phản ánh uy tín là cả một thị trường dịch vụ thao túng thuật toán, tiềm ẩn nguy cơ đánh lừa người tiêu dùng và làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Địa hình chia cắt, giao thông cách trở, hạ tầng viễn thông còn nhiều hạn chế cùng những nét văn hóa đặc thù của đồng bào khiến hành trình triển khai Đề án 06 tại xã biên giới Keng Đu, tỉnh Nghệ An gặp không ít khó khăn. Thế nhưng, bằng sự kiên trì bám bản, bám dân và cách làm linh hoạt, cán bộ công an xã đã và đang từng bước đưa những tiện ích số đến với đồng bào nơi miền biên viễn.

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Không còn là những văn bản tuyên truyền khô cứng, không còn là những buổi tuyên truyền tập trung, nhiều công an xã, phường của tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh làm những clip ngắn để đưa pháp luật đến gần với người dân hơn. Những clip tự quay, dựng hình ảnh, thậm chí diễn xuất chính là những cán bộ, chiến sĩ, người dân địa phương đã thực sự tạo ấn tượng mạnh và hiệu quả không kém phần những ê-kíp sản xuất chuyên nghiệp.

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội, người có nhu cầu giảm cân có thể dễ dàng tìm thấy hàng loạt lời mời chào về “bút tiêm giảm cân” với những quảng cáo hấp dẫn như giảm cân nhanh, không cần ăn kiêng, không cần tập luyện. Đằng sau những lời quảng cáo “thần tốc” ấy là những biến chứng khôn lường mà người mua, người sử dụng không lường trước được.

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Chỉ cần vài phút tìm kiếm trên Facebook, Telegram hay các diễn đàn MMO, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt hội nhóm công khai rao bán box phonefarm, chia sẻ kinh nghiệm vận hành trại điện thoại, cung cấp phần mềm nuôi tài khoản, bán proxy, SIM và dịch vụ tăng tương tác… Điều đáng lo ngại là đằng sau đó là những hệ lụy khôn lường như tạo tương tác ảo, thao túng dư luận và tiếp tay cho nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Không còn những bài tuyên truyền khô cứng hay các buổi phổ biến pháp luật chỉ gói gọn trong hội trường, Công an xã Dân Hòa (Hà Nội) đang tạo dấu ấn bằng hàng loạt video ngắn trên các nền tảng số. Với cách thể hiện gần gũi, dí dỏm nhưng vẫn truyền tải đầy đủ thông điệp pháp luật, những clip chỉ dài chưa đến 1 phút đang giúp kiến thức pháp luật lan tỏa mạnh mẽ tới người dân, đặc biệt là giới trẻ.

“Bảo mẫu” của rùa biển

“Bảo mẫu” của rùa biển

Những đêm biển lặng, họ nằm trên cát ngắm dải ngân hà, ánh trăng trên mặt nước, nghe tiếng gió, tiếng thở của các rùa mẹ. Và, mỗi sớm mai, khi ánh mặt trời rọi xuống bãi biển dài cong mình theo con sóng, những chú rùa con ưỡn mình bò về phía biển, bắt đầu hành trình sinh tồn. Tất cả cảm giác ấy trở thành tình yêu với rùa, thôi thúc và níu giữ những con người từ khắp mọi miền trở về biển để làm “bảo mẫu” của rùa.

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, bất kỳ ai cũng có thể thuê hoặc mua một tài khoản Shopee, TikTok Shop đã xác minh danh tính để mở gian hàng mà không cần lộ diện. Đằng sau những giao dịch tưởng như vô hại này là một "thị trường ngầm" đang phát triển, trở thành mắt xích giúp các đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và trốn tránh nghĩa vụ thuế, đồng thời gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết, xử lý vi phạm.

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Dòng Sê Băng Hiêng lặng lẽ chảy giữa đại ngàn Trường Sơn, uốn mình qua những bản làng Vân Kiều vùng biên Hướng Lập - Quảng Trị rồi ngược vào đất bạn Lào. Hai bên dòng sông ấy từng là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất trên tuyến Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Bom đạn đã lùi vào quá khứ. Dòng Sê Băng Hiêng vẫn lặng lẽ chảy giữa đại ngàn và chứng kiến những cuộc trở về...

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Hơn nửa thế kỷ, người con trai vẫn mòn mỏi tìm kiếm hình bóng ba mẹ qua ký ức rời rạc thời thơ ấu, những lá thư, dòng nhật ký và lời kể của đồng đội cũ. Suốt 70 năm cuộc đời, đó gần như là nơi duy nhất ông có thể gặp lại ba mẹ của mình...

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Đi qua 2 cuộc chiến tranh phá hoại khốc liệt của đế quốc Mỹ, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Thanh Hóa đã kiên cường bám trụ giữa mưa bom bão đạn, viết nên những trang sử vàng chói lọi của một đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngọn lửa quả cảm và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của thế hệ cha anh đi trước vẫn luôn được gìn giữ, trở thành điểm tựa vững chắc để các thế hệ chiến sĩ hôm nay viết tiếp những chiến công giữa thời bình.

Những người lính ngược dòng thác lũ

Những người lính ngược dòng thác lũ

Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn ở xã Mường Than (Lai Châu), hình ảnh Hạ sĩ Vàng Văn Tình, chiến sĩ Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Lai Châu, cõng bé gái vượt qua dòng nước dữ đã chạm đến trái tim của hàng triệu người sau khi bức ảnh được đăng tải trên mạng xã hội. Nhưng đó chỉ là một trong hàng chục cuộc cứu người của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong trận lũ quét kinh hoàng hôm ấy…

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Từ cán bộ Công an cơ sở, Đại úy Lê Thị Thủy Tiên đã trở thành đại diện duy nhất của Bộ Công an giành học bổng toàn phần Chính phủ Australia. Trên hành trình đến với Đại học Melbourne, nữ Đại úy quê Hà Tĩnh không chỉ khẳng định mình mà còn ấp ủ giấc mơ truyền cảm hứng cho tất cả những ai đang có khát vọng học tập và hội nhập quốc tế để thay đổi chính mình.

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Khẳng định bản sắc Việt không đồng nghĩa với việc mọi nguyên liệu đều phải được sản xuất trong nước. Trong dòng chảy của chuỗi cung ứng toàn cầu, điều tạo nên sức cạnh tranh của sản phẩm Việt là khả năng làm chủ sáng tạo, kết nối nguồn lực và không ngừng nâng cao năng lực của các làng nghề.

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Chỉ cần 1 cú click chuột, người thuê có thể tiếp cận hàng nghìn tin đăng phòng trọ, căn hộ, homestay trên mạng xã hội. Nhưng phía sau "ma trận" hội nhóm sôi động ấy là những chiêu trò lừa đảo đặt cọc ngày càng tinh vi, khiến nhiều người mất tiền và lộ thông tin cá nhân.

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Những lá đơn tình nguyện viết bằng máu, những sơ yếu lý lịch, học bạ, quyết định điều động, thậm chí cả sổ tiết kiệm, hàng chục cây vàng… Mỗi kỷ vật được được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước là một câu chuyện cảm động về cán bộ đi B sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì độc lập dân tộc.