Giúp dân hóa giải lời phán truyền ác độc

Tình cờ được chung chuyến xe với TS.BS Dương Đình Đức - (Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Lai Châu) lên miền biên viễn, câu chuyện ly kỳ của ông về những tháng ngày cùng lực lượng Công an, Biên phòng lăn lộn với địa bàn rẻo cao, để giải quyết phần hậu của vụ ngộ độc rượu đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tháng 2-2017, xóa bỏ một điểm nóng tiềm tàng ở dải đất phên giậu… đã thôi thúc chúng tôi vượt ngàn tìm gặp những người trong cuộc.

Lời phán tai hại

Băng qua điệp trùng núi non giữa dãy Hoàng Liên Sơn, sau vài giờ di chuyển trên những đoạn đường chênh vênh, uốn lượn bên miệng vực thẳm, bản Tả Chải thuộc xã biên giới Ma Ly Chải đã hiện ra trong sương chiều miền sơn cước với hơn 100 nóc nhà lúp xúp của người Hà Nhì. Bên bếp lửa của gia đình ông Phu Vần Lèng, nơi từng xảy ra vụ ngộ độc rượu với 9 người chết, 150 người bị ảnh hưởng vào tháng 2-2017, câu chuyện về những nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang huyện Phong Thổ nhằm giải quyết êm thấm nguy cơ xung đột trong nội bộ nhân dân, được tái hiện qua lời kể của các chứng nhân sự kiện.

TS.BS Dương Đình Đức (thứ 2 từ phải qua) trong chuyến thăm bản Tả Chải.
TS.BS Dương Đình Đức  (thứ 2 từ phải qua) trong chuyến thăm bản Tả Chải.

Khi sự cố nghiêm trọng này xảy ra, TS Dương Đình Đức đang giữ chức vụ Phó chủ tịch UBND huyện Phong Thổ, phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội. Đây là cuộc thử thách cam go, áp lực cực lớn đối với vị lãnh đạo huyện vùng cao trưởng thành từ ngành Y tế. Được biết, chính quyền cùng các ban ngành chức năng địa phương đã làm việc không ngừng nghỉ để khắc phục hậu quả, ổn định đời sống người dân. Nhờ vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, tình hình ngộ độc rượu đã được kiểm soát.

Nỗi đau đang dần nguôi ngoai thì Huyện ủy, UBND huyện lại được tin có một chuyện vô cùng nghiêm trọng khác đang âm ỉ trong dân bản Tả Chải. Số là trong bản có chị Giàng Dừ Gư đột nhiên bị ốm nặng, thuốc cũng đã uống mà không khỏi. "Có bệnh vái tứ phương", gia đình đã mời một thầy mo từ bên kia biên giới về cúng ma, đuổi bệnh cho chị. Gã này phán chị Gư bị đau bụng là do trong bản có "tà ma".

Nguyên do là trong mồ ông Phu Vần Lèng đang chôn dưới đất có con dế "ma". Nó sẽ về lần lượt bắt chết dân làng. Muốn sống chỉ còn cách cả bản phải quật mả ông Lèng lên rồi thiêu xác trừ tà.

Lời phán độc địa của gã thầy mo phút chốc loang ra cả bản. Người ta thì thào với nhau, ai cũng lo cái ma tìm đến bắt người nhà mình, nên việc quật mộ ông Lèng được nhiều người lớn tiếng ủng hộ. Sau đó, cả bản đã "họp", một "nghị quyết" về việc phá mộ đốt xác được thông qua với biểu quyết của số đông. Kế hoạch được ấn định vào ngày thứ 7 mùng 8-6 Âm lịch.

Anh Phu A Sử (con trai ông Lèng) tiếp chúng tôi bên bếp lửa, anh cho biết chuyện dân bản định quật mộ đốt xác cha anh khiến gia đình vô cùng sợ hãi, đạo làm con không ai cho phép chuyện đó xảy ra.

Như vậy, mâu thuẫn bắt đầu nhen nhóm trong nội bộ thôn bản, giữa những người chủ trương "trừ tà" với gia đình có người thân quá cố. Những xung đột liên quan đến mê tín, dị đoan nơi rẻo cao, dễ mà để lại những hậu quả khốc liệt. Bởi đã từng xảy ra không ít vụ việc  giải quyết mâu thuẫn một cách cực đoan có nguyên nhân từ mê tí dị đoan ở nhiều địa phương miền núi.

Nhận tin báo, ông Hoàng Ngọc - (Bí thư Huyện ủy Phong Thổ) đã triệu tập thành viên ủy ban, lực lượng Công an, Biên phòng thành lập đoàn công tác khẩn trương xuống địa bàn để nắm tình hình, tìm đối sách giải quyết. Lãnh đạo huyện xác định nếu không ngăn chặn được việc "quật mả", sự việc có thể bùng phát thành mâu thuẫn dòng tộc, kéo theo việc trả thù hay những hoạt động gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự ở xã phên giậu này.

Chưa kể, những người dân tham gia sẽ phạm tội xâm phạm mồ mả, hài cốt, phải chịu trách nhiệm hình sự. Phương châm chỉ đạo là bằng mọi giá phải ngăn chặn bằng được sự việc trên, để không người dân nào bị bắt, dẹp yên được điểm nóng, ổn định đời sống, tâm lý để bà con yên tâm sản xuất.

"Cái khó nhất là trình độ dân trí của đồng bào rất hạn chế. Nỗi đau mất người chưa lắng xuống, nên sự sợ hãi sẽ là động lực thúc đẩy người ta làm những việc cho là đúng để bảo vệ cuộc sống của mình, bởi vì bạo động luôn là con đẻ của nỗi sợ. Chúng tôi suy nghĩ đến quên ăn, quên ngủ trong những ngày đó, nhiều cuộc họp, hội ý với các ngành Công an, Biên phòng, Văn hóa, Mặt trận, Giáo dục… của huyện được tổ chức để tìm lời giải cho bài toán hóc búa này" - ông Đức nhớ lại. 

Thắp sáng niềm tin

 Sau họp bàn, ông Đức được Huyện ủy, UBND huyện Phong Thổ giao trực tiếp phụ trách công tác giải quyết điểm nóng Tà Chải. Đó là một quyết định sáng suốt, bởi chỉ sau hai ngày tiếp xúc, tôi đã thấy ý thức trách nhiệm cao cùng sự "đa mưu túc trí " ở vị lãnh đạo này.

Anh Phu A Sử (bên trái) trò chuyện với TS. Dương Đình Đức.
Anh Phu A Sử (bên trái) trò chuyện với TS. Dương Đình Đức.

Bên bếp lửa, một vị chỉ huy Bộ đội Biên phòng kể với tôi rằng, trong các cuộc họp bàn biện pháp giải quyết sự việc, có người đề xuất tổ chức luân phiên canh gác mộ ông Lèng. Đến ngày 8-6 Âm lịch thì tăng cường lực lượng xuống hiện trường, ai vi phạm bắt ngay. Đề xuất này bị ông Đức gạt đi, vì theo ông việc phải bắt dân là hạ sách.

Người ta chưa hiểu, thì phải bằng nhiều cách phù hợp nói để người ta hiểu, cần sáng tạo trong cách tiếp cận người dân để vận động. Cuối cùng, một kế hoạch đầy nhân văn nhưng rất đỗi "cao thâm" đã được ông Đức chỉ đạo triển khai đồng bộ. 

Đầu tiên, lực lượng Công an huyện cùng phòng Thông tin văn hóa được cử về Tả Chải tổ chức biểu diễn ca nhạc. Tiếng hát tại nơi thâm sơn cùng cốc đã kéo mọi người tung chăn ra khỏi nhà đến xem.

Lồng kết giữa chương trình là hoạt động phổ biến pháp luật. Những quy định cấm xâm phạm mồ mả, hài cốt đã được chiến sĩ Chang Gia Đô (Công an huyện Phong Thổ, là người dân tộc Hà Nhì) tuyên truyền cho bà con bằng cách nói gần gũi, dễ hiểu nhất.

Đồng thời tại lớp học cắm bản, "đầu bài" học sinh được thầy cô giao về nhà đó là chép lại các quy định pháp luật hình sự liên quan tới hành vi xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt. Cùng lúc ấy, an ninh thôn bản được thắt chặt bởi hoạt động tuần tra của lực lượng Biên phòng, Công an, dân quân tự vệ. 

Song song với các hoạt động trên, việc khám chữa bệnh cho bà con được ngành Y tế huyện về triển khai tận nơi, thu hút đông đảo người dân tham gia. Tại chỗ, lực lượng Công an tiếp tục tuyên truyền pháp luật đến người dân qua hệ thống loa truyền thanh. Với trình độ của một Tiến sĩ Y khoa, ông Đức đã vận dụng sở học của mình vào giải quyết vụ việc.

"Tôi đã trực tiếp  khám và chữa bệnh cho chị Giàng Dừ Gư. Qua xem xét các dấu hiệu lâm sàng, nhận thấy có biểu hiện của bệnh lý suy nhược cơ thể và hội chứng dạ dày, bệnh nhân được đưa đi điều trị kịp thời nên chỉ sau vài ngày là được xuất viện. Theo yêu cầu của Ban chỉ đạo, chị Gư trở thành "tuyên truyền viên" về tình trạng của mình. Từ chính miệng chị Gư nói ra, dân bản vỡ lẽ thứ thầy bói nói là xằng bậy. Nguyên nhân chị Gư ốm là do mắc bệnh, chứ không phải do tà ma làm hại. Biện pháp "trực quan sinh động" này tỏ ra rất hiệu quả, nhiều người đã nhận ra sự hồ đồ của mình"  -  ông Đức vui vẻ kể.

Cùng lúc với triển khai biện pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức, Công an huyện Phong Thổ đã tăng cường nắm tình hình, dư luận trong nhân dân, để "đo" quyết tâm phá mộ đã giảm đến đâu trong hơn trăm nóc nhà ấy. Những thông tin báo về cho phép Ban chỉ đạo tiếp tục triển khai các bước đi độc đáo tiếp theo. Lúc này, một sáng kiến "rút củi đáy nồi" rất thú vị đã được triển khai.

Bản Tả Chải (xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) - nơi xảy ra sự việc.
Bản Tả Chải (xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) - nơi xảy ra sự việc.

Cuối cùng, vào đúng ngày 8-6 Âm lịch - vốn được dân bản dự định đi phá mộ, ngoài việc lực lượng Công an, Biên phòng, dân quân tăng cường tối đa hoạt động tuần tra, thì ở một địa điểm khác, việc cấp phát gạo hỗ trợ bà con được tiến hành. "Dân dĩ thực vi tiên", kết quả là 100% số hộ dân đã nô nức rủ nhau đi nhận gạo. Chuyện phá mộ không còn ai nhắc đến.

Khi bóng tối đổ xuống khép lại một ngày, cũng là lúc gia đình anh Phu A Sử thở phào nhẹ nhõm. Quân gác mộ sau một ngày dài cổ chờ việc, cũng được trở về trong niềm vui hân hoan vì đã đưa dân thoát ra khỏi những mê lầm, nguy cơ tội lỗi do hạn chế về nhận thức.

Đào Trung Hiếu

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.